library(readxl)
## Warning: package 'readxl' was built under R version 4.6.2
# 1. Baca data langsung dari file Excel Anda (sheet Data_Panel_WDI)
file_path <- "C:\\Users\\HP\\Downloads\\data_makroekonomi_wdi_25tahun_persen.xlsx"
df_panel  <- read_excel(file_path, sheet = "Data_Panel_WDI", skip = 3)

# 2. Filter khusus Amerika Serikat & urutkan berdasarkan Tahun (2000–2024)
us_raw <- subset(df_panel, Negara == "Amerika Serikat" | `Kode Negara` == "USA")
us_raw$Tahun <- as.numeric(us_raw$Tahun)
us_raw <- us_raw[order(us_raw$Tahun), ]

us_df <- data.frame(
  Tahun        = us_raw$Tahun,
  PDB          = as.numeric(us_raw$`Pertumbuhan PDB Tahunan (%)`),
  Inflasi      = as.numeric(us_raw$`Tingkat Inflasi (%)`),
  Pengangguran = as.numeric(us_raw$`Tingkat Pengangguran (%)`)
)

print(us_df)
##    Tahun   PDB Inflasi Pengangguran
## 1   2000  4.08    2.42         6.06
## 2   2001  0.96    2.67         6.20
## 3   2002  1.70    2.83         5.61
## 4   2003  2.80    0.93         6.18
## 5   2004  3.85    2.69         5.44
## 6   2005  3.48    2.12         6.04
## 7   2006  2.78    2.57         5.34
## 8   2007  2.00    2.14         6.18
## 9   2008  0.11    5.81         5.79
## 10  2009 -3.14    0.56         8.16
## 11  2010  4.25    1.32         7.47
## 12  2011  2.24    2.63         6.15
## 13  2012  2.02    2.32         5.21
## 14  2013  1.60    1.69         5.45
## 15  2014  2.33    2.27         5.53
## 16  2015  2.53    2.85         6.16
## 17  2016  1.51    2.31         5.93
## 18  2017  2.46    2.39         5.64
## 19  2018  2.97    3.31         5.77
## 20  2019  2.58    3.08         6.12
## 21  2020 -2.08    2.44         6.75
## 22  2021  6.15    1.65         8.22
## 23  2022  2.52    8.00         6.39
## 24  2023  2.93    4.37         4.83
## 25  2024  2.79    3.19         4.02
summary(us_df[, -1])
##       PDB            Inflasi       Pengangguran  
##  Min.   :-3.140   Min.   :0.560   Min.   :4.020  
##  1st Qu.: 1.700   1st Qu.:2.140   1st Qu.:5.530  
##  Median : 2.520   Median :2.440   Median :6.040  
##  Mean   : 2.217   Mean   :2.742   Mean   :6.026  
##  3rd Qu.: 2.930   3rd Qu.:2.850   3rd Qu.:6.180  
##  Max.   : 6.150   Max.   :8.000   Max.   :8.220
# 3. Buat objek Time Series tahunan (2000–2024)
pdb_ts   <- ts(us_df$PDB, start = 2000, frequency = 1)
infl_ts  <- ts(us_df$Inflasi, start = 2000, frequency = 1)
unemp_ts <- ts(us_df$Pengangguran, start = 2000, frequency = 1)

# Pilih indikator utama yang ingin dianalisis ("PDB", "Inflasi", atau "Pengangguran")
variabel_utama <- "PDB"
y <- switch(variabel_utama,
            PDB = pdb_ts,
            Inflasi = infl_ts,
            Pengangguran = unemp_ts)

# 4. Plot Deret Waktu, ACF, dan PACF
par(mfrow = c(1, 3))
plot(y, main = paste(variabel_utama, "AS (2000-2024)"), ylab = "%", xlab = "Tahun", col = "navy", lwd = 2)
grid()
acf(y, main = paste("ACF -", variabel_utama))
pacf(y, main = paste("PACF -", variabel_utama))

par(mfrow = c(1, 1))

# 5. Estimasi Model AR, MA, ARMA, ARIMA, dan Model Lainnya
# A. Autoregressive: AR(1) dan AR(2)
m_ar1 <- arima(y, order = c(1, 0, 0))
m_ar2 <- arima(y, order = c(2, 0, 0))

# B. Moving Average: MA(1) dan MA(2)
m_ma1 <- arima(y, order = c(0, 0, 1))
m_ma2 <- arima(y, order = c(0, 0, 2))

# C. ARMA(1,1) dan ARMA(2,1)
m_arma11 <- arima(y, order = c(1, 0, 1))
m_arma21 <- arima(y, order = c(2, 0, 1))

# D. ARIMA(1,1,1) (dengan differencing d = 1)
m_arima111 <- arima(y, order = c(1, 1, 1))

# E. Model Lainnya 1: Random Walk dengan Drift (ARIMA(0,1,0) + tren waktu)
m_rw_drift <- arima(y, order = c(0, 1, 0), xreg = seq_along(y))

# F. Model Lainnya 2: Holt's Linear Trend (Exponential Smoothing tanpa musiman)
m_holt <- HoltWinters(y, gamma = FALSE)

# G. Model Lainnya 3: ARX (lag diri sendiri + lag 2 indikator makroekonomi AS lainnya)
n <- nrow(us_df)
lain <- setdiff(c("PDB", "Inflasi", "Pengangguran"), variabel_utama)
m_arx <- lm(
  us_df[[variabel_utama]][2:n] ~ us_df[[variabel_utama]][1:(n - 1)] +
    us_df[[lain[1]]][1:(n - 1)] + us_df[[lain[2]]][1:(n - 1)]
)

# 6. Ringkasan Model, Perbandingan AIC, dan Uji Residual Ljung-Box
print(m_ar1)
## 
## Call:
## arima(x = y, order = c(1, 0, 0))
## 
## Coefficients:
##           ar1  intercept
##       -0.1675     2.2027
## s.e.   0.1977     0.3119
## 
## sigma^2 estimated as 3.271:  log likelihood = -50.3,  aic = 106.6
print(m_ma1)
## 
## Call:
## arima(x = y, order = c(0, 0, 1))
## 
## Coefficients:
##           ma1  intercept
##       -0.2247     2.1952
## s.e.   0.2351     0.2833
## 
## sigma^2 estimated as 3.239:  log likelihood = -50.19,  aic = 106.38
print(m_arma11)
## 
## Call:
## arima(x = y, order = c(1, 0, 1))
## 
## Coefficients:
##          ar1      ma1  intercept
##       0.6080  -1.0000     2.0935
## s.e.  0.1865   0.1149     0.0976
## 
## sigma^2 estimated as 2.703:  log likelihood = -48.88,  aic = 105.76
print(m_arima111)
## 
## Call:
## arima(x = y, order = c(1, 1, 1))
## 
## Coefficients:
##           ar1      ma1
##       -0.1325  -1.0000
## s.e.   0.2053   0.1372
## 
## sigma^2 estimated as 3.413:  log likelihood = -50.52,  aic = 107.04
summary(m_arx)
## 
## Call:
## lm(formula = us_df[[variabel_utama]][2:n] ~ us_df[[variabel_utama]][1:(n - 
##     1)] + us_df[[lain[1]]][1:(n - 1)] + us_df[[lain[2]]][1:(n - 
##     1)])
## 
## Residuals:
##     Min      1Q  Median      3Q     Max 
## -4.4517 -0.5223  0.1085  0.8408  3.1243 
## 
## Coefficients:
##                                    Estimate Std. Error t value Pr(>|t|)
## (Intercept)                          2.1226     3.4079   0.623    0.540
## us_df[[variabel_utama]][1:(n - 1)]  -0.1524     0.2050  -0.743    0.466
## us_df[[lain[1]]][1:(n - 1)]         -0.3489     0.2663  -1.310    0.205
## us_df[[lain[2]]][1:(n - 1)]          0.2130     0.4932   0.432    0.670
## 
## Residual standard error: 1.865 on 20 degrees of freedom
## Multiple R-squared:  0.1366, Adjusted R-squared:  0.007096 
## F-statistic: 1.055 on 3 and 20 DF,  p-value: 0.3903
AIC(m_ar1, m_ar2, m_ma1, m_ma2, m_arma11, m_arma21, m_arima111)
## Warning in AIC.default(m_ar1, m_ar2, m_ma1, m_ma2, m_arma11, m_arma21,
## m_arima111): models are not all fitted to the same number of observations
##            df      AIC
## m_ar1       3 106.6002
## m_ar2       4 108.3031
## m_ma1       3 106.3829
## m_ma2       4 107.8498
## m_arma11    4 105.7609
## m_arma21    5 107.7479
## m_arima111  3 107.0450
# Uji Ljung-Box (p-value > 0.05 menandakan residual menyerupai white noise)
Box.test(residuals(m_ar1), lag = 5, type = "Ljung-Box")
## 
##  Box-Ljung test
## 
## data:  residuals(m_ar1)
## X-squared = 1.247, df = 5, p-value = 0.9403
Box.test(residuals(m_ma1), lag = 5, type = "Ljung-Box")
## 
##  Box-Ljung test
## 
## data:  residuals(m_ma1)
## X-squared = 1.2706, df = 5, p-value = 0.9379
Box.test(residuals(m_arma11), lag = 5, type = "Ljung-Box")
## 
##  Box-Ljung test
## 
## data:  residuals(m_arma11)
## X-squared = 0.32034, df = 5, p-value = 0.9972
# 7. Peramalan (Forecast) 3 Tahun ke Depan (2025–2027)
tabel_forecast <- data.frame(
  Tahun      = 2025:2027,
  AR_1       = round(as.numeric(predict(m_ar1, n.ahead = 3)$pred), 2),
  MA_1       = round(as.numeric(predict(m_ma1, n.ahead = 3)$pred), 2),
  ARMA_1_1   = round(as.numeric(predict(m_arma11, n.ahead = 3)$pred), 2),
  ARIMA_1_1_1= round(as.numeric(predict(m_arima111, n.ahead = 3)$pred), 2),
  Holt       = round(as.numeric(predict(m_holt, n.ahead = 3, prediction.interval = FALSE)[, "fit"]), 2)
)
print(tabel_forecast)
##   Tahun AR_1 MA_1 ARMA_1_1 ARIMA_1_1_1 Holt
## 1  2025 2.10 2.01     1.32        2.13 3.12
## 2  2026 2.22 2.20     1.63        2.22 3.23
## 3  2027 2.20 2.20     1.81        2.20 3.35