#=============================================
# Họ và tên: Đào Thị Mỹ Hiền 
# Lớp 24NH1
# Mã số sinh viên: 2454020052
# BÀI THỰC HÀNH CUỐI KỲ 
#=============================================

### NHẬP LIỆU 
dulieu=file.choose()
dulieu=read.csv(dulieu,header=TRUE,sep=";",dec=".")
save(dulieu,file="dulieu.rda")
is.data.frame(dulieu)
## [1] TRUE
head(dulieu)
##         Date     VNI    VN30   SP500
## 1 02/10/2026 1737.71 1875.99 7777.25
## 2 01/10/2026 1749.30 1890.57 7724.00
## 3 30/09/2026 1768.62 1906.81 7715.50
## 4 29/09/2026 1777.73 1914.35 7732.00
## 5 28/09/2026 1780.68 1922.42 7746.75
## 6 25/09/2026 1785.11 1938.50 7803.75
dim(dulieu)
## [1] 220   4
names(dulieu)
## [1] "Date"  "VNI"   "VN30"  "SP500"
str(dulieu)
## 'data.frame':    220 obs. of  4 variables:
##  $ Date : chr  "02/10/2026" "01/10/2026" "30/09/2026" "29/09/2026" ...
##  $ VNI  : num  1738 1749 1769 1778 1781 ...
##  $ VN30 : num  1876 1891 1907 1914 1922 ...
##  $ SP500: num  7777 7724 7716 7732 7747 ...
### Câu B: MÃ HÓA DỮ LIỆU THÀNH 3 PHÂN LOẠI (1: Thấp, 2: Trung bình, 3: Cao)
# Mã hóa VNI
VNIMH=dulieu$VNI
VNIMH=replace(VNIMH,dulieu$VNI<=1754.03,1)
VNIMH=replace(VNIMH,dulieu$VNI>1754.03&dulieu$VNI<=1827.12,2)
VNIMH=replace(VNIMH,dulieu$VNI>1827.12,3)
VNI=data.frame(dulieu$VNI,VNIMH)
VNI
##     dulieu.VNI VNIMH
## 1      1737.71     1
## 2      1749.30     1
## 3      1768.62     2
## 4      1777.73     2
## 5      1780.68     2
## 6      1785.11     2
## 7      1775.09     2
## 8      1801.65     2
## 9      1816.93     2
## 10     1799.67     2
## 11     1815.66     2
## 12     1822.77     2
## 13     1810.11     2
## 14     1811.15     2
## 15     1788.23     2
## 16     1795.21     2
## 17     1829.23     3
## 18     1827.12     2
## 19     1830.44     3
## 20     1821.64     2
## 21     1853.08     3
## 22     1827.72     3
## 23     1832.12     3
## 24     1831.56     3
## 25     1821.32     2
## 26     1791.41     2
## 27     1788.78     2
## 28     1768.12     2
## 29     1734.24     1
## 30     1726.69     1
## 31     1732.02     1
## 32     1727.46     1
## 33     1729.08     1
## 34     1765.63     2
## 35     1793.18     2
## 36     1773.41     2
## 37     1776.77     2
## 38     1768.06     2
## 39     1764.78     2
## 40     1776.46     2
## 41     1777.23     2
## 42     1762.84     2
## 43     1735.78     1
## 44     1744.66     1
## 45     1704.68     1
## 46     1680.62     1
## 47     1669.01     1
## 48     1686.11     1
## 49     1699.38     1
## 50     1668.53     1
## 51     1730.56     1
## 52     1743.51     1
## 53     1787.45     2
## 54     1804.24     2
## 55     1782.12     2
## 56     1806.63     2
## 57     1800.54     2
## 58     1828.34     3
## 59     1840.70     3
## 60     1853.70     3
## 61     1848.25     3
## 62     1843.50     3
## 63     1862.08     3
## 64     1866.35     3
## 65     1867.21     3
## 66     1860.01     3
## 67     1854.97     3
## 68     1871.91     3
## 69     1863.07     3
## 70     1878.02     3
## 71     1869.04     3
## 72     1857.91     3
## 73     1824.53     2
## 74     1830.47     3
## 75     1806.20     2
## 76     1807.94     2
## 77     1799.31     2
## 78     1791.65     2
## 79     1798.61     2
## 80     1803.71     2
## 81     1793.05     2
## 82     1790.53     2
## 83     1838.90     3
## 84     1831.55     3
## 85     1819.01     2
## 86     1826.47     2
## 87     1844.54     3
## 88     1863.49     3
## 89     1863.67     3
## 90     1874.43     3
## 91     1884.18     3
## 92     1877.13     3
## 93     1896.89     3
## 94     1913.23     3
## 95     1912.93     3
## 96     1927.94     3
## 97     1921.60     3
## 98     1925.46     3
## 99     1898.37     3
## 100    1901.10     3
## 101    1895.50     3
## 102    1915.37     3
## 103    1909.01     3
## 104    1891.20     3
## 105    1874.85     3
## 106    1854.06     3
## 107    1854.10     3
## 108    1875.84     3
## 109    1853.29     3
## 110    1870.36     3
## 111    1857.30     3
## 112    1833.48     3
## 113    1837.11     3
## 114    1817.17     2
## 115    1819.83     2
## 116    1800.65     2
## 117    1775.65     2
## 118    1758.96     2
## 119    1750.00     1
## 120    1736.68     1
## 121    1756.55     2
## 122    1677.54     1
## 123    1674.99     1
## 124    1684.04     1
## 125    1694.82     1
## 126    1702.93     1
## 127    1674.49     1
## 128    1662.54     1
## 129    1672.80     1
## 130    1644.63     1
## 131    1658.19     1
## 132    1614.77     1
## 133    1591.17     1
## 134    1647.81     1
## 135    1699.13     1
## 136    1713.83     1
## 137    1710.29     1
## 138    1693.21     1
## 139    1696.24     1
## 140    1709.61     1
## 141    1728.34     1
## 142    1676.73     1
## 143    1652.79     1
## 144    1767.84     2
## 145    1808.51     2
## 146    1818.27     2
## 147    1813.14     2
## 148    1846.10     3
## 149    1880.33     3
## 150    1879.64     3
## 151    1860.91     3
## 152    1867.62     3
## 153    1860.14     3
## 154    1824.09     2
## 155    1814.09     2
## 156    1796.85     2
## 157    1754.03     1
## 158    1754.82     2
## 159    1755.49     2
## 160    1782.56     2
## 161    1791.43     2
## 162    1813.40     2
## 163    1806.50     2
## 164    1829.04     3
## 165    1814.98     2
## 166    1802.91     2
## 167    1830.50     3
## 168    1843.72     3
## 169    1870.79     3
## 170    1882.73     3
## 171    1885.44     3
## 172    1893.78     3
## 173    1896.59     3
## 174    1879.13     3
## 175    1864.80     3
## 176    1894.44     3
## 177    1902.93     3
## 178    1877.33     3
## 179    1867.90     3
## 180    1855.56     3
## 181    1861.58     3
## 182    1816.27     2
## 183    1788.40     2
## 184    1784.49     2
## 185    1766.90     2
## 186    1754.84     2
## 187    1729.80     1
## 188    1742.85     1
## 189    1782.82     2
## 190    1772.15     2
## 191    1751.03     1
## 192    1704.31     1
## 193    1676.98     1
## 194    1673.66     1
## 195    1679.18     1
## 196    1646.01     1
## 197    1646.89     1
## 198    1698.90     1
## 199    1718.98     1
## 200    1747.17     1
## 201    1753.74     1
## 202    1741.32     1
## 203    1737.24     1
## 204    1731.77     1
## 205    1717.06     1
## 206    1701.67     1
## 207    1690.99     1
## 208    1684.32     1
## 209    1680.36     1
## 210    1660.36     1
## 211    1667.98     1
## 212    1654.93     1
## 213    1655.99     1
## 214    1649.00     1
## 215    1659.92     1
## 216    1654.42     1
## 217    1635.46     1
## 218    1631.44     1
## 219    1631.86     1
## 220    1593.61     1
# Mã hóa VN30
VN30MH=dulieu$VN30
VN30MH=replace(VN30MH,dulieu$VN30<=1927.35,1)
VN30MH=replace(VN30MH,dulieu$VN30>1927.35&dulieu$VN30<=1990.66,2)
VN30MH=replace(VN30MH,dulieu$VN30>1990.66,3)
VN30=data.frame(dulieu$VN30,VN30MH)
VN30
##     dulieu.VN30 VN30MH
## 1       1875.99      1
## 2       1890.57      1
## 3       1906.81      1
## 4       1914.35      1
## 5       1922.42      1
## 6       1938.50      2
## 7       1932.15      2
## 8       1954.91      2
## 9       1965.36      2
## 10      1953.26      2
## 11      1964.17      2
## 12      1975.01      2
## 13      1954.29      2
## 14      1951.14      2
## 15      1928.57      2
## 16      1936.69      2
## 17      1976.82      2
## 18      1967.64      2
## 19      1968.52      2
## 20      1963.01      2
## 21      1984.89      2
## 22      1961.57      2
## 23      1982.96      2
## 24      1979.23      2
## 25      1970.01      2
## 26      1936.15      2
## 27      1942.00      2
## 28      1927.79      2
## 29      1887.06      1
## 30      1875.73      1
## 31      1876.14      1
## 32      1877.68      1
## 33      1876.81      1
## 34      1909.23      1
## 35      1936.46      2
## 36      1922.53      1
## 37      1925.18      1
## 38      1911.09      1
## 39      1902.79      1
## 40      1916.88      1
## 41      1927.35      1
## 42      1917.69      1
## 43      1872.07      1
## 44      1886.27      1
## 45      1849.12      1
## 46      1824.35      1
## 47      1806.50      1
## 48      1829.36      1
## 49      1845.32      1
## 50      1826.90      1
## 51      1881.32      1
## 52      1887.32      1
## 53      1931.65      2
## 54      1941.65      2
## 55      1916.05      1
## 56      1946.06      2
## 57      1939.84      2
## 58      1970.82      2
## 59      1987.11      2
## 60      1998.44      3
## 61      1995.91      3
## 62      1991.11      3
## 63      2002.56      3
## 64      2009.04      3
## 65      2013.35      3
## 66      1995.71      3
## 67      2004.29      3
## 68      2008.57      3
## 69      2004.62      3
## 70      2010.15      3
## 71      1995.12      3
## 72      1980.13      2
## 73      1963.57      2
## 74      1967.22      2
## 75      1957.17      2
## 76      1960.19      2
## 77      1962.48      2
## 78      1944.36      2
## 79      1947.28      2
## 80      1960.97      2
## 81      1951.92      2
## 82      1936.81      2
## 83      1986.28      2
## 84      1982.29      2
## 85      1974.60      2
## 86      1972.99      2
## 87      1989.71      2
## 88      1997.06      3
## 89      1999.82      3
## 90      2022.46      3
## 91      2027.90      3
## 92      2010.93      3
## 93      2027.51      3
## 94      2028.94      3
## 95      2027.45      3
## 96      2046.37      3
## 97      2050.58      3
## 98      2068.62      3
## 99      2043.51      3
## 100     2053.97      3
## 101     2040.51      3
## 102     2074.06      3
## 103     2079.10      3
## 104     2053.41      3
## 105     2032.30      3
## 106     2014.62      3
## 107     2022.75      3
## 108     2041.40      3
## 109     2011.42      3
## 110     2024.74      3
## 111     2025.41      3
## 112     2007.08      3
## 113     2009.04      3
## 114     1988.11      2
## 115     1979.19      2
## 116     1961.60      2
## 117     1946.55      2
## 118     1925.66      1
## 119     1928.23      2
## 120     1915.01      1
## 121     1931.01      2
## 122     1840.96      1
## 123     1836.25      1
## 124     1837.43      1
## 125     1852.99      1
## 126     1861.84      1
## 127     1829.59      1
## 128     1811.92      1
## 129     1821.53      1
## 130     1791.25      1
## 131     1814.73      1
## 132     1770.16      1
## 133     1741.05      1
## 134     1797.99      1
## 135     1854.19      1
## 136     1868.84      1
## 137     1873.65      1
## 138     1852.99      1
## 139     1853.60      1
## 140     1859.80      1
## 141     1889.94      1
## 142     1836.96      1
## 143     1780.71      1
## 144     1904.19      1
## 145     1942.76      2
## 146     1956.53      2
## 147     1959.35      2
## 148     2010.75      3
## 149     2061.75      3
## 150     2069.82      3
## 151     2049.64      3
## 152     2050.85      3
## 153     2039.80      3
## 154     2018.64      3
## 155     2016.47      3
## 156     2000.90      3
## 157     1951.58      2
## 158     1947.75      2
## 159     1943.60      2
## 160     1969.27      2
## 161     1988.19      2
## 162     1997.69      3
## 163     2004.31      3
## 164     2029.81      3
## 165     2018.98      3
## 166     1997.13      3
## 167     2019.88      3
## 168     2032.28      3
## 169     2077.76      3
## 170     2082.35      3
## 171     2080.38      3
## 172     2085.61      3
## 173     2094.24      3
## 174     2080.35      3
## 175     2047.48      3
## 176     2067.10      3
## 177     2089.21      3
## 178     2080.24      3
## 179     2066.21      3
## 180     2074.03      3
## 181     2096.76      3
## 182     2055.96      3
## 183     2028.68      3
## 184     2030.63      3
## 185     2009.70      3
## 186     1990.66      2
## 187     1965.97      2
## 188     1976.21      2
## 189     2023.13      3
## 190     2012.87      3
## 191     1985.28      2
## 192     1933.28      2
## 193     1903.47      1
## 194     1897.95      1
## 195     1909.87      1
## 196     1869.84      1
## 197     1867.03      1
## 198     1924.29      1
## 199     1946.98      2
## 200     1973.02      2
## 201     1983.82      2
## 202     1975.50      2
## 203     1979.53      2
## 204     1971.99      2
## 205     1950.12      2
## 206     1933.56      2
## 207     1923.92      1
## 208     1921.18      1
## 209     1923.55      1
## 210     1909.60      1
## 211     1916.36      1
## 212     1899.89      1
## 213     1897.46      1
## 214     1886.20      1
## 215     1898.07      1
## 216     1893.54      1
## 217     1871.54      1
## 218     1864.23      1
## 219     1872.27      1
## 220     1821.60      1
# Mã hóa SP500
SP500MH=dulieu$SP500
SP500MH=replace(SP500MH,dulieu$SP500<=6943.75,1)
SP500MH=replace(SP500MH,dulieu$SP500>6943.75&dulieu$SP500<=7497.75,2)
SP500MH=replace(SP500MH,dulieu$SP500>7497.75,3)
SP500=data.frame(dulieu$SP500,SP500MH)
SP500
##     dulieu.SP500 SP500MH
## 1        7777.25       3
## 2        7724.00       3
## 3        7715.50       3
## 4        7732.00       3
## 5        7746.75       3
## 6        7803.75       3
## 7        7767.00       3
## 8        7772.50       3
## 9        7831.75       3
## 10       7833.50       3
## 11       7712.50       3
## 12       7707.25       3
## 13       7623.00       3
## 14       7656.00       3
## 15       7692.75       3
## 16       7727.25       3
## 17       7664.50       3
## 18       7709.50       3
## 19       7747.25       3
## 20       7712.25       3
## 21       7722.00       3
## 22       7754.75       3
## 23       7722.00       3
## 24       7742.50       3
## 25       7690.00       3
## 26       7692.00       3
## 27       7669.75       3
## 28       7691.25       3
## 29       7662.50       3
## 30       7729.00       3
## 31       7714.00       3
## 32       7768.75       3
## 33       7805.00       3
## 34       7822.50       3
## 35       7770.50       3
## 36       7747.50       3
## 37       7776.75       3
## 38       7779.75       3
## 39       7734.75       3
## 40       7749.50       3
## 41       7765.50       3
## 42       7628.25       3
## 43       7519.25       3
## 44       7472.50       2
## 45       7351.25       2
## 46       7465.25       2
## 47       7448.25       2
## 48       7447.50       2
## 49       7445.00       2
## 50       7540.25       3
## 51       7545.75       3
## 52       7484.25       2
## 53       7497.75       2
## 54       7577.75       3
## 55       7614.75       3
## 56       7591.25       3
## 57       7563.00       3
## 58       7620.25       3
## 59       7588.75       3
## 60       7528.75       3
## 61       7551.25       3
## 62       7591.50       3
## 63       7557.00       3
## 64       7528.25       3
## 65       7543.50       3
## 66       7548.25       3
## 67       7500.25       3
## 68       7401.75       2
## 69       7423.25       2
## 70       7428.25       2
## 71       7437.50       2
## 72       7541.25       3
## 73       7556.25       3
## 74       7570.75       3
## 75       7492.75       2
## 76       7587.25       3
## 77       7626.50       3
## 78       7497.50       2
## 79       7458.50       2
## 80       7338.75       2
## 81       7454.25       2
## 82       7477.50       2
## 83       7400.50       2
## 84       7601.00       3
## 85       7571.75       3
## 86       7623.75       3
## 87       7613.25       3
## 88       7595.75       3
## 89       7581.75       3
## 90       7540.00       3
## 91       7537.00       3
## 92       7491.00       2
## 93       7466.00       2
## 94       7451.75       2
## 95       7378.00       2
## 96       7425.75       2
## 97       7432.25       2
## 98       7525.50       3
## 99       7469.50       2
## 100      7426.50       2
## 101      7436.75       2
## 102      7419.00       2
## 103      7363.00       2
## 104      7389.50       2
## 105      7287.25       2
## 106      7230.25       2
## 107      7168.00       2
## 108      7171.00       2
## 109      7194.75       2
## 110      7143.50       2
## 111      7171.25       2
## 112      7100.00       2
## 113      7148.00       2
## 114      7161.50       2
## 115      7077.00       2
## 116      7060.50       2
## 117      7004.75       2
## 118      6922.75       1
## 119      6855.25       1
## 120      6863.25       1
## 121      6823.75       1
## 122      6656.75       1
## 123      6651.00       1
## 124      6622.25       1
## 125      6622.25       1
## 126      6617.75       1
## 127      6570.75       1
## 128      6388.25       1
## 129      6412.25       1
## 130      6525.00       1
## 131      6640.75       1
## 132      6606.00       1
## 133      6634.75       1
## 134      6559.00       1
## 135      6660.00       1
## 136      6677.00       1
## 137      6773.25       1
## 138      6755.50       1
## 139      6685.75       1
## 140      6727.25       1
## 141      6830.50       1
## 142      6838.00       1
## 143      6801.00       1
## 144      6743.75       1
## 145      6835.25       1
## 146      6876.00       1
## 147      6824.75       1
## 148      6888.25       1
## 149      6889.00       1
## 150      6920.00       1
## 151      6959.75       2
## 152      6903.75       1
## 153      6851.50       1
## 154      6850.50       1
## 155      6851.00       1
## 156      6960.50       2
## 157      6961.50       2
## 158      6983.25       2
## 159      6952.75       2
## 160      6820.75       1
## 161      6906.25       1
## 162      6941.75       1
## 163      7002.50       2
## 164      6965.75       2
## 165      6992.75       2
## 166      7007.25       2
## 167      7008.50       2
## 168      6981.25       2
## 169      6945.75       2
## 170      6945.00       2
## 171      6910.00       1
## 172      6829.50       1
## 173      6907.25       1
## 174      6976.75       2
## 175      6981.75       2
## 176      6966.25       2
## 177      7001.75       2
## 178      7016.50       2
## 179      7005.00       2
## 180      6962.00       2
## 181      6963.25       2
## 182      6987.75       2
## 183      6943.75       1
## 184      6892.50       1
## 185      6944.25       2
## 186      6955.00       2
## 187      6979.25       2
## 188      6984.75       2
## 189      6982.50       2
## 190      6961.00       2
## 191      6930.25       1
## 192      6887.25       1
## 193      6830.50       1
## 194      6778.50       1
## 195      6856.25       1
## 196      6881.00       1
## 197      6890.50       1
## 198      6966.50       2
## 199      6891.75       1
## 200      6848.25       1
## 201      6855.75       1
## 202      6878.25       1
## 203      6866.75       1
## 204      6862.00       1
## 205      6840.25       1
## 206      6826.75       1
## 207      6859.50       1
## 208      6836.50       1
## 209      6828.00       1
## 210      6781.50       1
## 211      6721.25       1
## 212      6620.25       1
## 213      6557.50       1
## 214      6661.50       1
## 215      6639.75       1
## 216      6692.00       1
## 217      6755.25       1
## 218      6760.00       1
## 219      6875.75       1
## 220      6871.50       1
### Nhận xét : Ba chỉ số VNI, VN30 và SP500 được mã hóa thành ba nhóm Thấp, Trung bình và Cao dựa trên các ngưỡng phân vị của dữ liệu.
# Kết quả mỗi chỉ số có 74 quan sát thuộc nhóm Thấp , 73 quan sát thuộc nhóm Trung bình và 73 quan sát thuộc nhóm Cao
# Dữ liệu sau mã hóa phân bố tương đối đồng đều giữa ba nhóm.


### CÂU C: THỐNG KÊ CÁC CHỈ SỐ TÀI CHÍNH
# THỐNG KÊ DƯỚI DẠNG RATIO SCALE
# THỐNG KÊ CÁC BIẾN
library(psych)
ABCDEF=data.frame(VNI,VN30,SP500)
describe(ABCDEF)
##              vars   n    mean     sd  median trimmed    mad     min     max
## dulieu.VNI      1 220 1784.20  77.83 1793.12 1787.16  90.09 1591.17 1927.94
## VNIMH           2 220    2.00   0.82    2.00    1.99   1.48    1.00    3.00
## dulieu.VN30     3 220 1954.97  73.36 1961.27 1957.28  73.99 1741.05 2096.76
## VN30MH          4 220    2.00   0.82    2.00    1.99   1.48    1.00    3.00
## dulieu.SP500    5 220 7212.98 393.19 7164.75 7218.61 496.30 6388.25 7833.50
## SP500MH         6 220    2.00   0.82    2.00    1.99   1.48    1.00    3.00
##                range  skew kurtosis    se
## dulieu.VNI    336.77 -0.33    -0.79  5.25
## VNIMH           2.00  0.01    -1.52  0.06
## dulieu.VN30   355.71 -0.30    -0.40  4.95
## VN30MH          2.00  0.01    -1.52  0.06
## dulieu.SP500 1445.25 -0.02    -1.44 26.51
## SP500MH         2.00  0.01    -1.52  0.06
# Nhận xét: 
# Biến VNI: Giá trị trung bình đạt 1784,20 điểm, độ lệch chuẩn 77,83; giá trị dao động từ 1591,17 đến 1927,94 điểm.
# Biến VN30: Giá trị trung bình đạt 1954,97 điểm, độ lệch chuẩn 73,36; giá trị dao động từ 1741,05 đến 2096,76 điểm.
# Biến SP500: Giá trị trung bình đạt 7212,98 điểm, độ lệch chuẩn 393,19; giá trị dao động từ 6388,25 đến 7833,50 điểm.

# THỐNG KÊ MÔ TẢ
summary(VNI)
##    dulieu.VNI       VNIMH      
##  Min.   :1591   Min.   :1.000  
##  1st Qu.:1730   1st Qu.:1.000  
##  Median :1793   Median :2.000  
##  Mean   :1784   Mean   :1.995  
##  3rd Qu.:1847   3rd Qu.:3.000  
##  Max.   :1928   Max.   :3.000
summary(VN30)
##   dulieu.VN30       VN30MH     
##  Min.   :1741   Min.   :1.000  
##  1st Qu.:1909   1st Qu.:1.000  
##  Median :1961   Median :2.000  
##  Mean   :1955   Mean   :1.995  
##  3rd Qu.:2009   3rd Qu.:3.000  
##  Max.   :2097   Max.   :3.000
summary(SP500)
##   dulieu.SP500     SP500MH     
##  Min.   :6388   Min.   :1.000  
##  1st Qu.:6875   1st Qu.:1.000  
##  Median :7165   Median :2.000  
##  Mean   :7213   Mean   :1.995  
##  3rd Qu.:7573   3rd Qu.:3.000  
##  Max.   :7834   Max.   :3.000
# Nhận xét : 
# Biến VNI: Giá trị trung bình 1784 điểm, trung vị 1793 điểm, dao động từ 1591 đến 1928 điểm. Khoảng 50% quan sát nằm trong khoảng 1730–1847 điểm. Sau mã hóa, trung bình đạt 1,995 và trung vị bằng 2.
# Biến VN30: Giá trị trung bình 1955 điểm, trung vị 1961 điểm, dao động từ 1741 đến 2097 điểm. Sau mã hóa, trung bình đạt 1,995 và trung vị bằng 2.
# Biến SP500: Giá trị trung bình 7213 điểm, trung vị 7165 điểm, dao động từ 6388 đến 7834 điểm. Sau mã hóa, trung bình đạt 1,995 và trung vị bằng 2.

# THỐNG KÊ DƯỚI DẠNG ORDINAL SCALE 
# Thống kê table
table(VNIMH)
## VNIMH
##  1  2  3 
## 74 73 73
table(VNIMH)/sum(table(VNIMH))
## VNIMH
##         1         2         3 
## 0.3363636 0.3318182 0.3318182
table(VN30MH)
## VN30MH
##  1  2  3 
## 74 73 73
table(VN30MH)/sum(table(VN30MH))
## VN30MH
##         1         2         3 
## 0.3363636 0.3318182 0.3318182
table(SP500MH)
## SP500MH
##  1  2  3 
## 74 73 73
table(SP500MH)/sum(table(SP500MH))
## SP500MH
##         1         2         3 
## 0.3363636 0.3318182 0.3318182
### Nhận xét :
# Kết quả thống kê tần số cho thấy cả ba chỉ số VNI, VN30 và SP500 đều có 220 quan sát, được phân thành ba nhóm: Thấp, Trung bình và Cao.
# Ở cả ba chỉ số, nhóm Thấp có tần số cao nhất với 74 quan sát (33,64%), trong khi nhóm Trung bình và nhóm Cao đều có 73 quan sát (33,18%).

### CÂU D: vẼ ĐỒ THỊ 
# Đồ thị VNI
# ĐỒ THỊ TRÒN
pie(table(VNIMH), col = c("darkseagreen","forestgreen","lightgreen"), sub = "Đồ thị tỷ lệ VNI")

# ĐỒ THỊ CỘT 
VNI.freq = table(VNIMH)
barplot(VNI.freq,xlab = "Nhóm VNI",ylab = "Số lượng",main = "Biểu đồ cột chỉ số VNI",col = c("pink","skyblue","yellow"))

# ĐỒ THỊ ĐƯỜNG
plot(1:nrow(dulieu), dulieu$VNI,type = "o",xlab = "Số phiên",ylab = "Giá trị VNI",pch = 19,main = "Giá trị VNI từ ngày 1 đến ngày 220 ",col = "purple")

### Nhận xét : 
# Biểu đồ tròn: Ba nhóm VNI có tỷ lệ tương đối đồng đều, trong đó nhóm Thấp chiếm 33,64%, nhóm Trung bình và Cao đều chiếm 33,18%.
# Biểu đồ cột: Nhóm Thấp có tần số cao nhất với 74 quan sát, hai nhóm còn lại đều có 73 quan sát, cho thấy sự phân bố đồng đều giữa các nhóm mã hóa.
# Biểu đồ cột: Nhóm Thấp có tần số cao nhất với 74 quan sát, hai nhóm còn lại đều có 73 quan sát, cho thấy sự phân bố đồng đều giữa các nhóm mã hóa.

# Đồ thị VN30
# ĐỒ THỊ TRÒN
pie(table(VN30MH), col = c("magenta","hotpink","lightpink"), sub = "Đồ thị tỷ lệ VN30")

# ĐỒ THỊ CỘT
VN30.freq = table(VN30MH)
barplot(VN30.freq,xlab = "Nhóm VN30",ylab = "Số lượng",main = "Biểu đồ cột chỉ số VN30",col = c("violet","orange","yellow"))

# ĐỒ THỊ ĐƯỜNG
plot(1:nrow(dulieu), dulieu$VN30,type = "o",xlab = "Số phiên",ylab = "Giá trị VN30",pch = 19,main = "Giá trị VN30 từ ngày 1 đến ngày 220 ",col = "red")

### Nhận xét :
# Biểu đồ tròn: Nhóm Thấp chiếm tỷ lệ cao nhất với 33,64%, trong khi nhóm Trung bình và Cao đều chiếm 33,18%, thể hiện sự phân bố tương đối cân bằng.
# Biểu đồ cột: Nhóm Thấp có 74 quan sát, nhóm Trung bình và Cao đều có 73 quan sát. Chênh lệch tần số giữa các nhóm không đáng kể.
# Biểu đồ đường: VN30 dao động từ 1741,05 đến 2096,76 điểm trong 220 phiên, cho thấy chỉ số có sự thay đổi theo thời gian.

# Đồ thị SP500
# ĐỒ THỊ TRÒN
pie(table(SP500MH), col = c("yellow", "green", "red"), sub = "Đồ thị tỷ lệ SP500")

# ĐỒ THỊ CỘT
SP500.freq = table(SP500MH)
barplot(SP500.freq,xlab = "Nhóm SP500",ylab = "Số lượng",main = "Biểu đồ cột chỉ số SP500",col = c("magenta", "yellow","orange"))

# ĐỒ THỊ ĐƯỜNG
plot(1:nrow(dulieu), dulieu$SP500,type = "o",xlab = "Số phiên",ylab = "Giá trị SP500",pch = 19,main = "Giá trị SP500 từ ngày 1 đến ngày 220 ",col = "magenta")

### Nhận xét :
# Biểu đồ tròn: Nhóm Thấp chiếm 33,64%, nhóm Trung bình và Cao đều chiếm 33,18%, cho thấy tỷ lệ phân bố gần như đồng đều.
# Biểu đồ cột: Nhóm Thấp có 74 quan sát, hai nhóm còn lại đều có 73 quan sát, phù hợp với phương pháp phân nhóm theo phân vị.
# Biểu đồ đường: SP500 dao động từ 6388,25 đến 7833,50 điểm. Chỉ số có giai đoạn giảm mạnh, sau đó phục hồi và tăng rõ rệt về cuối kỳ, thể hiện xu hướng tăng tổng thể trong giai đoạn nghiên cứu.

### CÂU E: PHÂN TÍCH VÀ VẼ ĐỒ THỊ TƯƠNG QUAN ĐA BIẾN
# PHÂN TÍCH TƯƠNG QUAN
abc = data.frame(VNI = as.numeric(as.character(dulieu$VNI)),VN30 = as.numeric(as.character(dulieu$VN30)),SP500 = as.numeric(as.character(dulieu$SP500)))
names(abc) = c("VNI", "VN30", "SP500")
abc
##         VNI    VN30   SP500
## 1   1737.71 1875.99 7777.25
## 2   1749.30 1890.57 7724.00
## 3   1768.62 1906.81 7715.50
## 4   1777.73 1914.35 7732.00
## 5   1780.68 1922.42 7746.75
## 6   1785.11 1938.50 7803.75
## 7   1775.09 1932.15 7767.00
## 8   1801.65 1954.91 7772.50
## 9   1816.93 1965.36 7831.75
## 10  1799.67 1953.26 7833.50
## 11  1815.66 1964.17 7712.50
## 12  1822.77 1975.01 7707.25
## 13  1810.11 1954.29 7623.00
## 14  1811.15 1951.14 7656.00
## 15  1788.23 1928.57 7692.75
## 16  1795.21 1936.69 7727.25
## 17  1829.23 1976.82 7664.50
## 18  1827.12 1967.64 7709.50
## 19  1830.44 1968.52 7747.25
## 20  1821.64 1963.01 7712.25
## 21  1853.08 1984.89 7722.00
## 22  1827.72 1961.57 7754.75
## 23  1832.12 1982.96 7722.00
## 24  1831.56 1979.23 7742.50
## 25  1821.32 1970.01 7690.00
## 26  1791.41 1936.15 7692.00
## 27  1788.78 1942.00 7669.75
## 28  1768.12 1927.79 7691.25
## 29  1734.24 1887.06 7662.50
## 30  1726.69 1875.73 7729.00
## 31  1732.02 1876.14 7714.00
## 32  1727.46 1877.68 7768.75
## 33  1729.08 1876.81 7805.00
## 34  1765.63 1909.23 7822.50
## 35  1793.18 1936.46 7770.50
## 36  1773.41 1922.53 7747.50
## 37  1776.77 1925.18 7776.75
## 38  1768.06 1911.09 7779.75
## 39  1764.78 1902.79 7734.75
## 40  1776.46 1916.88 7749.50
## 41  1777.23 1927.35 7765.50
## 42  1762.84 1917.69 7628.25
## 43  1735.78 1872.07 7519.25
## 44  1744.66 1886.27 7472.50
## 45  1704.68 1849.12 7351.25
## 46  1680.62 1824.35 7465.25
## 47  1669.01 1806.50 7448.25
## 48  1686.11 1829.36 7447.50
## 49  1699.38 1845.32 7445.00
## 50  1668.53 1826.90 7540.25
## 51  1730.56 1881.32 7545.75
## 52  1743.51 1887.32 7484.25
## 53  1787.45 1931.65 7497.75
## 54  1804.24 1941.65 7577.75
## 55  1782.12 1916.05 7614.75
## 56  1806.63 1946.06 7591.25
## 57  1800.54 1939.84 7563.00
## 58  1828.34 1970.82 7620.25
## 59  1840.70 1987.11 7588.75
## 60  1853.70 1998.44 7528.75
## 61  1848.25 1995.91 7551.25
## 62  1843.50 1991.11 7591.50
## 63  1862.08 2002.56 7557.00
## 64  1866.35 2009.04 7528.25
## 65  1867.21 2013.35 7543.50
## 66  1860.01 1995.71 7548.25
## 67  1854.97 2004.29 7500.25
## 68  1871.91 2008.57 7401.75
## 69  1863.07 2004.62 7423.25
## 70  1878.02 2010.15 7428.25
## 71  1869.04 1995.12 7437.50
## 72  1857.91 1980.13 7541.25
## 73  1824.53 1963.57 7556.25
## 74  1830.47 1967.22 7570.75
## 75  1806.20 1957.17 7492.75
## 76  1807.94 1960.19 7587.25
## 77  1799.31 1962.48 7626.50
## 78  1791.65 1944.36 7497.50
## 79  1798.61 1947.28 7458.50
## 80  1803.71 1960.97 7338.75
## 81  1793.05 1951.92 7454.25
## 82  1790.53 1936.81 7477.50
## 83  1838.90 1986.28 7400.50
## 84  1831.55 1982.29 7601.00
## 85  1819.01 1974.60 7571.75
## 86  1826.47 1972.99 7623.75
## 87  1844.54 1989.71 7613.25
## 88  1863.49 1997.06 7595.75
## 89  1863.67 1999.82 7581.75
## 90  1874.43 2022.46 7540.00
## 91  1884.18 2027.90 7537.00
## 92  1877.13 2010.93 7491.00
## 93  1896.89 2027.51 7466.00
## 94  1913.23 2028.94 7451.75
## 95  1912.93 2027.45 7378.00
## 96  1927.94 2046.37 7425.75
## 97  1921.60 2050.58 7432.25
## 98  1925.46 2068.62 7525.50
## 99  1898.37 2043.51 7469.50
## 100 1901.10 2053.97 7426.50
## 101 1895.50 2040.51 7436.75
## 102 1915.37 2074.06 7419.00
## 103 1909.01 2079.10 7363.00
## 104 1891.20 2053.41 7389.50
## 105 1874.85 2032.30 7287.25
## 106 1854.06 2014.62 7230.25
## 107 1854.10 2022.75 7168.00
## 108 1875.84 2041.40 7171.00
## 109 1853.29 2011.42 7194.75
## 110 1870.36 2024.74 7143.50
## 111 1857.30 2025.41 7171.25
## 112 1833.48 2007.08 7100.00
## 113 1837.11 2009.04 7148.00
## 114 1817.17 1988.11 7161.50
## 115 1819.83 1979.19 7077.00
## 116 1800.65 1961.60 7060.50
## 117 1775.65 1946.55 7004.75
## 118 1758.96 1925.66 6922.75
## 119 1750.00 1928.23 6855.25
## 120 1736.68 1915.01 6863.25
## 121 1756.55 1931.01 6823.75
## 122 1677.54 1840.96 6656.75
## 123 1674.99 1836.25 6651.00
## 124 1684.04 1837.43 6622.25
## 125 1694.82 1852.99 6622.25
## 126 1702.93 1861.84 6617.75
## 127 1674.49 1829.59 6570.75
## 128 1662.54 1811.92 6388.25
## 129 1672.80 1821.53 6412.25
## 130 1644.63 1791.25 6525.00
## 131 1658.19 1814.73 6640.75
## 132 1614.77 1770.16 6606.00
## 133 1591.17 1741.05 6634.75
## 134 1647.81 1797.99 6559.00
## 135 1699.13 1854.19 6660.00
## 136 1713.83 1868.84 6677.00
## 137 1710.29 1873.65 6773.25
## 138 1693.21 1852.99 6755.50
## 139 1696.24 1853.60 6685.75
## 140 1709.61 1859.80 6727.25
## 141 1728.34 1889.94 6830.50
## 142 1676.73 1836.96 6838.00
## 143 1652.79 1780.71 6801.00
## 144 1767.84 1904.19 6743.75
## 145 1808.51 1942.76 6835.25
## 146 1818.27 1956.53 6876.00
## 147 1813.14 1959.35 6824.75
## 148 1846.10 2010.75 6888.25
## 149 1880.33 2061.75 6889.00
## 150 1879.64 2069.82 6920.00
## 151 1860.91 2049.64 6959.75
## 152 1867.62 2050.85 6903.75
## 153 1860.14 2039.80 6851.50
## 154 1824.09 2018.64 6850.50
## 155 1814.09 2016.47 6851.00
## 156 1796.85 2000.90 6960.50
## 157 1754.03 1951.58 6961.50
## 158 1754.82 1947.75 6983.25
## 159 1755.49 1943.60 6952.75
## 160 1782.56 1969.27 6820.75
## 161 1791.43 1988.19 6906.25
## 162 1813.40 1997.69 6941.75
## 163 1806.50 2004.31 7002.50
## 164 1829.04 2029.81 6965.75
## 165 1814.98 2018.98 6992.75
## 166 1802.91 1997.13 7007.25
## 167 1830.50 2019.88 7008.50
## 168 1843.72 2032.28 6981.25
## 169 1870.79 2077.76 6945.75
## 170 1882.73 2082.35 6945.00
## 171 1885.44 2080.38 6910.00
## 172 1893.78 2085.61 6829.50
## 173 1896.59 2094.24 6907.25
## 174 1879.13 2080.35 6976.75
## 175 1864.80 2047.48 6981.75
## 176 1894.44 2067.10 6966.25
## 177 1902.93 2089.21 7001.75
## 178 1877.33 2080.24 7016.50
## 179 1867.90 2066.21 7005.00
## 180 1855.56 2074.03 6962.00
## 181 1861.58 2096.76 6963.25
## 182 1816.27 2055.96 6987.75
## 183 1788.40 2028.68 6943.75
## 184 1784.49 2030.63 6892.50
## 185 1766.90 2009.70 6944.25
## 186 1754.84 1990.66 6955.00
## 187 1729.80 1965.97 6979.25
## 188 1742.85 1976.21 6984.75
## 189 1782.82 2023.13 6982.50
## 190 1772.15 2012.87 6961.00
## 191 1751.03 1985.28 6930.25
## 192 1704.31 1933.28 6887.25
## 193 1676.98 1903.47 6830.50
## 194 1673.66 1897.95 6778.50
## 195 1679.18 1909.87 6856.25
## 196 1646.01 1869.84 6881.00
## 197 1646.89 1867.03 6890.50
## 198 1698.90 1924.29 6966.50
## 199 1718.98 1946.98 6891.75
## 200 1747.17 1973.02 6848.25
## 201 1753.74 1983.82 6855.75
## 202 1741.32 1975.50 6878.25
## 203 1737.24 1979.53 6866.75
## 204 1731.77 1971.99 6862.00
## 205 1717.06 1950.12 6840.25
## 206 1701.67 1933.56 6826.75
## 207 1690.99 1923.92 6859.50
## 208 1684.32 1921.18 6836.50
## 209 1680.36 1923.55 6828.00
## 210 1660.36 1909.60 6781.50
## 211 1667.98 1916.36 6721.25
## 212 1654.93 1899.89 6620.25
## 213 1655.99 1897.46 6557.50
## 214 1649.00 1886.20 6661.50
## 215 1659.92 1898.07 6639.75
## 216 1654.42 1893.54 6692.00
## 217 1635.46 1871.54 6755.25
## 218 1631.44 1864.23 6760.00
## 219 1631.86 1872.27 6875.75
## 220 1593.61 1821.60 6871.50
# MA TRẬN TƯƠNG QUAN
cor(abc)
##             VNI      VN30     SP500
## VNI   1.0000000 0.8881634 0.4415724
## VN30  0.8881634 1.0000000 0.1629960
## SP500 0.4415724 0.1629960 1.0000000
cor.test(abc$VNI, abc$VN30)
## 
##  Pearson's product-moment correlation
## 
## data:  abc$VNI and abc$VN30
## t = 28.537, df = 218, p-value < 2.2e-16
## alternative hypothesis: true correlation is not equal to 0
## 95 percent confidence interval:
##  0.8565141 0.9131582
## sample estimates:
##       cor 
## 0.8881634
cor.test(abc$VNI, abc$SP500)
## 
##  Pearson's product-moment correlation
## 
## data:  abc$VNI and abc$SP500
## t = 7.2666, df = 218, p-value = 6.486e-12
## alternative hypothesis: true correlation is not equal to 0
## 95 percent confidence interval:
##  0.3284870 0.5421767
## sample estimates:
##       cor 
## 0.4415724
cor.test(abc$VN30, abc$SP500)
## 
##  Pearson's product-moment correlation
## 
## data:  abc$VN30 and abc$SP500
## t = 2.4392, df = 218, p-value = 0.01552
## alternative hypothesis: true correlation is not equal to 0
## 95 percent confidence interval:
##  0.03140154 0.28903586
## sample estimates:
##      cor 
## 0.162996
cor.test(abc$VN30, abc$SP500)
## 
##  Pearson's product-moment correlation
## 
## data:  abc$VN30 and abc$SP500
## t = 2.4392, df = 218, p-value = 0.01552
## alternative hypothesis: true correlation is not equal to 0
## 95 percent confidence interval:
##  0.03140154 0.28903586
## sample estimates:
##      cor 
## 0.162996
# ĐỒ THỊ TƯƠNG QUAN ĐA BIẾN
library(psych)
vars = cbind(abc$VNI, abc$VN30, abc$SP500)
colnames(vars) = c("VNI", "VN30", "SP500")
pairs.panels(vars)

### Nhận xét : Kết quả tương quan Pearson cho thấy VNI và VN30 có tương quan thuận rất mạnh (r = 0,89), VNI và SP500 có tương quan thuận mức trung bình (r = 0,44), còn VN30 và SP500 có tương quan thuận yếu (r = 0,16). Cả ba cặp đều có p-value nhỏ hơn 0,05, cho thấy các mối tương quan có ý nghĩa thống kê theo kiểm định Pearson thông thường.
# Đồ thị tương quan đa biến cho thấy VNI và VN30 là cặp có mối quan hệ tuyến tính rõ rệt nhất.

### CÂU F: MÔ HÌNH HỒI QUY TUYẾN TÍNH ĐA BIẾN
mreg = lm(VNI ~ VN30 + SP500, data = dulieu)
summary(mreg)
## 
## Call:
## lm(formula = VNI ~ VN30 + SP500, data = dulieu)
## 
## Residuals:
##     Min      1Q  Median      3Q     Max 
## -58.423 -14.316   3.133  16.878  57.965 
## 
## Coefficients:
##               Estimate Std. Error t value Pr(>|t|)    
## (Intercept) -3.902e+02  5.544e+01  -7.038 2.52e-11 ***
## VN30         8.896e-01  2.536e-02  35.081  < 2e-16 ***
## SP500        6.035e-02  4.731e-03  12.757  < 2e-16 ***
## ---
## Signif. codes:  0 '***' 0.001 '**' 0.01 '*' 0.05 '.' 0.1 ' ' 1
## 
## Residual standard error: 27.16 on 217 degrees of freedom
## Multiple R-squared:  0.8793, Adjusted R-squared:  0.8782 
## F-statistic: 790.7 on 2 and 217 DF,  p-value: < 2.2e-16
### Nhận xét : Kết quả hồi quy cho thấy VN30 và SP500 đều có hệ số dương, lần lượt là 0,8896 và 0,06035, thể hiện mối quan hệ cùng chiều với VNI khi giữ biến còn lại không đổi.
# Mô hình có R² = 0,8793, nghĩa là hai biến độc lập giải thích được 87,93% sự biến thiên của VNI trong mẫu. Kiểm định F = 790,7 với p-value nhỏ hơn 0,05 cho thấy mô hình có ý nghĩa thống kê theo kiểm định thông thường. Tuy nhiên, cần thận trọng khi suy luận do các vi phạm giả định được phát hiện sau hồi quy.

### CÂU G: KIỂM ĐỊNH SAU MÔ HÌNH HỒI QUY TUYẾN TÍNH ĐA BIẾN
# KIỂM ĐỊNH ĐA CỘNG TUYẾN VF TỰ TƯƠNG QUAN
mreg=lm(dulieu$VNI ~ dulieu$VN30 + dulieu$SP500)
summary(mreg)
## 
## Call:
## lm(formula = dulieu$VNI ~ dulieu$VN30 + dulieu$SP500)
## 
## Residuals:
##     Min      1Q  Median      3Q     Max 
## -58.423 -14.316   3.133  16.878  57.965 
## 
## Coefficients:
##                Estimate Std. Error t value Pr(>|t|)    
## (Intercept)  -3.902e+02  5.544e+01  -7.038 2.52e-11 ***
## dulieu$VN30   8.896e-01  2.536e-02  35.081  < 2e-16 ***
## dulieu$SP500  6.035e-02  4.731e-03  12.757  < 2e-16 ***
## ---
## Signif. codes:  0 '***' 0.001 '**' 0.01 '*' 0.05 '.' 0.1 ' ' 1
## 
## Residual standard error: 27.16 on 217 degrees of freedom
## Multiple R-squared:  0.8793, Adjusted R-squared:  0.8782 
## F-statistic: 790.7 on 2 and 217 DF,  p-value: < 2.2e-16
library(car) 
## Loading required package: carData
## 
## Attaching package: 'car'
## The following object is masked from 'package:psych':
## 
##     logit
require(lmtest)
## Loading required package: lmtest
## Loading required package: zoo
## 
## Attaching package: 'zoo'
## The following objects are masked from 'package:base':
## 
##     as.Date, as.Date.numeric
dwtest(mreg)
## 
##  Durbin-Watson test
## 
## data:  mreg
## DW = 0.092847, p-value < 2.2e-16
## alternative hypothesis: true autocorrelation is greater than 0
## KIỂM ĐỊNH CÁC GIẢ THUYẾT CỦA MÔ HÌNH THÔNG QUA ĐỒ THỊ PHẦN DƯ VÀ PHẦN DƯ CHUẨN HÓA 
mreg <- lm(VNI ~ VN30 + SP500, data = dulieu)
summary(mreg)
## 
## Call:
## lm(formula = VNI ~ VN30 + SP500, data = dulieu)
## 
## Residuals:
##     Min      1Q  Median      3Q     Max 
## -58.423 -14.316   3.133  16.878  57.965 
## 
## Coefficients:
##               Estimate Std. Error t value Pr(>|t|)    
## (Intercept) -3.902e+02  5.544e+01  -7.038 2.52e-11 ***
## VN30         8.896e-01  2.536e-02  35.081  < 2e-16 ***
## SP500        6.035e-02  4.731e-03  12.757  < 2e-16 ***
## ---
## Signif. codes:  0 '***' 0.001 '**' 0.01 '*' 0.05 '.' 0.1 ' ' 1
## 
## Residual standard error: 27.16 on 217 degrees of freedom
## Multiple R-squared:  0.8793, Adjusted R-squared:  0.8782 
## F-statistic: 790.7 on 2 and 217 DF,  p-value: < 2.2e-16
op = par(mfrow = c(2, 2))
plot(mreg)

### Nhận xét : Kết quả kiểm định VIF của VN30 và SP500 đều bằng 1,0273, nhỏ hơn 5, cho thấy không có đa cộng tuyến nghiêm trọng.
# Kết quả kiểm định VIF của VN30 và SP500 đều bằng 1,0273, nhỏ hơn 5, cho thấy không có đa cộng tuyến nghiêm trọng.
# Kiểm định Durbin–Watson có DW = 0,09285 và p-value nhỏ hơn 0,05, cho thấy tồn tại tự tương quan dương bậc nhất. Kiểm định Breusch–Pagan có BP = 81,357 với p-value nhỏ hơn 0,05, cho thấy tồn tại phương sai sai số thay đổi.
# Nhìn chung, mô hình không gặp vấn đề đa cộng tuyến nghiêm trọng nhưng vi phạm giả định về tính độc lập và phương sai không đổi của sai số, nên cần thận trọng khi suy luận và dự báo.