Verkefni 5 - Siðanefndir

Í fimmta verkefni verður stúdentum skipt í hópa. Hver hópur leikur siðanefnd, sem tekur fyrir umsóknir um samþykki á vísindarannsóknum.

Hóparnir fara yfir 12 lýsingar, sem við ímyndum okkur að séu brot úr umsóknum til siðanefnda.

Hlutverk hverrar siðanefndar er:

• Að samþykkja eða hafna umsókn

• Að tilgreina hvaða siðferðilegu viðmið eru brotin, ef umsókn er hafnað

Það er hægt að vinna verkefnið út frá ýmsum siðferðilegum viðmiðum, en þau eru flest mjög lík. Ég legg til að þið hafið punktana 10 úr Nuremberg Code (Gravetter, o.fl., 2020, bls. 85) til hliðsjónar þó að einhver dæmi gætu krafist að þið rifjið upp önnur siðferðisviðmið.

Siðanefndin ræðir málin sín á milli og kemst að niðurstöðu í sameiningu. Ef ekki fæst sameiginleg niðurstaða, er hægt að skrifa bæði meirihlutaálit og minnihlutaálit, til dæmis ef meirihlutinn vill samþykkja rannsóknina, en minnihluti er á móti. Ef nefndin er ósammála þarf að skrá hvers vegna hluti nefndarinnar vill hafna umsókninni.

Eitthvað AI slop til að gera verkefnið eftirminnilegra

1. Umsóknirnar

Umsókn 1

Rannsakandi, sem kennir stórt grunnnámskeið í sálfræði, ætlar að prófa nýja kennsluaðferð til að draga úr prófkvíða og mæla árangurinn í gegnum spurningalista fyrir og eftir kennslu. Til að tryggja nægilega stórt úrtak gerir hann þátttöku í rannsókninni að skyldu fyrir alla nemendur á námskeiðinu. Þeir nemendur sem vilja ekki taka þátt, eða ákveða að draga þátttöku sína til baka í miðri rannsókn, munu því fyrirgera 5% af lokaeinkunn.

Umsókn 2

Rannsakendur hyggjast rannsaka samskipti í lokuðum stuðningshópum fyrir fólk með átraskanir. Þeir hafa fengið leyfi stjórnenda hópanna til að fylgjast með umræðum í sex mánuði. Vegna þess að rannsóknin gæti haft áhrif á samskipti ef allir væru upplýstir um hana, verður ekki sérstaklega óskað samþykkis frá hverjum meðlimi. Við greiningu á textanum verða nöfn og persónuauðkenni fjarlægð.

Umsókn 3

Til að rannsaka áhrif hreyfingar á skammtímaminni eldri borgara verður þátttakendum skipt af handahófi í tvo hópa, þar sem annar fær létta leikfimi en hinn fer í hópastarf án hreyfingar. Áður en rannsóknin hefst fá allir þátttakendur skriflega kynningu á eðli hennar, áhættum og ávinningi, og skrifa undir upplýst samþykki. Skýrt er tekið fram í gögnunum að þátttakendur geti hætt þátttöku hvenær sem er án nokkurra eftirmála, og öll gögn verða dulkóðuð þannig að ekki sé hægt að rekja svör og árangur til einstakra þátttakenda.

Umsókn 4

Rannsókninni er ætlað að mæla lífeðlisleg og sálræn streituviðbrögð í hættulegum aðstæðum. Þátttakendum verður sagt að rannsóknin fjalli um lausn verkefna undir álagi. Rannsóknin fer fram á rannsóknastofu í kjallara háskólabyggingar. Þegar þátttakendur hafa leyst verkefni í 7 mínútur mun brunaviðvörun hljóma og gervireykur (gufa) sjást í gegnum glervegg fyrir utan herbergið. Þátttakendur geta yfirgefið herbergið og rannsakandi fylgist stöðugt með. Að þessum atburði loknum verður þátttakendum sagt að engin raunveruleg hætta hafi skapast, þeir beðnir að svara streitukvarða og lífeðlislegar mælingar úr snjallúri skoðaðar.

Umsókn 5

Til að rannsaka þróun málskilnings hjá leikskólabörnum mun rannsakandi sitja inni á deildum þriggja leikskóla í einn mánuð og leggja málskilningspróf og þrautir fyrir börnin. Þar sem prófin og þrautirnar eru algerlega hættulausar (til dæmis að biðja börnin um að para saman dýramyndir og orð), hefur rannsakandinn fengið fullt leyfi frá leikskólastjórum allra leikskólanna, en sleppt því að leita eftir formlegu samþykki foreldra. Þessi ákvörðun er rökstudd með því að hún muni taka mikinn tíma og úrtakið gæti skekkst ef margir foreldrar afþakka þátttöku.

Umsókn 6

Rannsóknin kannar áhrif hópþrýstings á minni, þar sem þátttakendum er upphaflega sagt að þeir séu að taka þátt í rannsókn á athygli, en í raun er verið að mæla hvort þeir efist um eigið minni þegar samverkamenn (leikarar) í herberginu fullyrða allir eitthvað sem er rangt (stangast á við minni þátttakanda). Að lokinni þátttöku fer rannsakandi ítarlega yfir raunverulegan tilgang rannsóknarinnar með þátttakandanum, útskýrir nákvæmlega hvers vegna þessi smávægilega blekking var nauðsynleg til að koma í veg fyrir skekkjur í niðurstöðum, og býður honum að draga gögn um sig úr rannsókninni nú þegar hið rétta er komið í ljós.

Umsókn 7

Rannsóknin beinist að reynslu ungs fólks í nokkrum íslenskum sjávarþorpum af því að koma út úr skápnum. Tekin verða djúpviðtöl við sex einstaklinga sem allir eiga það sameiginlegt að hafa gengið í gegnum þetta ferli á síðustu tveimur árum. Í lokaritgerðinni verða engin nöfn birt, en til að gefa sem gleggsta og nákvæmasta mynd af bakgrunni þeirra fyrir lesendur verður greint frá nákvæmum aldri, atvinnu, fjölda systkina, starfi foreldra og úr nákvæmlega hvaða sjávarþorpi hver og einn viðmælandi er.

Umsókn 8

Tilgangur rannsóknarinnar er að skoða hvernig fólk virðir eða brýtur óskráðar reglur um biðraðir á fjölförnum flugvöllum. Rannsakendur munu staðsetja sig í almenningsrými í flugstöðinni á tilteknum álagstímum og skrásetja á blöð hversu margir troðast fram fyrir í röð við innritunarskjái (self-check in kiosk) og hvernig fólkið í kring bregst við. Rannsakendur safna engum persónugreinanlegum upplýsingum um fólkið, taka engar ljósmyndir eða myndbönd, og hafa engin bein eða óbein samskipti við þá sem verið er að fylgjast með í þessu almenna rými.

Umsókn 9

Markmið tilraunarinnar er að kanna tilurð og seiglu falskra minninga yfir langan tíma. Rannsakendur munu vinna með foreldrum þátttakenda til að sannfæra fullorðin börn þeirra um að þau hafi villst verulega í verslunarmiðstöð þegar þau voru fimm ára og hafi verið fylgt heim af lögreglunni eftir að hafa fundist í miklu uppnámi í mátunarklefa fataverslunar. Rannsakendur taka reglulega viðtöl við þátttakendur yfir tólf mánaða tímabil til að fylgjast með hvernig minningin þróast.

Umsókn 10

Rannsókn á nýju skimunarforriti fyrir lesblindu er að fullu fjármögnuð af fyrirtækinu sem þróaði hugbúnaðinn. Tveir rannsakendur hafa áður starfað sem ráðgjafar fyrir fyrirtækið og munu fá greiðslur fyrir áframhaldandi þróunarvinnu eftir að rannsókn lýkur. Rannsakendur hafa skrifað undir samning um að niðurstöður rannsóknar verði ekki birtar án leyfis frá fyrirtækinu.

Umsókn 11

Rannsakandi sem hefur lokið BS gráðu í sálfræði sækir um að framkvæma rannsókn á áhrifum áfallamiðaðrar úrvinnslumeðferðar á þátttakendur sem hafa þolað alvarlegt ofbeldi í æsku. Rannsakandinn ætlar sjálfur að leiða viðtölin og beita nýrri sálfræðimeðferð sem hann las um í nýútkominni handbók Dr. Saxa, sérfræðings í áföllum. Í rannsóknarteyminu eru tveir rannsakendur auk aðalrannsakanda, tölfræðingur og atferlisþjálfi, sem taka þátt í skipulagningu rannsóknar og úrvinnslu gagna.

Umsókn 12

Rannsóknin miðar að því að prófa hvort inntaka á mildu náttúrulyfi (kamilluþykkni) geti dregið úr líkamlegri streitusvörun. Þátttakendur munu gangast undir svokallað Trier-streitupróf þar sem þeir þurfa að halda óundirbúna ræðu fyrir framan dómnefnd og leysa stærðfræðiþrautir upphátt fyrir framan hóp, sem veldur jafnan miklum og óþægilegum kvíða. Til að mæla streitusvörunina þarf jafnframt að stinga þátttakendur þrisvar sinnum í handlegginn til að taka blóðsýni yfir tveggja klukkustunda tímabil. Þar sem fólk bregst mjög mismunandi við streitu og áhrif náttúrulyfsins eru talin vera nokkuð væg, ákveður rannsakandinn að takmarka úrtakið við sex þátttakendur (þrír fá kamillu, þrír fá lyfleysu). Rannsakandinn rökstyður þennan litla fjölda með því að rannsóknin sé svo óþægileg og kvíðavaldandi að það sé ekki siðlegt að leggja hana á fleiri einstaklinga.

2. Farið á Microsoft Forms og svarið verkefninu þar

Tengill verður settur í spjallið hjá hverjum hópi (breakout rooms)