Um samantektina

Þetta er nafnlaus samantekt á breytum sem komu fyrir í svörum við verkefninu. Augljósar endurtekningar hafa verið sameinaðar. Ólíkar aðgerðabindingar sömu hugsmíðar eru þó sýndar sérstaklega þegar þær leiða til ólíkra mælikvarða.

Tilgangurinn er að hver nemandi geti fundið breytu sem líkist sinni eigin tillögu og séð hvort flokkun hennar hafi verið rétt, vafasöm eða röng.

Samantektin er unnin af umsjónarkennara með notkun Copilot gervigreindar. Þegar gögn með nöfnum stúdenta eru sett inn í gervigreindarlíkan (eins og svör við smáverkefnum) nota ég alltaf Copilot, vegna þeirrar persónuverndar sem fylgir samningum ríkisins við Microsoft. Önnur gervigreindarlíkön eru aðeins notuð með naflaus gögn, þar sem persónuvernd er ekki tryggð.

Árni

Meginreglan

Það er yfirleitt mælingin eða aðgerðabindingin, en ekki heiti hugsmíðarinnar eitt og sér, sem ákvarðar mælikvarðann.

Til dæmis getur hreyfing verið:

á nafnkvarða ef mælt er hvort fólk hreyfir sig reglulega eða ekki;
á raðkvarða ef hreyfing er flokkuð sem lítil, miðlungs eða mikil;
á hlutfallskvarða ef skráður er fjöldi mínútna í hreyfingu á viku.

1 Nafnkvarði

Á nafnkvarða eru gildi breytu flokkar sem hafa enga eðlilega stærðarröð. Hægt er að segja hvort tvö gildi séu eins eða ólík, en ekki hvort annað sé meira eða minna en hitt.

1.1 Rétt flokkað sem nafnkvarði

Breyta eða aðgerðabinding	Mat	Skýring
Íþróttaiðkun: stundar reglulega eða stundar ekki reglulega	Rétt	Tveir flokkar án innbyrðis stærðarröðunar.
Gæludýraeign: á gæludýr eða á ekki gæludýr	Rétt	Tvíkosta flokkabreyta án röðunar.
Fæðingarland	Rétt	Lönd eru flokkar en hafa enga eðlilega stærðarröð.
Land eða landsvæði	Rétt	Landfræðileg svæði eru flokkar án magnbundinnar röðunar.
Ferðamáti	Rétt	Ganga, hjól, bíll og strætó eru ólíkir flokkar án eðlilegrar röðunar.
Tegund drykkjar	Rétt	Drykkjategundir eru óröðuð flokkunargildi.
Litur veggjar, ljóss eða bíls	Rétt	Litir eru flokkar án magnbundinnar röðunar.
Grænmetisneysla: 300 g eða meira á móti minna en 300 g	Rétt	Tvískipting magnsins myndar tvo flokka.
Hreyfing: dagleg hreyfing eða ekki	Rétt	Já og nei mynda tvo óraðaða flokka.
Hreyfing: regluleg eða ekki regluleg	Rétt	Tveir flokkar án innbyrðis röðunar.
Koffínneysla eftir kvöldmat: já eða nei	Rétt	Tvíkosta flokkabreyta.
Kaffidrykkja fyrir svefn: já eða nei	Rétt	Tvíkosta flokkabreyta.
Tegund herbergis	Rétt	Herbergistegundir eru óröðuð heiti.
Tegund einangrunar	Rétt	Einangrunarefni eru flokkar án eðlilegrar röðunar.
Miðstöðvarhitun: kveikt eða slökkt	Rétt	Tveir flokkar án stærðarröðunar.
Vinnufyrirkomulag: heima eða á vinnustað	Rétt	Vinnufyrirkomulag er flokkabreyta.
Tyggjó við nám: tyggur eða tyggur ekki	Rétt	Tveir óröðaðir hópar.
Tegund tungumáls	Rétt	Tungumál eru óröðuð flokkunargildi.
Tegund íþróttar	Rétt	Hópíþróttir og einstaklingsíþróttir eru flokkar án eðlilegrar röðunar.
Þyngdartap: léttist eða léttist ekki	Rétt	Já og nei mynda tvo flokka.
Námsgrein eða tegund náms	Rétt	Námsgreinar eru flokkar án innbyrðis röðunar.
Tegund hreyfingar	Rétt	Sund, hlaup, dans og aðrar tegundir eru óröðuð gildi.
Tegund námsaðferðar	Rétt	Lestur, myndband, hópnám og aðrar aðferðir eru flokkar.
Tegund undirbúnings fyrir verkefni eða próf	Rétt	Ólík undirbúningsskilyrði eru flokkar.
Tegund tónlistar við nám	Rétt	Tegundir tónlistar eru ekki sjálfkrafa í stærðarröð.
Tónlist við nám: já eða nei	Rétt	Tvíkosta nafnkvarðabreyta.
Tegund kaffibolla	Rétt	Bollategundir eru flokkar án eðlilegrar röðunar.
Tegund grass	Rétt	Gervigras og náttúrulegt gras eru tveir flokkar.
Búsetutegund eða búsetusvæði	Rétt	Staðsetningarflokkar hafa ekki eðlilega stærðarröð.
Býr á ákveðnum stað eða utan hans	Rétt	Tvíkosta staðsetningarflokkun.
Leikskólasókn: sækir leikskóla eða ekki	Rétt	Tveir óröðaðir hópar.
Hljóðfærategund	Rétt	Strengja-, blásturs- og slagverkshljóðfæri eru flokkar.
Hljóðfæri sem einstaklingur leikur á	Rétt	Einstök hljóðfæri eru óröðuð gildi.
Hljóðaðstæður við próf	Rétt	Hljóðlátt umhverfi og hávaði eru ólík tilraunaskilyrði.
Kyn eða kynjaflokkur	Rétt	Flokkar án magnbundinnar stærðarröðunar.
Svartur eða hvítur bíll	Rétt	Tveir litaflokkar.
Aðild að tilteknum íþrótta- eða leikmannahópi	Rétt	Hóparnir eru flokkar án nauðsynlegrar röðunar.

1.2 Rangt eða ófullnægjandi flokkað sem nafnkvarði

Breyta eða aðgerðabinding	Mat	Skýring
Hæð í byggingu: efri eða neðri hæðir	Vafasamt	Hæðir hafa eðlilega röð. Eftir tvískiptingu má nota þær sem tvo flokka, en undirliggjandi breyta er röðuð.
Fólk eða þátttakendur	Rangt	Fólkið er athugunareining en ekki breyta. Eiginleiki fólksins myndar breytuna.
Börn	Rangt	Börn eru þátttakendahópur eða þýði en ekki breyta.
Einn starfshópur	Ófullnægjandi	Einn hópur einn og sér myndar ekki breytu nema hann sé borinn saman við aðra hópa.
Ökumaður eða íþróttamaður	Rangt	Einstaklingurinn er athugunareining. Tilgreina þarf mældan eiginleika hans.
Hljóðfæraleikarar	Ónákvæmt	Einstaklingarnir eru ekki breytan. Tegund hljóðfæris væri breytan.
Karlar og konur sem tvær frumbreytur	Ónákvæmt	Þetta eru gildi einnar breytu sem nefnist kyn.
Tveir staðir sem tvær frumbreytur	Ónákvæmt	Staðirnir eru gildi einnar breytu sem nefnist staðsetning.
Mörg tungumál sem margar frumbreytur	Ónákvæmt	Tungumálin eru gildi einnar breytu sem nefnist tegund tungumáls.
Magn eða tíðni sem varðveitt er sem nákvæm tala	Rangt	Nákvæmt magn eða tíðni er hlutfallsbreyta, ekki nafnkvarðabreyta.

2 Jafnbilakvarði

Á jafnbilakvarða eru bil milli tölugilda jafnstór. Núllpunkturinn er hins vegar ekki eiginlegt algert núll. Því eru mismunir merkingarbærir en hlutföll yfirleitt ekki.

2.1 Rétt eða forsvaranlega flokkað sem jafnbilakvarði

Breyta eða aðgerðabinding	Mat	Skýring
Hitastig í gráðum á Celsíus	Rétt	Bil milli gráða eru jöfn, en 0 °C merkir ekki algert hitastigsleysi.
Líkamshiti í gráðum á Celsíus	Rétt	Celsíuskvarðinn hefur jöfn bil en ekki eiginlegt núll.
Hitastig kaffis, herbergis eða bíls í gráðum á Celsíus	Rétt	Sama regla gildir um allar mælingar á Celsíuskvarða.
Almanaksár	Rétt	Munur milli ára er merkingarbær, en árið 0 merkir ekki að enginn tími hafi verið til.
Ár flutnings	Rétt	Almanaksár eru hefðbundið dæmi um jafnbilakvarða.
Giftingarár	Rétt	Bil milli ára eru jafnstór en núllpunkturinn er ekki algert núll.
Greindarvísitala eða IQ-stig	Rétt	Munur milli stiga er túlkaður sem jafn, en 0 merkir ekki enga greind.
Staðlað kvarðaskor úr mörgum atriðum	forsvaranlegt	Samsett heildarskor er oft meðhöndlað sem jafnbilabreyta.
Sjálfsmat sem samsett heildarskor	forsvaranlegt	Hefðbundið er að meðhöndla fjölatriða kvarðaskor sem jafnbilabreytu.
Starfsánægja eða lífsánægja sem samsett heildarskor	forsvaranlegt	Jafnbilatúlkun er algeng þegar mörg atriði mynda eitt skor.
Streita sem heildarstig úr stöðluðum spurningalista	forsvaranlegt	Samsett skor er oft meðhöndlað sem jafnbilabreyta.
Þreyta sem heildarstig úr stöðluðum kvarða	forsvaranlegt	Mörg atriði geta saman myndað jafnbilalíkt skor.
Svefngæði sem samsett skor	forsvaranlegt	Flokkunin getur verið rétt ef skorið byggist á viðurkenndum fjölatriða kvarða.
Prófeinkunn eða prófskor	Yfirleitt forsvaranlegt	Einkunnir eru oft meðhöndlaðar sem jafnbilabreytur þótt full jafngildi bila sé ekki alltaf tryggt.
Skor á málþroskaprófi	Yfirleitt forsvaranlegt	Staðlað prófskor er oft meðhöndlað sem jafnbilabreyta.
Skor á greindarprófi	Rétt eða forsvaranlegt	Staðlað greindarpróf gefur venjulega jafnbilalíkt skor.
Evrópsk skóstærð	Yfirleitt rétt	Munur um eina stærð samsvarar skilgreindu lengdarbili, en stærð 0 merkir ekki enga fótalengd.

2.2 Rangt eða vafasamt flokkað sem jafnbilakvarði

Breyta eða aðgerðabinding	Mat	Skýring
Fjarlægð eða vegalengd í metrum eða kílómetrum	Rangt	Fjarlægð hefur raunverulegt núll og er á hlutfallskvarða.
Handastærð eða handlengd í sentímetrum	Rangt	Lengd hefur eiginlegt núll og er á hlutfallskvarða.
Hlauptími í mínútum	Rangt	Tímalengd hefur raunverulegt núll og er á hlutfallskvarða.
Fjöldi drykkja	Rangt	Talning hefur eiginlegt núll og er hlutfallsbreyta.
Fjöldi einkenna	Rangt	Fjöldi er hlutfallsbreyta ef 0 merkir engin talin einkenni.
Ein ánægjuspurning frá 1 til 10	Vafasamt	Einstakt matsatriði er strangt til tekið oftast raðbreyta.
Ein streituspurning frá 0 til 10	Vafasamt	Ekki er tryggt að sálfræðilegt bil milli allra gilda sé jafnt.
Ein vellíðunarspurning frá 1 til 10	Vafasamt	Hærri tala merkir meiri vellíðan, en jöfn bil eru ekki tryggð.
Ein einbeitingarspurning frá 0 til 10	Vafasamt	Einstakt sjálfsmatsatriði er nær því að vera raðbreyta.
Lítil, miðlungs eða mikil hugsmíð	Rangt	Röðuð orðgildi mynda raðkvarða.
Sjálfstraust flokkað sem lágt, miðlungs eða hátt	Rangt	Flokkarnir hafa röð en óþekkt bil.
Stöðugleiki hitastigs án sérstakrar mælingar	Ófullnægjandi	Skilgreina þarf til dæmis hitabreytingu, dreifingu eða staðalfrávik yfir tíma.
Athygli án tölulegrar aðgerðabindingar	Ófullnægjandi	Tilgreina þarf prófskor, viðbragðstíma, villufjölda eða aðra mælingu.
Líkamlegt form án mælingar	Ófullnægjandi	Ekki er hægt að ákvarða mælikvarða fyrr en hugsmíðin hefur verið aðgerðabundin.

3 Raðkvarði

Á raðkvarða er hægt að raða gildunum frá minna til meira eða frá lægra til hærra. Ekki er þó hægt að gera ráð fyrir því að bilið milli samliggjandi gilda sé alltaf jafnstórt.

3.1 Rétt flokkað sem raðkvarði

Breyta eða aðgerðabinding	Mat	Skýring
Íþróttaiðkun: lítil, miðlungs eða mikil	Rétt	Flokkarnir hafa röð en bilin eru ekki þekkt.
Hreyfing: lítil, miðlungs eða mikil	Rétt	Skýr röðun án tryggðra jafnbila.
Hreyfing: aldrei, sjaldan, stundum, oft eða mjög oft	Rétt	Tíðniflokkarnir eru raðanlegir.
Æfingatíðni í röðuðum flokkum	Rétt	Upprunaleg talning er flokkuð í röðuð bil.
Svefngæði: mjög slæm til mjög góð	Rétt	Svarflokkarnir hafa skýra röð.
Kvíði: enginn, lítill, miðlungs eða mikill	Rétt	Kvíðastigin eru raðanleg en bil milli þeirra óþekkt.
Streita: lítil, miðlungs eða mikil	Rétt	Röðuð flokkun.
Sársauki: lítill, miðlungs eða mikill	Rétt	Röðuð stig án fastra bila.
Menntunarstig	Rétt með fyrirvara	Menntunarstig eru almennt raðanleg, þótt sumar námsleiðir falli ekki auðveldlega í eina röð.
Ánægja: mjög óánægð til mjög ánægð	Rétt	Dæmigerð raðkvarðamæling.
Sjálfsmat: lágt, miðlungs eða hátt	Rétt	Orðflokkarnir fela í sér röð.
Heilsumat: mjög slæmt til mjög gott	Rétt	Svarmöguleikarnir eru raðanlegir.
Námsáhugi: mjög lítill til mjög mikill	Rétt	Röðuð sjálfsmatsbreyta.
Styrkleiki matar	Rétt	Mildur, miðlungssterkur og mjög sterkur mynda röð.
Stærð bíls: lítill, miðlungsstór eða stór	Rétt	Flokkarnir eru raðanlegir.
Spilatími: lítill, miðlungs eða mikill	Rétt	Eftir flokkun er breytan á raðkvarða.
Málþroskastig	Rétt ef stig eru skilgreind	Hærra stig táknar lengra genginn málþroska.
Reynsla: engin, lítil, miðlungs, mikil eða mjög mikil	Rétt	Röðuð reynslustig.
Styrkur íþróttadeildar	Rétt ef stigveldið er skilgreint	Deildum má raða eftir keppnisstigi.
Sæti í keppni	Rétt	Sæti gefur röð en ekki magn munar milli keppenda.
Mjög sammála til mjög ósammála	Rétt	Einstakt Likert-atriði er á raðkvarða.
Aldursflokkur: ung, miðaldra og eldri	Rétt	Röðuð flokkun á aldri.
Orkudrykkjaneysla: engin til mjög mikil	Rétt	Flokkarnir hafa skýra röð.
Upphafsstig sjálfstrausts: lágt, miðlungs eða hátt	Rétt	Röðuð flokkun.

3.2 Rangt eða ófullnægjandi flokkað sem raðkvarði

Breyta eða aðgerðabinding	Mat	Skýring
Magn grænmetis í grömmum	Rangt	Grömm hafa eiginlegt núll og mynda hlutfallskvarða.
Fjöldi skrefa	Rangt	Talning skrefa hefur raunverulegt núll.
Svefnlengd í klukkustundum	Rangt	Klukkustundir svefns eru hlutfallsbreyta.
Fjöldi ára í námi eða við iðkun	Rangt	Tímalengd í árum hefur eiginlegt núll.
Aldur í árum	Rangt	Aldur mældur sem tími frá fæðingu er hlutfallsbreyta.
Þyngdartap í kílógrömmum	Rangt	Magn þyngdartaps í kg er hlutfallsbreyta.
Gæludýraeign: á eða á ekki	Rangt	Já og nei mynda tvo óröðaða flokka.
Aðeins tveir óskýrt skilgreindir skólastigshópar	Ófullnægjandi	Betra er að skilgreina fulla röð menntunarstiga.
Svefn sem minni eða meiri án skilgreindra flokka	Ófullnægjandi	Tilgreina þarf flokka eða mæla svefn í klukkustundum.
Reynsla mæld sem nákvæmur fjöldi ára	Rangt	Fjöldi ára er hlutfallsbreyta.
Líkamlegt form: betra eða verra án mælingar	Ófullnægjandi	Ekki kemur fram hvernig líkamlegt form er mælt.
Vellíðan eða gleði án svarflokka	Ófullnægjandi	Tilgreina þarf röðuð svör eða samsett kvarðaskor.
Stærð mæld í fermetrum, sentímetrum eða rúmmáli	Rangt	Raunmæling á stærð er á hlutfallskvarða.

4 Hlutfallskvarði

Á hlutfallskvarða eru bil milli gilda jöfn og kvarðinn hefur eiginlegan núllpunkt. Því eru bæði mismunir og hlutföll merkingarbær.

4.1 Rétt flokkað sem hlutfallskvarði

Breyta eða aðgerðabinding	Mat	Skýring
Fjöldi mínútna eða klukkustunda í hreyfingu	Rétt	0 merkir enga hreyfingu á mælitímabilinu.
Svefnlengd í klukkustundum eða mínútum	Rétt	0 merkir engan svefn á mælitímabilinu.
Fjarlægð eða vegalengd	Rétt	0 merkir enga vegalengd og hlutföll eru merkingarbær.
Ferðatími	Rétt	Tímalengd hefur raunverulegt núll.
Tími til að ljúka hlaupi	Rétt	Mínútur eða sekúndur eru hlutfallsmæling.
Tími til að ljúka púsli	Rétt	Tímalengd hefur eiginlegt núll.
Viðbragðstími í millisekúndum	Rétt	Tímalengd er hlutfallsbreyta.
Tími við lestur	Rétt	Klukkustundir eða mínútur hafa raunverulegt núll.
Fjöldi veikindadaga eða fjarvistardaga	Rétt	0 merkir enga slíka daga.
Fjöldi hvíldardaga	Rétt	Talning með eiginlegu núlli.
Fjöldi barna	Rétt	0 merkir engin börn.
Fjöldi réttra svara	Rétt	Talning með raunverulegu núlli.
Fjöldi orða	Rétt	Talning með eiginlegu núlli.
Fjöldi marka	Rétt	0 merkir ekkert mark.
Fjöldi viðbragða eða atvika	Rétt	Tíðnitalning hefur eiginlegt núll.
Fjöldi klukkustunda í sjálfstæðu námi	Rétt	Tímalengd hefur eiginlegt núll.
Fjöldi bolla eða drykkja	Rétt	Talning með eiginlegu núlli.
Fjöldi kirkjuferða eða heimsókna	Rétt	Talning með eiginlegu núlli.
Fjöldi æfinga eða æfingadaga	Rétt	0 merkir enga æfingu.
Magn vatns í millilítrum	Rétt	Rúmmál hefur eiginlegt núll.
Grænmetisneysla í grömmum	Rétt	Massi hefur raunverulegt núll.
Þyngdartap í kílógrömmum	Rétt með skýrri skilgreiningu	0 kg merkir ekkert þyngdartap.
Líkamsþyngd í kílógrömmum	Rétt	Massi hefur eiginlegt núll.
Líkamsþyngdarstuðull	Yfirleitt rétt	BMI er reiknað magn, þótt hlutfallstúlkun þess sé ekki alltaf gagnleg.
Tekjur í krónum	Rétt	0 kr. merkir engar tekjur á tímabilinu.
Skuldir í krónum	Rétt	0 kr. merkir engar skuldir.
Eignir í krónum	Rétt	Fjárhæð hefur merkingarbært núll.
Eignastaða í krónum	Rétt með fyrirvara	Neikvæð gildi geta gert túlkun einfaldra hlutfalla erfiða.
Handastærð eða handlengd í sentímetrum	Rétt	Lengd hefur raunverulegt núll.
Hopphæð	Rétt	Lengd hefur eiginlegt núll.
Gripstyrkur	Rétt	Kraftmæling hefur eiginlegan núllpunkt.
Gönguhraði	Rétt	0 merkir engan hraða.
Hjartsláttur í slögum á mínútu	Rétt	Tíðni með eiginlegu núlli.
Fjöldi skrefa	Rétt	Talning með eiginlegu núlli.
Fjöldi ára við iðkun	Rétt	Tímalengd frá upphafi iðkunar hefur raunverulegt núll.
Fjöldi fæðinga	Rétt	Talning með eiginlegu núlli.
Þyngdarhröðun eða G-kraftur	Rétt	Líkamleg mæling með eiginlegu núlli.
Prósentubreyting	Yfirleitt rétt	0% merkir enga breytingu, en skýrt viðmiðunargildi þarf að liggja fyrir.
Magn matar í grömmum	Rétt	Massi hefur eiginlegt núll.
Fjöldi flíka	Rétt	Talning með eiginlegu núlli.
Fjöldi nemenda	Rétt sem talning	0 merkir engan nemanda, þótt breytan mæli ekki sjálfkrafa námsárangur.
Fjöldi lokinna áfanga	Rétt	Talning með eiginlegu núlli.
Maraþontími í mínútum	Rétt	Tímalengd hefur raunverulegt núll.

4.2 Rangt eða ófullnægjandi flokkað sem hlutfallskvarði

Breyta eða aðgerðabinding	Mat	Skýring
Einkunn frá 0 til 10 eða 0 til 100	Yfirleitt rangt	80 stig merkja ekki endilega tvöfalt meiri kunnáttu en 40 stig.
Greindarvísitala	Rangt	IQ = 0 merkir ekki enga greind og hlutföll IQ-stiga eru ekki merkingarbær.
Hitastig í gráðum á Celsíus	Rangt	20 °C er ekki tvöfalt heitara en 10 °C.
Kvíði eða streita án aðgerðabindingar	Ófullnægjandi	Hugsmíðin ein hefur ekki tiltekinn mælikvarða.
Hamingja, vellíðan eða líðan án mælingar	Ófullnægjandi	Tilgreina þarf hvernig hugsmíðin er mæld.
Sjálfsmatskvarði frá 0 til 10 eða 0 til 100	Yfirleitt rangt	Tvöfalt hærra skor merkir ekki endilega tvöfalt meira af hugsmíðinni.
Menntunarstig	Rangt	Menntunarstig er röðuð flokkabreyta.
Sæti í keppni	Rangt	Sæti gefur röð en ekki magn munar.
Hæfni metin með keppnissæti	Rangt	Sæti er raðbreyta. Fjöldi árangursríkra tilrauna gæti verið hlutfallsbreyta.
Skóstærð	Rangt	Skóstærð 40 er ekki tvöfalt meiri en skóstærð 20.
Eignastaða sem getur verið neikvæð	Varfærið	Breytan er samfelld fjárhæð, en neikvæð gildi gera hlutfallstúlkun erfiða.
Hærri laun eða meiri tekjur án mælieiningar	Ófullnægjandi	Tilgreina þarf fjárhæð og tímabil, til dæmis krónur á mánuði.
Fjöldi nemenda sem mælikvarði á námsárangur	Röng aðgerðabinding	Fjöldinn er hlutfallsbreyta en mælir ekki námsárangur einstaklings.
Magn matar án skilgreinds tímabils	Ófullnægjandi	Tilgreina þarf til dæmis grömm á dag.

5 Flýtileit fyrir nemendur

Ef breytan var sett fram svona	Líklegur mælikvarði
Já eða nei	Nafnkvarði
Tegundir eða flokkar án röðunar	Nafnkvarði
Lítið, miðlungs eða mikið	Raðkvarði
Aldrei, sjaldan, stundum eða oft	Raðkvarði
Mjög ósammála til mjög sammála	Raðkvarði
Sæti eða röðun	Raðkvarði
Samsett skor úr mörgum spurningum	Oft meðhöndlað sem jafnbilakvarði
Hitastig í gráðum á Celsíus	Jafnbilakvarði
Almanaksár	Jafnbilakvarði
IQ-stig	Jafnbilakvarði
Prófeinkunn eða prófskor	Oft meðhöndlað sem jafnbilakvarði
Evrópsk skóstærð	Jafnbilakvarði
Fjöldi	Hlutfallskvarði
Lengd eða vegalengd	Hlutfallskvarði
Tímalengd	Hlutfallskvarði
Massi eða rúmmál	Hlutfallskvarði
Fjárhæð í krónum	Yfirleitt hlutfallskvarði
Hugsmíð án aðgerðabindingar	Ekki hægt að ákvarða

6 Sama hugsmíð getur verið á mismunandi kvörðum

Hugsmíð	Aðgerðabinding	Mælikvarði
Hreyfing	Stundar reglulega eða stundar ekki reglulega	Nafnkvarði
Hreyfing	Lítil, miðlungs eða mikil	Raðkvarði
Hreyfing	Fjöldi mínútna á viku	Hlutfallskvarði
Streita	Lítil, miðlungs eða mikil	Raðkvarði
Streita	Samsett skor úr mörgum atriðum	Oft jafnbilakvarði
Streita	Fjöldi tiltekinna einkenna	Hlutfallskvarði
Svefn	Góð eða slæm svefngæði	Nafnkvarði ef aðeins eru tveir flokkar
Svefn	Mjög slæm til mjög góð svefngæði	Raðkvarði
Svefn	Samsett svefngæðaskor	Oft jafnbilakvarði
Svefn	Fjöldi klukkustunda	Hlutfallskvarði
Menntun	Tegund náms án röðunar	Nafnkvarði
Menntun	Hæsta lokna menntunarstig	Raðkvarði
Nám	Tegund námsaðferðar	Nafnkvarði
Nám	Námsáhugi frá mjög litlum til mjög mikils	Raðkvarði
Nám	Prófeinkunn	Oft jafnbilakvarði
Nám	Fjöldi klukkustunda í námi	Hlutfallskvarði

7 Hvernig á að lesa matið?

Rétt

Flokkunin samræmist grundvallareiginleikum mælikvarðans.

forsvaranlegt eða vafasamt

Flokkunin er algeng í rannsóknum en byggist að einhverju leyti á einföldun. Þetta á sérstaklega við þegar samsett sálfræðileg kvarðaskor eru meðhöndluð sem jafnbilabreytur eða þegar nákvæm talnabreyta hefur verið sett í flokka.

Rangt

Grundvallareiginleikar breytunnar passa ekki við mælikvarðann. Algengt dæmi er að flokka lengd, fjölda eða tíma sem jafnbilabreytu þegar breytan hefur í raun eiginlegt núll og er því á hlutfallskvarða.

Ófullnægjandi

Hugsmíð eða þátttakendahópur var nefndur, en ekki kom nægilega skýrt fram hvernig breytan yrði mæld. Þá er ekki hægt að ákvarða mælikvarðann með vissu.

8 Lokaorð

Mikilvægasta atriðið er að spyrja ekki aðeins:

Hvað heitir breytan?

Heldur einnig:

Hvernig er breytan mæld og hvaða gildi getur hún tekið?

Heiti hugsmíðarinnar eitt og sér ákvarðar sjaldnast mælikvarðann. Aðgerðabindingin ræður því hvort breytan er á nafnkvarða, raðkvarða, jafnbilakvarða eða hlutfallskvarða.