Skýringar með verkefni 3
A) Andaglasið
ii (Óvísindaleg skýring & forsendur): Andar hreyfa glasið. Forsendan er sú að andar framliðinna séu til, að þeir geti haft fýsísk áhrif á efnisheiminn (hreyft hluti) án sýnilegrar orku, og að þeir hafi áhuga á að svara spurningum hópsins.
iii (Náttúruleg skýring): Ideomotor áhrif (sjálfkrafa smáhreyfingar vöðva án þess að viðkomandi geri sér grein fyrir því) samfara staðfestingarhneigð (hópurinn stýrir glasinu ómeðvitað að þeim bókstöfum sem meika sens).
iv (Jákvæð tilgáta): Glasið mun halda áfram að stafa rétt eða skynsamleg orð sem svara spurningum, jafnvel þótt þátttakendurnir geti ekki sjálfir séð stafina á borðinu.
v (Prófun): Blindpróf. Láta hópinn byrja að nota andaglasið en binda síðan fyrir augun á öllum (eða snúa stafaborðinu í hringi eftir að augun eru bundin). Ef glasið myndar aðeins stafarugl þegar fólkið sér ekki stafina, hafnar það andaskýringunni og sýnir að sjónin og væntingar fólksins stýra hreyfingunni.
B) Miðilsfundur
ii (Óvísindaleg skýring & forsendur): Miðillinn fær sendar hugsanir frá framliðnum. Forsendan er að líf eftir dauðann sé til og að hægt sé að senda upplýsingar beint inn í huga annarrar manneskju án þess að nota hefðbundin skynfæri.
iii (Náttúruleg skýring): „Kaldur lestur“ (cold reading). Miðillinn kastar fram mjög almennum fullyrðingum, les líkamstjáningu og viðbrögð konunnar, og hún fyllir sjálf ómeðvitað inn í eyðurnar. Staðfestingarhneigð lætur hana svo muna það sem passaði en gleyma giskunum sem klikkuðu.
iv (Jákvæð tilgáta): Miðillinn mun geta veitt jafn nákvæmar, persónulegar upplýsingar um manneskju jafnvel þegar hann hefur enga möguleika á að sjá eða heyra viðbrögð hennar.
v (Prófun): Setja miðilinn í lokað herbergi og láta hann „lesa“ manneskju sem situr í öðru herbergi án nokkurra samskipta. Ef lesturinn verður allt í einu almennur, ómarkviss eða hreinlega rangur þegar miðillinn fær engin viðbrögð að vinna úr, er yfirnáttúrulega tilgátan hrakin.
C) Stjörnukort
ii (Óvísindaleg skýring & forsendur): Afstaða himintungla mótar persónuleikann. Forsendan er sú að plánetur í milljóna kílómetra fjarlægð geti beitt einhverjum óþekktum kröftum sem hafa áhrif á uppbyggingu taugakerfis eða sálarlíf nýbura nákvæmlega á fæðingaraugnablikinu.
iii (Náttúruleg skýring): Barnum-áhrifin (Forer effect). Lýsingin er í raun almenn, óljós og smjaðrandi texti sem gæti átt við um nánast hvern sem er, en vegna þess að fólki er sagt að hún sé sérsniðin að því, finnur það tengingar og túlkar textann sem hárnákvæman.
iv (Jákvæð tilgáta): Fólk mun meta persónuleikalýsingu sem er sérstaklega reiknuð út frá þeirra eigin fæðingardegi sem mun meira og betur lýsandi fyrir sig heldur en lýsingu sem er reiknuð út frá fæðingardegi annarrar, óskyldrar manneskju.
v (Prófun): Fá 50 manns til að taka þátt. Helmingurinn fær sitt eigið stjörnukort, en hinn helmingurinn fær stjörnukort sem var gert fyrir allt aðra manneskju (t.d. raðmorðingja). Allir eru beðnir um að gefa kortinu einkunn frá 1-10 um hversu vel það passar. Ef báðir hópar gefa jafn háa einkunn er tilgátan hrakin.
D) Orkuarmband
ii (Óvísindaleg skýring & forsendur): Steinninn gefur frá sér tíðni sem lagfærir orkusvið líkamans. Forsendan er að mannslíkaminn búi yfir mælanlegu „orkusviði“ sem stjórni vöðvastyrk og jafnvægi beint, og að steinn geti breytt þessu sviði.
iii (Náttúruleg skýring): Lyfleysuáhrif (Placebo) og væntingar. Einstaklingur sem trúir að hann sé með aukið jafnvægi beitir líkamanum öðruvísi, einbeitir sér betur að því að standa stöðugur og spennir vöðvana ósjálfrátt til að standast álag.
iv (Jákvæð tilgáta): Fólk sem ber ekta orkuarmband mun sýna marktækt betra jafnvægi í líkamlegum jafnvægisprófum en fólk sem ber nákvæmlega eins armband sem inniheldur engan orkustein.
v (Prófun): Tvíblind tilraun. Þátttakendur gera jafnvægispróf. Sumir fá ekta armband, aðrir fá gerviarmband. Hvorki rannsakandinn (sem ýtir á þátttakandann) né þátttakandinn sjálfur veit hvort armbandið er ekta. Ef enginn munur mælist milli hópanna var áhrifavaldurinn aðeins trúin á armbandið, en ekki armbandið sjálft.
E) Mozart-hrif
ii (Óvísindaleg skýring & forsendur): Hljóðbylgjur frá klassískri tónlist byggja upp taugatengingar fóstrsins. Forsendan er að tiltekin hljóðmynstur geti haft bein, formandi áhrif á líffræðilega þróun taugafrumna í heilaberki umfram önnur hljóð (t.d. rödd móðurinnar eða umhverfishljóð).
iii (Náttúruleg skýring): Þriðju breytu áhrif (confounding variables). Foreldrar sem kaupa heyrnartól fyrir bumbuna og spila Mozart fyrir ófædd börn sín eru líklegri til að vera vel menntaðir foreldrar með hærri tekjur, sem eyða almennt meiri tíma og fjármunum í að örva og mennta barnið sitt eftir að það fæðist.
iv (Jákvæð tilgáta): Börn sem hlusta reglulega á Mozart í móðurkviði munu skora hærra á stöðluðum greindarprófum við 5 ára aldur samanborið við börn sem hlusta ekki á tónlist, jafnvel þegar stjórnað er fyrir menntunar- og tekjustigi foreldra.
v (Prófun): Slembiröðuð tilraun þar sem óléttum konum er skipt í tvo hópa af handahófi. Annar hópurinn fær búnað og spilar Mozart daglega, hinn hópurinn hlustar á hljóðbók. Fylgst er með greindarþroska barnanna næstu fimm árin. Ef enginn munur mælist var það umhverfið/uppeldið, en ekki tónlistin í kviðnum, sem olli árangrinum.