El presente informe integra la información disponible de análisis foliares, análisis de suelo y solución del suelo, con el propósito de identificar desequilibrios nutricionales, posibles limitantes y prioridades de manejo para el cultivo de banano.
La interpretación se realiza mediante comparación con los rangos críticos suministrados para suelo y foliar, complementada con las relaciones de bases Ca/Mg, Ca/K, Mg/K y (Ca+Mg)/K.
Criterio de interpretación: un resultado clasificado como “Bajo” o “Alto” indica que se encuentra fuera del rango de referencia. No debe interpretarse de forma aislada, sino junto con la tendencia temporal, el lote, la solución del suelo, el vigor del cultivo y la producción.
| Fuente | Muestras | Fincas | Fecha inicial | Fecha final |
|---|---|---|---|---|
| Análisis foliar | 8 | 3 | 2025-07-29 | 2026-06-18 |
| Análisis de suelo | 150 | 5 | 2023-05-10 | 2025-07-12 |
| Solución del suelo | 16 | 3 | 2025-03-10 | 2026-06-18 |
Los límites operativos utilizados en este informe son:
| Variable | Nutriente | Mínimo | Máximo | Unidad |
|---|---|---|---|---|
| N_Dumas | Nitrógeno | 2.50 | 3.4e+00 | % |
| Fosforo | Fósforo | 0.20 | 2.5e-01 | % |
| Azufre | Azufre | 0.20 | 2.8e-01 | % |
| Cloruros | Cloruros | 0.00 | 1.2e+04 | ppm |
| Calcio | Calcio | 0.55 | 9.0e-01 | % |
| Magnesio | Magnesio | 0.25 | 3.7e-01 | % |
| Potasio | Potasio | 3.40 | 4.0e+00 | % |
| Boro | Boro | 15.00 | 5.0e+01 | ppm |
| Hierro | Hierro | 75.00 | 2.5e+02 | ppm |
| Manganeso | Manganeso | 25.00 | 1.0e+03 | ppm |
| Cobre | Cobre | 3.00 | 1.2e+01 | ppm |
| Zinc | Zinc | 20.00 | 1.0e+02 | ppm |
El material suministrado también presenta valores óptimos históricos de tejido foliar de Uniban para el periodo 2019–2024. Estos valores se utilizan como referencia complementaria, pero no sustituyen los límites de clasificación.
| Variable | Nutriente | Valor óptimo de referencia | Unidad |
|---|---|---|---|
| N_Dumas | Nitrógeno | 2.2 | % |
| Calcio | Calcio | 0.6 | % |
| Magnesio | Magnesio | 0.2 | % |
| Potasio | Potasio | 3.4 | % |
| Fosforo | Fósforo | 0.2 | % |
| Azufre | Azufre | 0.2 | % |
| Manganeso | Manganeso | 351.7 | ppm |
| Hierro | Hierro | 80.7 | ppm |
| Zinc | Zinc | 29.7 | ppm |
| Cobre | Cobre | 8.5 | ppm |
| Boro | Boro | 16.0 | ppm |
| Variable | Indicador | Mínimo | Máximo | Unidad |
|---|---|---|---|---|
| ph | pH | 5.5 | 6.5 | |
| MO | Materia orgánica | 2.0 | 3.0 | % |
| CIC | CICE | 23.0 | 30.0 | cmolc/kg |
| Ca | Calcio | 12.0 | 15.0 | cmolc/kg |
| Mg | Magnesio | 3.0 | 8.0 | cmolc/kg |
| K | Potasio | 0.6 | 1.0 | cmolc/kg |
| Na | Sodio | 0.0 | 0.8 | cmolc/kg |
| P | Fósforo | 10.0 | 20.0 | ppm |
| S | Azufre | 10.0 | 20.0 | ppm |
| Mn | Manganeso | 10.0 | 15.0 | ppm |
| Fe | Hierro | 25.0 | 75.0 | ppm |
| Zn | Zinc | 2.0 | 5.0 | ppm |
| Cu | Cobre | 2.0 | 5.0 | ppm |
| B | Boro | 0.4 | 1.2 | ppm |
| Variable | Relación | Mínimo | Máximo |
|---|---|---|---|
| Ca_Mg | Ca/Mg | 2.5 | 3 |
| Ca_K | Ca/K | 15.0 | 20 |
| Mg_K | Mg/K | 6.0 | 7 |
| Ca_Mg_K | (Ca+Mg)/K | 18.6 | 21 |
| Variable | Nutriente | Bajos | Adecuados |
|---|---|---|---|
| Azufre | Azufre | 3 | 5 |
| Boro | Boro | 2 | 6 |
| Calcio | Calcio | 5 | 3 |
| Cloruros | Cloruros | 8 | 0 |
| Cobre | Cobre | 8 | 0 |
| Fosforo | Fósforo | 2 | 6 |
| Hierro | Hierro | 8 | 0 |
| Magnesio | Magnesio | 8 | 0 |
| Manganeso | Manganeso | 8 | 0 |
| N_Dumas | Nitrógeno | 3 | 5 |
| Potasio | Potasio | 7 | 1 |
| Zinc | Zinc | 8 | 0 |
| Variable | Nutriente | n | Bajos | Altos | Adecuados | % bajos |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Boro | Boro | 8 | 6 | 0 | 2 | 75.0 |
| Fosforo | Fósforo | 8 | 6 | 0 | 2 | 75.0 |
| Azufre | Azufre | 8 | 5 | 0 | 3 | 62.5 |
| N_Dumas | Nitrógeno | 8 | 5 | 0 | 3 | 62.5 |
| Calcio | Calcio | 8 | 3 | 0 | 5 | 37.5 |
| Potasio | Potasio | 8 | 1 | 0 | 7 | 12.5 |
| Cloruros | Cloruros | 8 | 0 | 0 | 8 | 0.0 |
| Cobre | Cobre | 8 | 0 | 0 | 8 | 0.0 |
| Hierro | Hierro | 8 | 0 | 0 | 8 | 0.0 |
| Magnesio | Magnesio | 8 | 0 | 0 | 8 | 0.0 |
| Manganeso | Manganeso | 8 | 0 | 0 | 8 | 0.0 |
| Zinc | Zinc | 8 | 0 | 0 | 8 | 0.0 |
La fecha más reciente disponible es 18/06/2026.
| Finca | Variable | Nutriente | Resultado | Mínimo | Máximo | Unidad | Estado |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Alamos | N_Dumas | Nitrógeno | 2.770 | 2.50 | 3.4e+00 | % | Adecuado |
| Alamos | Fosforo | Fósforo | 0.200 | 0.20 | 2.5e-01 | % | Adecuado |
| Alamos | Azufre | Azufre | 0.190 | 0.20 | 2.8e-01 | % | Bajo |
| Alamos | Cloruros | Cloruros | 6379.000 | 0.00 | 1.2e+04 | ppm | Adecuado |
| Alamos | Calcio | Calcio | 0.600 | 0.55 | 9.0e-01 | % | Adecuado |
| Alamos | Magnesio | Magnesio | 0.278 | 0.25 | 3.7e-01 | % | Adecuado |
| Alamos | Potasio | Potasio | 3.670 | 3.40 | 4.0e+00 | % | Adecuado |
| Alamos | Boro | Boro | 14.700 | 15.00 | 5.0e+01 | ppm | Bajo |
| Alamos | Hierro | Hierro | 91.800 | 75.00 | 2.5e+02 | ppm | Adecuado |
| Alamos | Manganeso | Manganeso | 241.000 | 25.00 | 1.0e+03 | ppm | Adecuado |
| Alamos | Cobre | Cobre | 8.940 | 3.00 | 1.2e+01 | ppm | Adecuado |
| Alamos | Zinc | Zinc | 26.700 | 20.00 | 1.0e+02 | ppm | Adecuado |
| Finca | Nutriente potencialmente limitante | Promedio | Unidad | Cumplimiento (%) | Estado |
|---|---|---|---|---|---|
| Alamos | Azufre | 0.19 | % | 95.0 | Bajo |
| Candelaria | Boro | 12.20 | ppm | 81.3 | Bajo |
| Guaimaral | Nitrógeno | 2.31 | % | 92.4 | Bajo |
| variable | nombre | Adecuado | Alto | Sin dato | Bajo |
|---|---|---|---|---|---|
| B | Boro | 146 | 3 | 1 | 0 |
| CIC | CICE | 7 | 1 | 0 | 142 |
| Ca | Calcio | 33 | 91 | 0 | 26 |
| Cu | Cobre | 50 | 100 | 0 | 0 |
| Fe | Hierro | 9 | 141 | 0 | 0 |
| K | Potasio | 77 | 44 | 0 | 29 |
| MO | Materia orgánica | 73 | 35 | 0 | 42 |
| Mg | Magnesio | 121 | 1 | 0 | 28 |
| Mn | Manganeso | 59 | 37 | 0 | 54 |
| Na | Sodio | 138 | 0 | 12 | 0 |
| P | Fósforo | 53 | 64 | 0 | 33 |
| Zn | Zinc | 50 | 94 | 0 | 6 |
| ph | pH | 94 | 49 | 0 | 7 |
| Variable | Indicador | n | Bajos | Altos | Adecuados | % bajos |
|---|---|---|---|---|---|---|
| CIC | CICE | 150 | 142 | 1 | 7 | 94.7 |
| Mn | Manganeso | 150 | 54 | 37 | 59 | 36.0 |
| MO | Materia orgánica | 150 | 42 | 35 | 73 | 28.0 |
| P | Fósforo | 150 | 33 | 64 | 53 | 22.0 |
| K | Potasio | 150 | 29 | 44 | 77 | 19.3 |
| Mg | Magnesio | 150 | 28 | 1 | 121 | 18.7 |
| Ca | Calcio | 150 | 26 | 91 | 33 | 17.3 |
| ph | pH | 150 | 7 | 49 | 94 | 4.7 |
| Zn | Zinc | 150 | 6 | 94 | 50 | 4.0 |
| B | Boro | 149 | 0 | 3 | 146 | 0.0 |
| Cu | Cobre | 150 | 0 | 100 | 50 | 0.0 |
| Fe | Hierro | 150 | 0 | 141 | 9 | 0.0 |
| Na | Sodio | 138 | 0 | 0 | 138 | 0.0 |
Las relaciones catiónicas permiten complementar la interpretación individual de Ca, Mg y K. Un valor adecuado de cada elemento no garantiza necesariamente un equilibrio adecuado entre ellos.
| variable | nombre | Adecuado | Alto | Bajo |
|---|---|---|---|---|
| Ca_K | Ca/K | 49 | 59 | 42 |
| Ca_Mg | Ca/Mg | 10 | 137 | 3 |
| Ca_Mg_K | (Ca+Mg)/K | 17 | 95 | 38 |
| Mg_K | Mg/K | 16 | 28 | 106 |
La solución del suelo se interpreta como un indicador dinámico de la disponibilidad de nutrientes en el entorno inmediato de la raíz.
A diferencia del análisis convencional de suelo, estos resultados pueden cambiar rápidamente después de eventos de fertilización, lluvia o riego. Por esta razón, se analizan principalmente como tendencias temporales.
La interpretación integrada debe seguir la siguiente lógica:
| Variable | Nutriente | Muestras | Bajas | Altas | Adecuadas | % bajos |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Boro | Boro | 8 | 6 | 0 | 2 | 75.0 |
| Fosforo | Fósforo | 8 | 6 | 0 | 2 | 75.0 |
| Azufre | Azufre | 8 | 5 | 0 | 3 | 62.5 |
| N_Dumas | Nitrógeno | 8 | 5 | 0 | 3 | 62.5 |
| Calcio | Calcio | 8 | 3 | 0 | 5 | 37.5 |
| Potasio | Potasio | 8 | 1 | 0 | 7 | 12.5 |
| Variable | Indicador | Muestras | Bajas | Altas | Adecuadas | % bajos |
|---|---|---|---|---|---|---|
| CIC | CICE | 150 | 142 | 1 | 7 | 94.7 |
| Mn | Manganeso | 150 | 54 | 37 | 59 | 36.0 |
| MO | Materia orgánica | 150 | 42 | 35 | 73 | 28.0 |
| P | Fósforo | 150 | 33 | 64 | 53 | 22.0 |
| K | Potasio | 150 | 29 | 44 | 77 | 19.3 |
| Mg | Magnesio | 150 | 28 | 1 | 121 | 18.7 |
| Ca | Calcio | 150 | 26 | 91 | 33 | 17.3 |
| ph | pH | 150 | 7 | 49 | 94 | 4.7 |
| Zn | Zinc | 150 | 6 | 94 | 50 | 4.0 |
La interpretación presentada depende de la calidad, frecuencia y representatividad de los muestreos disponibles. En particular:
El conjunto de información permite construir un diagnóstico nutricional más robusto al integrar tejido foliar, fertilidad del suelo, relaciones de bases y solución del suelo.
La principal utilidad del análisis no consiste únicamente en determinar qué nutrientes están altos o bajos, sino en identificar patrones repetitivos y posibles desacoples entre disponibilidad y absorción.
En consecuencia, las decisiones de fertilización deberían orientarse hacia un manejo diferenciado por finca y, cuando exista información suficiente, por lote, priorizando los nutrientes con señales consistentes y evitando incrementos generalizados de dosis cuando la evidencia indique que el problema puede estar relacionado con absorción o balance nutricional.
Los rangos utilizados en este informe corresponden a los valores de referencia suministrados para este análisis. En particular, se incorporaron los rangos críticos de tejido foliar, los niveles óptimos de suelo y las relaciones de bases presentadas en el material de referencia.