El presente documento tiene como finalidad detallar paso a paso la metodología de procesamiento de los datos genómicos del estudio.
Inicialmente se construyeron y remitieron los siguientes insumos para el procesamiento bioinformático:
Listado de Polimorfismos de Nucleótido Único (SNPs) específicos, reportados por la literatura como factores de riesgo para COVID-19 severo.
| Gen | rsID | Alelo/Genotipo Riesgo | Alelo Protección | Cromosoma | Posición | Ref | Alt | Coordenada HGVS |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| TYK2 | rs74956615 | A | No reportado | chr19 | 10317045 | T | A | chr19-10317045 T>A |
| SLC6A20 | rs2271616 | T | No reportado | chr3 | 45796521 | G | T | chr3-45796521 G>T |
| LZTFL1 | rs10490770 | C | No reportado | chr3 | 45823240 | T | C | chr3-45823240 T>C |
| FOXP4 | rs1886814 | C | No reportado | chr6 | 41534945 | A | C | chr6-41534945 A>C |
| DPP9 | rs2109069 | A | No reportado | chr19 | 4719431 | G | A | chr19-4719431 G>A |
| KANSL1 | rs1819040 | T | A | chr17 | 46142465 | T | A | chr17-46142465 T>A |
| PPP1R15A | rs4801778 | No reportado | A | chr19 | 48867352 | G | T | chr19-48867352 G>T |
| SLC2A5 | rs2478868 | No reportado | A | chr1 | 9067157 | C | A | chr1-9067157 C>A |
| JAK1 | rs12046291 | A | No reportado | chr1 | 64948270 | A | G | chr1-64948270 A>G |
| AK5 | rs71658797 | A | No reportado | chr1 | 77501822 | T | A | chr1-77501822 T>A |
| EFNA4 | rs114301457 | T | No reportado | chr1 | 155066988 | C | T | chr1-155066988 C>T |
| TRIM46 | rs7528026 | A | No reportado | chr1 | 155175305 | G | A | chr1-155175305 G>A |
| THBS3 | rs41264915 | A | No reportado | chr1 | 155197995 | A | G | chr1-155197995 A>G |
| HCN3 | rs11264349 | No reportado | A | chr1 | 155278322 | A | G/T/C | chr1-155278322 A>G/T/C |
| BCL11A | rs1123573 | A | No reportado | chr2 | 60480453 | A | G | chr2-60480453 A>G |
| LZTFL1 | rs17713054 | A | No reportado | chr3 | 45818159 | G | A | chr3-45818159 G>A |
| LZTFL1 | rs35482426 | No reportado | CTT | chr3 | 45873093 | CTT | C | chr3-45873093 CTT>C |
| NXPE3 | rs11706494 | A | No reportado | chr3 | 101790631 | A | G/T/C | chr3-101790631 A>G/T/C |
| PLSCR1 | rs343314 | T | No reportado | chr3 | 146522652 | C | T | chr3-146522652 C>T |
| ANAPC4 | rs7664615 | A | No reportado | chr4 | 25446871 | A | G/T | chr4-25446871 A>G/T |
| ARHGEF38 | rs72670002 | A | No reportado | chr4 | 105673359 | G | A | chr4-105673359 G>A |
| SPOCK3-ANXA10 | rs1073165 | A | No reportado | chr4 | 167824478 | A | G | chr4-167824478 A>G |
| IRF1-AS1 (CARINH) | rs2269821 | A | No reportado | chr5 | 132422622 | A | C/T/G | chr5-132422622 A>C/T/G |
| CCHCR1 | rs111837807 | No reportado | T | chr6 | 31153455 | T | C | chr6-31153455 T>C |
| LTA | rs2071590 | A | No reportado | chr6 | 31571991 | A | G | chr6-31571991 A>G |
| FOXP4 | rs41435745 | C | No reportado | chr6 | 41522644 | G | C | chr6-41522644 G>C |
| HIP1 | rs1179620 | No reportado | T | chr7 | 75623396 | T | C | chr7-75623396 T>C |
| ZKSCAN1 | rs2897075 | T | No reportado | chr7 | 100032719 | C | T | chr7-100032719 C>T |
| RAB2A | rs13276831 | T | No reportado | chr8 | 60532539 | C | T | chr8-60532539 C>T |
| IFNA10 | rs28368148 | No reportado | C | chr9 | 21206606 | C | G | chr9-21206606 C>G |
| AQP3 | rs60840586 | G | No reportado | chr9 | 33425186 | GTAAC | G | chr9-33425186 GTAAC>G |
| ABO | rs550057 (ex rs879055593) | T | No reportado | chr9 | 133271182 | T | C/A | chr9-133271182 T>C/A |
| SFTPD | rs721917 | No reportado | A | chr10 | 79946568 | A | G | chr10-79946568 A>G |
| MUC5B | rs35705950 | No reportado | T | chr11 | 1219991 | G | T | chr11-1219991 G>T |
| ELF5 | rs61882275 | No reportado | A | chr11 | 34482745 | G | A | chr11-34482745 G>A |
| OAS1 | rs2660 | A | No reportado | chr12 | 112919637 | G | A | chr12-112919637 G>A |
| FBRSL1 | rs11614702 | A | No reportado | chr12 | 132481571 | G | A | chr12-132481571 G>A |
| ATP11A | rs12585036 | T | No reportado | chr13 | 112881427 | C | T | chr13-112881427 C>T |
| SLC22A31 | rs117169628 | A | No reportado | chr16 | 89196249 | G | A | chr16-89196249 G>A |
| PSMD3 | rs12941811 | No reportado | T | chr17 | 40003082 | T | A/C | chr17-40003082 T>A/C |
| KANSL1 | rs8080583 | No reportado | A | chr17 | 46085231 | C | A | chr17-46085231 C>A |
| TAC4 | rs77534576 | T | No reportado | chr17 | 49863303 | C | T | chr17-49863303 C>T |
| DPP9 | rs12610495 | G | A | chr19 | 4717660 | A | G | chr19-4717660 A>G |
| TYK2 | rs34536443 | C | No reportado | chr19 | 10352442 | G | C | chr19-10352442 G>C |
| PDE4A | rs142770866 | A | No reportado | chr19 | 10414696 | G | A | chr19-10414696 G>A |
| FUT2 | rs516246 | No reportado | T | chr19 | 48702915 | C | T | chr19-48702915 C>T |
| NR1H2 | rs35463555 | A | No reportado | chr19 | 50374423 | G | A | chr19-50374423 G>A |
| CASC20 | rs2326788 | No reportado | A | chr20 | 6489447 | G | A | chr20-6489447 G>A |
| IFNAR2 | rs188401375 | No reportado | C | chr21 | 33229937 | C | T/A/G | chr21-33229937 C>T/A/G |
| IFNAR2 | rs9636867 | No reportado | A | chr21 | 33237639 | A | G | chr21-33237639 A>G |
| IL10RB | rs8178521 | T | No reportado | chr21 | 33287378 | C | T | chr21-33287378 C>T |
| ATP5PO | rs76608815 | T | No reportado | chr21 | 33980963 | C | T | chr21-33980963 C>T |
| TMPRSS2 | rs915823 | A | No reportado | chr21 | 41479527 | A | C | chr21-41479527 A>C |
| ACE2 | rs35697037 | A | No reportado | chrX | 15523993 | G | A | chrX-15523993 G>A |
| FOXP4-AS1 | rs4714474 | A | No reportado | chr6 | 41535823 | G | A | chr6-41535823 G>A |
| LZTFL1 | rs35731912 | T | No reportado | chr3 | 45848457 | C | T | chr3-45848457 C>T |
| UNC13C | rs78173596 | C | No reportado | chr15 | 54131608 | T | C | chr15-54131608 T>C |
| SORCS1 | rs17122332 | No reportado | G | chr10 | 107238146 | A | G | chr10-107238146 A>G |
| MRAS | rs1199346 | No reportado | A | chr3 | 138353967 | G | A | chr3-138353967 G>A |
| SLC6A20 | rs17763742 | G | No reportado | chr3 | 45805277 | A | G | chr3-45805277 A>G |
| FOXP4-AS1 | rs2496646 | No reportado | C | chr6 | 41515629 | T | C | chr6-41515629 T>C |
| IFNAR2 | rs2834164 | No reportado | C | chr21 | 33249643 | A | C | chr21-33249643 A>C |
| PRKAR2B | rs79973703 | No reportado | No reportado | chr7 | 107127037 | G | A/T | chr7-107127037 G>A/T |
| LZTFL1 | rs11385942 | GA (Ins) / Alt | WT (Wild Type) | chr3 | 45834967 | G | GA | chr3-45834967 G>GA |
| ABO | rs657152 | A | No reportado | chr9 | 133263862 | A | T/C | chr9-133263862 A>T/C |
| ABO | rs687289 | A | No reportado | chr9 | 133261703 | A | G/C | chr9-133261703 A>G/C |
| FREM1 | rs7023573 | A | No reportado | chr9 | 14754866 | A | T/G | chr9-14754866 A>T/G |
| MAPT | rs8065800 | G | No reportado | chr17 | 45933112 | G | A/T | chr17-45933112 G>A/T |
| PCDH7 | rs12512667 | No reportado | C | chr4 | 30946048 | T | C | chr4-30946048 T>C |
| OLFM4 | rs111671068 | C | No reportado | chr13 | 55031860 | T | C | chr13-55031860 T>C |
| ABO | rs550057 | T | No reportado | chr9 | 133271182 | T | C/A | chr9-133271182 T>C/A |
| PTPRM | rs17565758 | C | No reportado | chr18 | 7897309 | A | C | chr18-7897309 A>C |
| IFNAR2 | rs2834161 | C | No reportado | chr21 | 33247902 | C | T | chr21-33247902 C>T |
| NAPSA | rs1405655 | C | No reportado | chr19 | 50379362 | T | C | chr19-50379362 T>C |
| LZTFL1 | rs35044562 | G | No reportado | chr3 | 45867532 | A | G | chr3-45867532 A>G |
| FOXP4-AS1 | rs1853837 | A | No reportado | chr6 | 41529297 | C | A | chr6-41529297 C>A |
| ABO | rs8176719 | TC | T | chr9 | 133257521 | T | TC | chr9-133257521 T>TC |
| MEF2B | rs74490654 | G | No reportado | chr19 | 19163581 | C | G | chr19-19163581 C>G |
| TLR7 | rs179008 | T | No reportado | chrX | 12885540 | A | T | chrX-12885540 A>T |
| TLR7 | rs179009 | G | No reportado | chrX | 12885361 | A | G | chrX-12885361 A>G |
| TLR7 | rs3853839 | G | No reportado | chrX | 12889539 | C | G | chrX-12889539 C>G |
| ACE2 | rs1849863 | C | No reportado | chrX | 15718122 | T | C | chrX-15718122 T>C |
| ACE2 | rs143380244 | Alelos altos de ACE2 | No reportado | chrX | 15427770 | C | T | chrX-15427770 C>T |
| ACE2 | rs73202884 | Alelos altos de ACE2 | No reportado | chrX | 15961704 | G | A | chrX-15961704 G>A |
| ACE2 | rs4830984 | No reportado | No reportado | chrX | 15682995 | C | G/T | chrX-15682995 C>G/T |
| LZTFL1 | rs35081325 | A | No reportado | chr3 | 45848429 | A | T | chr3-45848429 A>T |
| VSTM2A | rs622568 | A | No reportado | chr7 | 54580201 | A | C | chr7-54580201 A>C |
| ABO | rs582118 (ex rs950088295) | No reportado | G | chr9 | 133270061 | G | A/C | chr9-133270061 G>A/C |
| IFNAR2 | rs13050728 | T | No reportado | chr21 | 33242905 | T | A/C | chr21-33242905 T>A/C |
| TMPRSS2 | rs12329760 | T (A en algunos art.) | No reportado | chr21 | 41480570 | C | T | chr21-41480570 C>T |
| APOE | rs429358 | E4 | No reportado | chr19 | 44908684 | T | C | chr19-44908684 T>C |
| AT1R (AGTR1) | rs5186 | C | A | chr3 | 148742201 | A | C | chr3-148742201 A>C |
| IFITM3 | rs12252 | C / CC | T / TT | chr11 | 320772 | A | G | chr11-320772 A>G |
| ACE2 | rs2285666 | G / GG / AA | A / GA | chrX | 15592225 | C | T | chrX-15592225 C>T |
| ACE2 | rs2106809 | GG | AG | chrX | 15599938 | A | G | chrX-15599938 A>G |
| ACE2 | rs2074192 | TT | CT | chrX | 15564667 | C | T | chrX-15564667 C>T |
| TNFA (TNF) | rs1800629 | AA / GG | GA | chr6 | 31575254 | G | A | chr6-31575254 G>A |
| ACE2 | rs4646174 | GG | CG | chrX | 15570148 | C | G | chrX-15570148 C>G |
| ACE2 | rs4646156 | TT | AT | chrX | 15578920 | A | T | chrX-15578920 A>T |
| ACE2 | rs2158083 | TT | TC | chrX | 15590263 | C | T | chrX-15590263 C>T |
| IFNAR2 | rs2236757 | A | No reportado | chr21 | 33252612 | A | G | chr21-33252612 A>G |
| IFNAR2 | rs9976829 | G | No reportado | chr21 | 33242529 | G | A | chr21-33242529 G>A |
| IFNAR2 | rs2834158 | TC, CC | No reportado | chr21 | 33244908 | T | C | chr21-33244908 T>C |
| IFNAR2 | rs3153 | AG, GG | No reportado | chr21 | 33237200 | G | A | chr21-33237200 G>A |
| IFNAR2 | rs17860118 | T | No reportado | chr21 | 33230489 | G | T | chr21-33230489 G>T |
| IFNAR2 | rs2229207 | C | No reportado | chr21 | 33241945 | T | C | chr21-33241945 T>C |
| AKT1 | rs2494746 | C | No reportado | chr14 | 104791382 | C | G | chr14-104791382 C>G |
| VDR | rs2228570 | ff / Ff | FF | chr12 | 47879112 | A | G | chr12-47879112 A>G |
| VDR | rs11568820 | c / TT / CC | C | chr12 | 47908762 | C | T | chr12-47908762 C>T |
| VDR | rs4516035 | ee | EE | chr12 | 47906043 | T | C | chr12-47906043 T>C |
| VDR | rs1544410 | bb / Bb | BB | chr12 | 47846052 | C | T | chr12-47846052 C>T |
| VDR | rs757343 | u | U | chr12 | 47845892 | C | T | chr12-47845892 C>T |
| VDR | rs731236 | TT | Tt / tt | chr12 | 47844974 | A | G | chr12-47844974 A>G |
| VDR | rs7975232 | AA | Aa / aa | chr12 | 47845054 | C | A | chr12-47845054 C>A |
| CCL2 | rs1024611 | G / GG | AA / AG | chr17 | 34252769 | A | G | chr17-34252769 A>G |
| OAS1 | rs10774671 | G | No reportado | chr12 | 112919388 | G | A/C | chr12-112919388 G>A/C |
| DPP9 | rs10406145 | CC / GG | No reportado | chr19 | 4692342 | G | C | chr19-4692342 G>C |
| LZTFL1 | rs73064425 | T / CT | No reportado | chr3 | 45859597 | C | T | chr3-45859597 C>T |
| FURIN | rs4702 | AG / GG | No reportado | chr15 | 90883330 | G | A | chr15-90883330 G>A |
| NOTCH4 | rs3131294 | A | No reportado | chr6 | 32212369 | A | C/G/T | chr6-32212369 A>C/G/T |
| APOE | rs7412 | T | No reportado | chr19 | 44908822 | C | T | chr19-44908822 C>T |
| CCR3 | rs35775079 | T | No reportado | chr3 | 46220620 | C | T | chr3-46220620 C>T |
| ATP11A | rs9577175 | T | No reportado | chr13 | 112889041 | C | T | chr13-112889041 C>T |
| RBBP5-DSTYK-TMCC2 | rs11240388 | G | No reportado | chr1 | 205208489 | G | A/T/C | chr1-205208489 G>A/T/C |
| SRBD1 | rs7568555 | No reportado | C | chr2 | 45584979 | T | C | chr2-45584979 T>C |
| SLC34A2 | rs11732914 | A | No reportado | chr4 | 25613313 | G | A | chr4-25613313 G>A |
| GUSBP1-CDH12 | rs13164873 | A | No reportado | chr5 | 21768177 | G | A | chr5-21768177 G>A |
| PIP4K2A | rs61851728 | No reportado | C | chr10 | 22439346 | T | C | chr10-22439346 T>C |
| CCR5 | rs333 (∆32) | WT | Del (∆32) | chr3 | 46373452 | TACAGTCAGTATCAATTCTGGAAGAATTTCCAG | T | chr3-46373452 TACAGTCAGTATCAATTCTGGAAGAATTTCCAG>T |
| ACE1 | rs1799752 | D / DD | I / II | chr17 | 63488529 | T | TATACAGTCACTTTTTTTTTTTTTTTGAGACGGAGTCTCGCTCTGTCGCCC | chr17-63488529 T>TATACAGTCACTTTTTTTTTTTTTTTGAGACGGAGTCTCGCTCTGTCGCCC |
Listado de 74 regiones completas que funcionó como mapa de navegación para indicar en qué coordenadas exactas del exoma humano se debía enfocar la búsqueda.
| Gen | Región Genómica | Gen | Región Genómica |
|---|---|---|---|
| TYK2 | chr19:10350533-10380572 | SLC6A20 | chr3:45755449-45796536 |
| LZTFL1 | chr3:45823316-45915724 | FOXP4 | chr6:41546381-41602384 |
| DPP9 | chr19:4675227-4723842 | KANSL1 | chr17:46029916-46225367 |
| PPP1R15A | chr19:48872421-48876058 | SLC2A5 | chr1:9035106-9094195 |
| JAK1 | chr1:64833229-65067746 | AK5 | chr1:77282019-77559966 |
| EFNA4 | chr1:155063740-155069553 | TRIM46 | chr1:155173849-155184971 |
| THBS3 | chr1:155195588-155209178 | HCN3 | chr1:155277463-155289848 |
| BCL11A | chr2:60450520-60553924 | NXPE3 | chr3:101779211-101828231 |
| PLSCR1 | chr3:146515180-146544607 | ANAPC4 | chr4:25377263-25418498 |
| IRF1-AS1 | chr5:132410929-132476044 | CCHCR1 | chr6:31142439-31158197 |
| LTA | chr6:31560610-31574324 | HIP1 | chr7:75533298-75738941 |
| ZKSCAN1 | chr7:100015596-100045374 | RAB2A | chr8:60516910-60623644 |
| IFNA10 | chr9:21206181-21207143 | AQP3 | chr9:33441160-33447593 |
| ABO | chr9:133250401-133275201 | SFTPD | chr10:79937740-79982383 |
| MUC5B | chr11:1223066-1262172 | ELF5 | chr11:34478791-34513794 |
| TAC4 | chr17:49838300-49848069 | PDE4A | chr19:10416773-10469631 |
| FUT2 | chr19:48695971-48705951 | NR1H2 | chr19:50376457-50383388 |
| CASC20 | chr20:6426732-6528459 | IFNAR2 | chr21:33229938-33265664 |
| IL10RB | chr21:33266367-33310182 | ATP5PO | chr21:33903453-33915804 |
| TMPRSS2 | chr21:41464305-41508158 | ACE2 | chrX:15518197-15607211 |
| FOXP4-AS1 | chr6:41523895-41548621 | UNC13C | chr15:53837602-54633440 |
| SORCS1 | chr10:106573663-107181138 | MRAS | chr3:138347648-138405535 |
| PRKAR2B | chr7:107044705-107161811 | FREM1 | chr9:14737152-14910995 |
| MAPT | chr17:45894554-46028334 | PCDH7 | chr4:30720369-31146800 |
| OLFM4 | chr13:53028813-53052057 | PTPRM | chr18:7567316-8406856 |
| NAPSA | chr19:50358477-50369302 | MEF2B | chr19:19145567-19170263 |
| TLR7 | chrX:12867072-12890361 | VSTM2A | chr7:54542375-54571067 |
| APOE | chr19:44905796-44909393 | AT1R | chr3:148697903-148743003 |
| IFITM3 | chr11:319676-320860 | TNFA | chr6:31575565-31578336 |
| AKT1 | chr14:104769349-104795748 | VDR | chr12:47841537-47904994 |
| CCL2 | chr17:34255285-34257203 | FURIN | chr15:90868588-90883457 |
| NOTCH4 | chr6:32194843-32224067 | CCR3 | chr3:46210696-46266706 |
| RBBP5-DSTYK-TMCC2 | chr1:205086142-205273343 | SRBD1 | chr2:45388680-45611267 |
| SLC34A2 | chr4:25655851-25678748 | GUSBP1 | chr5:21459513-22853344 |
| PIP4K2A | chr10:22534854-22714578 | FBRSL1 | chr12:132490151-132585188 |
| PSMD3 | chr17:39980807-39997959 | SLC22A31 | chr16:89195761-89201678 |
| ARHGEF38 | chr4:105552620-105682566 | SPOCK3-ANXA10 | chr4:166733384-168187736 |
| CCR5 | chr3:46370142-46376206 | ACE1 | chr17:63477061-63498373 |
Después del procesamiento bioinformático se obtuvieron los siguientes archivos:
genotipos_regiones_SM.tsv: Archivo de regiones
completas.
genotipos_posiciones_SM.tsv: Archivo de variantes
puntuales filtradas.
| Archivo | Filas_Totales | Pacientes_Unicos | Mutaciones_Unicas |
|---|---|---|---|
| Regiones Completas | 10294 | 58 | 1121 |
| Posiciones Filtradas | 362 | 58 | 17 |
Como se observa, el archivo de Regiones Completas identificó un universo de 1,121 mutaciones distintas. Esto se debe a que, al analizar los 74 bloques genómicos, se reportó absolutamente cualquier alteración (relevante o silenciosa) detectada.
El análisis epidemiológico se centró en el archivo de Posiciones Filtradas, el cual contiene 17 mutaciones únicas. La reducción de 1,121 alteraciones a 17 variantes definitivas se debe a lo siguiente:
Para generar el archivo de posiciones, se superpuso el universo de 1,121 alteraciones detectadas contra los SNPs de riesgo reportados en la literatura. El procesamiento bioinformático aisló exclusivamente las coordenadas exactas señaladas previamente como patogénicas.
De todos los SNPs de riesgo listados, la gran mayoría resultaron ser silvestres (genéticamente normales) en nuestra cohorte.
Las 17 variantes resultantes son las únicas posiciones exactas que (1) estaban reportadas en la literatura, (2) presentaron calidad técnica de lectura, y (3) demostraron polimorfismo clínico real (presencia de alelos mutados) en los pacientes.
La gran mayoría de los SNPs reportados en la literatura resultaron ser silvestres en nuestra cohorte. Únicamente 17 variantes específicas del listado original coincidieron con mutaciones reales y viables en los pacientes del estudio. A continuación, se presenta el listado exacto de las variantes.
| Gen | rsID | Alelo/Genotipo de Riesgo | Alelo de Protección | Cromosoma | Posición | Ref | Alt | Coordenada HGVS |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| SFTPD | rs721917 | No reportado | A | chr10 | 79946568 | A | G | chr10-79946568 A>G |
| IFITM3 | rs12252 | C / CC | T / TT | chr11 | 320772 | A | G | chr11-320772 A>G |
| VDR | rs731236 | TT | Tt / tt | chr12 | 47844974 | A | G | chr12-47844974 A>G |
| VDR | rs2228570 | ff / Ff | FF | chr12 | 47879112 | A | G | chr12-47879112 A>G |
| OAS1 | rs10774671 | G | No reportado | chr12 | 112919388 | G | A | chr12-112919388 G>A/C |
| OAS1 | rs2660 | A | No reportado | chr12 | 112919637 | G | A | chr12-112919637 G>A |
| SLC22A31 | rs117169628 | A | No reportado | chr16 | 89196249 | G | A | chr16-89196249 G>A |
| TYK2 | rs34536443 | C | No reportado | chr19 | 10352442 | G | C | chr19-10352442 G>C |
| APOE | rs429358 | E4 | No reportado | chr19 | 44908684 | T | C | chr19-44908684 T>C |
| APOE | rs7412 | T | No reportado | chr19 | 44908822 | C | T | chr19-44908822 C>T |
| IFNAR2 | rs2229207 | C | No reportado | chr21 | 33241945 | T | C | chr21-33241945 T>C |
| TMPRSS2 | rs12329760 | T (A en algunos art.) | No reportado | chr21 | 41480570 | C | T | chr21-41480570 C>T |
| CCR5 | rs333 (∆32) | WT (Wild Type) | Del (∆32) | chr3 | 46373452 | TACAGTCAGTATCAATTCTGGAAGAATTTCCAG | T | chr3-46373452 TACAGTCAGTATCAATTCTGGAAGAATTTCCAG>T |
| IFNA10 | rs28368148 | No reportado | C | chr9 | 21206606 | C | G | chr9-21206606 C>G |
| ABO | rs8176719 | TC | T | chr9 | 133257521 | T | TC | chr9-133257521 T>TC |
| TLR7 | rs179008 | T | No reportado | chrX | 12885540 | A | T | chrX-12885540 A>T |
| ACE2 | rs2285666 | G / GG / AA | A / GA | chrX | 15592225 | C | T | chrX-15592225 C>T |
La cohorte cuenta con 55 pacientes clasificados según el
requerimiento de Ventilación Mecánica Invasiva (VMI): 36 casos
Severos y 19 controles
Leves/Moderados. De ellos, 51 pacientes cuentan
con genotipificación completa (33 severos y 18 moderados),
mientras que 4 pacientes (3 severos y 1 moderado)
presentaron datos genómicos no disponibles (NA) debido a
que las muestras no fueron procesadas porque no cumplieron los
estándares de calidad.
Cada variante fue recodificada en función del número de copias mutadas de riesgo que porta el individuo:
0 (Silvestre / Referencia): Ambas copias conservan la secuencia normal de referencia. Aporta 0 alelos de riesgo.
1 (Heterocigoto): Presencia de una copia normal y un alelo mutado (o hemicigoto en chrX para varones). Aporta 1 alelo de riesgo (dosis alélica simple).
2 (Homocigoto Mutado): Ambas copias portan la variante de riesgo. Aporta 2 alelos de riesgo (dosis alélica doble).
A continuación, se reporta la carga mutacional total (suma de alelos de riesgo presentes por paciente en el panel de 17 variantes), evaluada en los 51 individuos con genotipificación completa.
| Fenotipo Clínico | Total Pacientes | Con Genotipo | Sin Genotipo (NA) | Mediana Alelos | Mínimo | Máximo |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Leve/Moderado | 19 | 18 | 1 | 9 | 5 | 11 |
| Severo | 36 | 33 | 3 | 8 | 5 | 12 |
Análisis de carga mutacional:
Estos resultados preliminares evidencian que la progresión hacia COVID-19 severo no depende de la simple acumulación global de mutaciones, sino del impacto funcional de variantes específicas. Tanto los pacientes moderados como los severos presentan una mediana de alelos de riesgo similar (9 vs. 8, con rangos equivalentes de 5 a 12). Por tanto, la severidad clínica responde al efecto fisiopatológico individual de genes clave (rutas de entrada viral o inmunidad innata) y su interacción con variables clínicas, justificando la modelación multivariada independiente.
A continuación, se presenta la distribución genotípica individual cruzada contra la severidad clínica para las 17 variantes identificadas, evaluada sobre los 51 pacientes con perfil genético completo y mapeada con sus respectivos genes funcionales.
| Gen | Variante | Genotipo | Leve/Moderado | Severo | Total Cohorte |
|---|---|---|---|---|---|
| ABO | chr9_133257521_T_TC | 0 (Silvestre) | 11 | 21 | 32 |
| ABO | chr9_133257521_T_TC | 1 (Heterocigoto) | 7 | 10 | 17 |
| ABO | chr9_133257521_T_TC | 2 (Homocigoto Mutado) | 0 | 2 | 2 |
| ACE2 | chrX_15592225_C_T | 0 (Silvestre) | 8 | 24 | 32 |
| ACE2 | chrX_15592225_C_T | 1 (Heterocigoto) | 8 | 9 | 17 |
| ACE2 | chrX_15592225_C_T | 2 (Homocigoto Mutado) | 2 | 0 | 2 |
| APOE | chr19_44908684_T_C | 0 (Silvestre) | 13 | 25 | 38 |
| APOE | chr19_44908684_T_C | 1 (Heterocigoto) | 4 | 7 | 11 |
| APOE | chr19_44908684_T_C | 2 (Homocigoto Mutado) | 1 | 1 | 2 |
| APOE | chr19_44908822_C_T | 0 (Silvestre) | 15 | 29 | 44 |
| APOE | chr19_44908822_C_T | 1 (Heterocigoto) | 3 | 4 | 7 |
| CCR5 | chr3_46373452_TACAGTCAGTATCAATTCTGGAAGAATTTCCAG_T | 0 (Silvestre) | 18 | 32 | 50 |
| CCR5 | chr3_46373452_TACAGTCAGTATCAATTCTGGAAGAATTTCCAG_T | 1 (Heterocigoto) | 0 | 1 | 1 |
| IFITM3 | chr11_320772_A_G | 0 (Silvestre) | 13 | 24 | 37 |
| IFITM3 | chr11_320772_A_G | 1 (Heterocigoto) | 5 | 7 | 12 |
| IFITM3 | chr11_320772_A_G | 2 (Homocigoto Mutado) | 0 | 2 | 2 |
| IFNA10 | chr9_21206606_C_G | 0 (Silvestre) | 18 | 31 | 49 |
| IFNA10 | chr9_21206606_C_G | 1 (Heterocigoto) | 0 | 2 | 2 |
| IFNAR2 | chr21_33241945_T_C | 0 (Silvestre) | 13 | 25 | 38 |
| IFNAR2 | chr21_33241945_T_C | 1 (Heterocigoto) | 5 | 8 | 13 |
| OAS1 | chr12_112919388_G_A | 0 (Silvestre) | 2 | 3 | 5 |
| OAS1 | chr12_112919388_G_A | 1 (Heterocigoto) | 5 | 15 | 20 |
| OAS1 | chr12_112919388_G_A | 2 (Homocigoto Mutado) | 11 | 15 | 26 |
| OAS1 | chr12_112919637_G_A | 0 (Silvestre) | 1 | 2 | 3 |
| OAS1 | chr12_112919637_G_A | 1 (Heterocigoto) | 3 | 10 | 13 |
| OAS1 | chr12_112919637_G_A | 2 (Homocigoto Mutado) | 14 | 21 | 35 |
| SFTPD | chr10_79946568_A_G | 0 (Silvestre) | 4 | 7 | 11 |
| SFTPD | chr10_79946568_A_G | 1 (Heterocigoto) | 9 | 18 | 27 |
| SFTPD | chr10_79946568_A_G | 2 (Homocigoto Mutado) | 5 | 8 | 13 |
| SLC22A31 | chr16_89196249_G_A | 0 (Silvestre) | 14 | 28 | 42 |
| SLC22A31 | chr16_89196249_G_A | 1 (Heterocigoto) | 4 | 4 | 8 |
| SLC22A31 | chr16_89196249_G_A | 2 (Homocigoto Mutado) | 0 | 1 | 1 |
| TLR7 | chrX_12885540_A_T | 0 (Silvestre) | 16 | 24 | 40 |
| TLR7 | chrX_12885540_A_T | 1 (Heterocigoto) | 2 | 9 | 11 |
| TMPRSS2 | chr21_41480570_C_T | 0 (Silvestre) | 14 | 25 | 39 |
| TMPRSS2 | chr21_41480570_C_T | 1 (Heterocigoto) | 4 | 8 | 12 |
| TYK2 | chr19_10352442_G_C | 0 (Silvestre) | 18 | 30 | 48 |
| TYK2 | chr19_10352442_G_C | 1 (Heterocigoto) | 0 | 3 | 3 |
| VDR | chr12_47844974_A_G | 0 (Silvestre) | 11 | 20 | 31 |
| VDR | chr12_47844974_A_G | 1 (Heterocigoto) | 6 | 12 | 18 |
| VDR | chr12_47844974_A_G | 2 (Homocigoto Mutado) | 1 | 1 | 2 |
| VDR | chr12_47879112_A_G | 0 (Silvestre) | 2 | 7 | 9 |
| VDR | chr12_47879112_A_G | 1 (Heterocigoto) | 9 | 13 | 22 |
| VDR | chr12_47879112_A_G | 2 (Homocigoto Mutado) | 7 | 13 | 20 |
Análisis de distribución genotípica:
En la tabla se evidencia que las 17 variantes realmente cambian entre los individuos de la muestra (no son todos idénticos) y que las mutaciones se reparten entre ambos grupos (hay variantes tanto en moderados como en severos). Si una mutación estuviera presente únicamente en los pacientes severos y en ningún paciente moderado (una celda con valor cero) sería inviable realizar, por ejemplo, una regresión logística.
Por lo tanto, al verificarse que los genotipos se distribuyen en ambos desenlaces sin ceros en las variantes de mayor frecuencia, se podría decir que la base de datos es estable para correr, por ejemplo, modelos multivariados.
La transición de 74 bloques genómicos a 17 variantes no se debió a problemas en el manejo de los datos. Las 74 regiones funcionaron como el mapa de búsqueda técnica en el exoma, mientras que lo reportado en la literatura definió las coordenadas puntuales de los SNPs candidatos. De ese panel teórico, nuestra población presentó polimorfismo activo únicamente en 17 posiciones específicas de riesgo, presentándose el resto como genotipos silvestres sin varianza en esta cohorte.
Las 17 variantes identificadas fueron estructuradas bajo un modelo aditivo de dosificación génica (0, 1 y 2 copias mutadas), generando una matriz analítica con variabilidad alélica.
La información genética se integró de forma transparente con la totalidad de la muestra clínica. Se consolidaron 51 pacientes con perfil genotípico completo (33 severos y 18 moderados) y se documentaron 4 registros con datos genómicos no disponibles porque las muestras no fueron procesadas debido a que no cumplieron estándares de calidad.
Desarrollado por: Nicolás Luna Martínez
Maestría en Epidemiología Clínica
Universidad Icesi - 2026.