Begeleider: Dr. Sander Hille
11 mei 2026
Poisson proces met parameter \(\lambda\)
\[ \begin{aligned} \class{fragment}{\underbrace{\frac{\partial}{\partial t} p(\mathbf{x},\mathbf{v},t)}_{\text{verandering in tijd}} \;+\; \underbrace{\mathbf{v} \cdot \nabla_\mathbf{x} p(\mathbf{x},\mathbf{v},t)}_{\text{ruimtelijk transport}}} & \class{fragment}{= \underbrace{-\lambda\, p(\mathbf{x},\mathbf{v},t)}_{\text{sprong vanaf } \mathbf{v}} + \underbrace{\int_V \lambda\, T(\mathbf{v},\mathbf{v}')\, p(\mathbf{x},\mathbf{v}',t)\, d\mathbf{v}'}_{\text{sprongen naar } \mathbf{v}}} \\ & \class{fragment}{=: \mathcal{L} p} \end{aligned} \]
\[ \frac{\partial}{\partial t}q(\mathbf{x},t) = \nabla_\mathbf{x}\cdot \left(D\nabla_\mathbf{x} q(\mathbf{x},t)\right) \]
Onderzoeksvraag
Hoe kunnen stochastische transportmodellen voor velocity-jump processen formeel gerelateerd worden aan deterministische PDE modellen?
Hitchhikers: twee toestanden
\(u(\mathbf{x},\mathbf{v},t)\): dichtheid van de transporters
\[\begin{equation} \begin{cases} \frac{\partial}{\partial t}s_i(\mathbf{x}, \mathbf{v},t) = \nu s_m (\mathbf{x}, \mathbf{v},t)- \mu(u) s_i(\mathbf{x}, \mathbf{v},t),\\[4pt] \frac{\partial}{\partial t}s_m(\mathbf{x}, \mathbf{v},t) + \mathbf{v} \cdot \nabla_\mathbf{x} s_m(\mathbf{x}, \mathbf{v},t)= -\nu s_m(\mathbf{x}, \mathbf{v},t) + \mu(u) s_i(\mathbf{x}, \mathbf{v},t) + \mathcal{L}s_m(\mathbf{x}, \mathbf{v},t), \end{cases}\end{equation}\]
met
\(\mathcal{L} p = -\lambda p + \lambda\int_V T(\mathbf{v},\mathbf{v}')~ d\mathbf{v}\)
\[\begin{equation} \frac{\partial}{\partial t} u(\mathbf{x},t) = \nabla_\mathbf{x}(D\nabla_\mathbf{x}u(\mathbf{x},t)) \end{equation}\]
\[\begin{equation} \begin{cases} \frac{\partial}{\partial t}s_i = \nu s_m - \mu(u) s_i,\\[4pt] \frac{\partial}{\partial t}s_m = -\nu s_m + \mu(u) s_i + \nabla_\mathbf{x} \left(D \nabla_\mathbf{x} s_m \right) \end{cases}\end{equation}\]
\[\begin{equation} \chi = \varepsilon \mathbf{x}, \quad \tau = \varepsilon^2 t. \end{equation}\]
\[\begin{equation} \overline{s_m}(\chi, \tau) = s_m(\mathbf{x}, t),\quad \overline{s_i}(\chi, \tau) = s_i(\mathbf{x}, t), \quad \overline{u}(\chi, \tau) = u(\mathbf{x}, t) \end{equation}\]
\[\begin{equation} \begin{cases} \varepsilon^2 \frac{\partial}{\partial \tau} s_i= \nu\overline{s_i} - \mu (\bar{u})\bar{s_i},\\ \varepsilon^2 \frac{\partial}{\partial \tau} s_m = -\nu\overline{s_m} + \mu (\bar{u})\bar{s_i} + \varepsilon^2\nabla_\chi (D\nabla_\chi \overline{s_m}) \end{cases} \end{equation}\]
\[\begin{equation} \overline{s_i} = \sum_{j=0}^k \varepsilon^j \overline{s_i}^{(j)}, \qquad \overline{s_m} = \sum_{j=0}^k \varepsilon^j \overline{s_m}^{(j)} \end{equation}\]
Invullen in
\[\begin{equation} \begin{cases} \varepsilon^2 \frac{\partial}{\partial \tau} s_i = \nu\overline{s_i} - \mu (\bar{u})\bar{s_i},\\ \varepsilon^2 \frac{\partial}{\partial \tau}s_m= -\nu\overline{s_m} + \mu (\bar{u})\bar{s_i} + \varepsilon^2\nabla_\chi (D\nabla_\chi \overline{s_m}) \end{cases} \end{equation}\]
\[ \begin{aligned} \varepsilon^0: &\quad 0=\nu\overline{s_m}^{(0)} - \mu(\overline{u}) \overline{s_i}^{(0)} \\[2pt] \varepsilon^1: &\quad 0=\nu \overline{s_m}^{(1)} -\mu(\overline{u}) \overline{s_i}^{(1)}\\[2pt] \varepsilon^2: &\quad \frac{\partial}{\partial \tau} \overline{s_i}^{(0)} = \nu \overline{s_m}^{(2)} - \mu(\overline{u}) \overline{s_i}^{(2)}\\[2pt] \vdots \end{aligned} \qquad \begin{aligned} 0 &= -\nu\overline{s_m}^{(0)} - \mu(\overline{u}) \overline{s_i}^{(0)} \\[2pt] 0 &= -\nu \overline{s_m}^{(1)} - \mu(\overline{u}) \overline{s_i}^{(1)}\\[2pt] \frac{\partial}{\partial \tau} \overline{s_m}^{(0)} &= -\nu \overline{s_m}^{(2)} + \mu(\overline{u}) \overline{s_i}^{(2)} + \nabla_\chi \left(D \nabla_\chi \overline{s_m}^{(0)}\right) \\[2pt] \vdots \end{aligned} \]
Voor \(s := \overline{s_i}^{(0)} + \overline{s_m}^{(0)}\) geldt:
\[\begin{equation} \begin{pmatrix} \overline{s_i}^{(0)}\\ \overline{s_m}^{(0)} \end{pmatrix}\left(\mathbf{\chi}, \tau\right) = \begin{pmatrix} \nu \\ \mu(\overline{u}(\mathbf{\chi}, \tau)) \end{pmatrix} \frac{s(\mathbf{\chi}, \tau)}{\mu(\overline{u} (\mathbf{\chi}, \tau))+\nu}. \end{equation}\]
Invullen:
\[\begin{equation} \overline{s_m}^{(0)}(\chi,\tau) = \beta(\chi,\tau) s(\chi,\tau), \quad s = \overline{s_m}^{(0)} + \overline{s_i}^{(0)} \end{equation}\]
Meetbare grootheden: momenten
Momenten berekenen: \[\begin{equation} Q_\rho (\varphi,t) = \int_V\int_\Omega \varphi(\mathbf{x},\mathbf{v})\rho(\mathbf{x}, \mathbf{v},t) ~d\mathbf{x}~d\mathbf{v} \end{equation}\]
met \(\rho \in \{s_m, s_i\}\).
Momenten in ruimte en velocity:
Algemeen model:
\[\begin{equation} \begin{cases} \frac{\partial}{\partial t}s_i = \nu s_m - \mu(u) s_i,\\[4pt] \frac{\partial}{\partial t}s_m + \mathbf{v} \cdot \nabla_\mathbf{x} s_m= -\nu s_m + \mu(u) s_i + \mathcal{L}s_m, \end{cases} \end{equation}\]
Voor \(u=u_0\) en \(\mu:=\mu(u_0)\):
Voor \(u=u_0\) en \(\mu:=\mu(u_0)\):
\[\begin{equation} \begin{cases} \frac{dD_{s_i}^2(t)}{dt} & = \nu D_{s_m}(t) - \mu D_{s_i}^2\\[0.5mm] \frac{dD_{s_m}^2(t)}{dt} & = 2B_{s_m}(t)-\frac{dD^2_{s_{i}}(t)}{dt},\\[1mm] \frac{dB_{s_i}(t)}{dt} & = \nu B_{s_m}(t)- \mu B_{s_i}(t),\\[0.5mm] \frac{dB_{s_m}(t)}{dt} & = V_{s_m}^2(t)-\frac{d}{dt}B_{s_i}(t)+\lambda \psi B_{s_m},\\[0.5mm] \frac{dV_{s_i}^2(t)}{dt} & =\nu V_{s_m}^2(t) -\mu V_{s_i}^2(t)\\[0.5mm] \frac{dV_{s_m}^2(t)}{dt} & =-\nu V_{s_m}(t) -\frac{dV^2_{s_i}(t)}{dt}+\lambda S^2_T N_{s_m}(t),\\[0.5mm] \frac{dN_{s_m}(t)}{dt} & = - \frac{dN_{s_i}(t)}{dt} = - \nu N_{s_m}(t) + \mu N_{s_i}(t). \end{cases} \end{equation}\]
Bij diffusie: lineair in tijd met richtingscoëfficiënt \(2nD_{{\text{eff}}}\).
Vragen?