1. R Studio Arayüzü ve Çalışma Alanı

R Studio açıldığında dört ana pencere ile karşılaşılır:

Not: R Studio’nun görünümü Tools -> Global Options -> Appearance menüsünden (örneğin Cobalt teması seçilerek) kişiselleştirilebilir ve yazı/zoom boyutları ayarlanabilir.

2. R Projesi Nedir?

R Projesi, RStudio’da bir analiz çalışmasını tek bir klasörde yönetmenizi sağlayan özel bir dosyadır (.Rproj uzantılı).

Bu dosya:

2.1 Neden R Projesi Kullanmalıyız?

Avantaj Açıklama
Otomatik çalışma dizini getwd() her zaman proje klasörünü gösterir
Göreli (relative) yol kullanımı read.csv("data/veri.csv") şeklinde kod yazabilirsiniz
Taşınabilirlik Tüm klasörü kopyaladığınızda hiçbir şey bozulmaz
Temiz Environment Proje açıldığında önceki nesneler otomatik temizlenir
Versiyon kontrolü ile uyumlu Git ile kolayca entegre olur
Profesyonel standart Akademik makalelerde, raporlarda ve iş dünyasında beklenen uygulamadır

2.2 Yeni Bir R Projesi Oluşturma

RStudio’da menüden File → New Project seçiniz.

Not: Çalışma yaptınız bir dosya var ise size Save edeyim mi diye sorar ister Save ederseniz ister bu işlemi atlarsınız. Sonra aşağıdaki akış başlar.

Açılan pencerede New Directory → New Project seçeneğini tıklayın. (Yeni projemi yeni bir directory içinde oluşturmak istedim.)

Proje klasörünün adını ve konumunu belirleyiniz.

Create Project butonuna tıklayınız.

RStudio otomatik olarak:

  • .Rproj dosyası oluşturur,

  • Yeni bir R Session başlatır,

  • Çalışma dizinini proje klasörüne ayarlar.

İlk anda üçlü bir görünüm gelir. Yukarıdaki görseldeki gibi ilgili kısmı tıklayınız. Son görünüm aşağıdaki gibidir.

Ekranda henüz tanımlı olmayan bir R script dosyası görüyoruz onu Save yani aşağıdaki görülen "Disket" ikonuna tıklayarak karşımıza gelen ekranda File Name kısmında dosya ismini verip aşağıdaki gibi **Save** tuşu tıklanır.

Bu işlemlerden sonra aşağıdaki gibi bir temiz ekran görürüz.

2.3 Mevcut Bir Projeyi Açma

.Rproj dosyasına çift tıklayın (en kolay yöntem).

Veya RStudio’da File → Open Project ile seçin.

Önemli: RStudio’yu her zaman .Rproj dosyası üzerinden açın. Bu sayede çalışma dizini her seferinde doğru ayarlanır.

2.4 Proje Klasör Yapısı (Örnek)

Tipik bir veri analizi projesi şu yapıda olur (GENEL):

ProjeKlasoru/
├── proje_adi.Rproj          ← Proje dosyası (RStudio projesini tanımlar)
├── script/
│   ├── 01_veri_hazirlama.R
│   ├── 02_analiz.R
│   └── 03_rapor.Rmd
├── data/
│   ├── raw/                 ← Orijinal (değiştirilmemiş) veriler
│   └── processed/           ← İşlenmiş ve temizlenmiş veriler
├── images/                  ← Grafik ve görseller
├── output/
│   ├── tablolar/            ← Çıktı tabloları (Excel, CSV vb.)
│   └── grafikler/           ← Kaydedilen grafikler
├── README.md                ← Proje açıklaması
└── .Rhistory                ← (Otomatik oluşturulur)

Sadece kodların alt alta yazıldığı Script dosyaları yerine, hem raporlama yapılabilen hem de kod blokları (chunk) halinde parça parça çalışmaya imkan tanıyan R Notebook / R Markdown (.Rmd) dosyaları tercih edilebilir. Kod blokları ```{r} ile başlar ve ``` ile kapatılır.

Kod bloklarını oluşturmak (R Notebook / R Markdown (.Rmd) dosyaları) için;

  • RStudio toolbar’daki ikona → Insert Chunk

  • Kod bloğunun kendisine → Code Chunk veya kısaca Chunk

RStudio’da .Rmd dosyası açıkken üst toolbar’da şu ikona bakıyorsun:

Yeşil renkli bir “+” ve küçük yeşil kare içinde “C” harfi olan buton.

Butonun üzerine gelince “Insert” → “R” görürsün. (farklı tiplerde Chunk açılabilir)

Hocamız bu aşamadan sonra R Exercise 12 17 2025 v1.R isimli bir R Notebook ile çalışmayı tercih etmiştir. Böylece vereceği örnekleri bloklar içinde yazıp o blokları çalıştıracaktır.

Bunun için File Menusunden New File oradan da R Notebook seçeneğini tıklamıştır. Karşısına gelen ekranda kod bloğu hariç herşeyi silmiş orada kod blokları yukarıdaki anlatımda ki gibi kod blokları oluşturarak anlatıma devam etmiştir.