7. SPSS’te Syntax (Kodlama) Mantığı ve Kullanımı

SPSS’te menüden yapılan her işlem aslında arka planda bir kod (Syntax) üretir ve sistem bu kodu çalıştırır. İşlemlerin kaydını tutmak, hataları azaltmak ve aynı analizleri tekrar hızlıca yapabilmek için (efektif olmak adına) Syntax kullanmak çok önemlidir.

Menü Yolu: File -> New -> Syntax yoluyla yeni bir kod dosyası

Karşımıza kod yazabileceğimiz bir ekran gelir.

Önemli Kural: SPSS’te komutlar (cümleler) tıpkı dil bilgisi kuralı gibi bir nokta (.) ile bitirilmek zorundadır. Nokta konduğunda satırın maviye dönmesi cümlenin tamamlandığını gösterir. Nokta kalmaz ise sağ kısımda kod kırmızı kalır hata var demektir.

Kodlar seçilip (taranıp) menüdeki yeşil “Run Selection” (oynat) butonuna basılarak çalıştırılır.

Örnek Kodlar:

Frekans tablosu almak:

FREQUENCIES VARIABLES = race.

Tarayıp yeşil play tıklandığında aşağıdaki gibi sonuç karşımıza gelir.

Birden fazla değişkenin frekansı:

FREQUENCIES VARIABLES = race sex age.

Tarayıp yeşil play tıklandığında aşağıdaki gibi sonuç karşımıza gelir.

Kod bloklarını bölmek ve grafik komutu vermek için “Slash (/)” kullanılır:

FREQUENCIES VARIABLES = race
/BARCHART.

Tarayıp yeşil play tıklandığında aşağıdaki gibi sonuç karşımıza gelir.

Şimdi WordSum değişkenine bakalım. Daha önce yukarıda yaptığımız gibi ilgili adımlardan sonra Chart olarak Histogram seçelim. Continue ve OK tıklananır.

Gelen sonuçlar aşağıdaki gibidir.

8. Betimleyici İstatistikler: Descriptives

Sadece ve sadece “Sayısal (Scale)” değişkenler için uygulanan merkezi eğilim ve yayılım ölçülerini verir. Kategorik (nominal/ordinal) verilerde kullanılmaz.

Menü Yolu: Analyze -> Descriptive Statistics -> Descriptives.

Çıktı olarak değişkenin gözlem sayısı (N), Minimum, Maksimum, Ortalama (Mean) ve Standart Sapma (Standard Deviation) değerlerini tablolaştırır.

WordSum Değişkeni için yapacaklarımız

OK tıklandığında genel betimleyici istatistik bilgileri gelir.

Kodlama ile Descriptive (Betimleyici istatistik) hesaplamak:

DESCRIPTIVES VARIABLES = WordSum.

Tarayıp yeşil play tıklandığında aşağıdaki gibi yine aynı sonuç karşımıza gelir.

9. Veri Seçme/Filtreleme ve “Temporary” Komutu

Select Cases (Şartlı Veri Filtreleme)

Veri setinin sadece belirli bir grubuna (örneğin sadece kadınlara) yönelik analiz yapmak istendiğinde kullanılır.

Menü Yolu: Data -> Select Cases -> If condition is satisfied kısmından If girilerek sex = 2 (kadın) gibi bir koşul yazılır.

Çıkan kısımda sex = 2 (kadın) koşulu yazılır.

Continue ve OK dediğimizde aşağıdaki gibi bir görüntü oluşur.

Bu aşamada biz aşağıdaki kodu çalıştırır isek sadece kadınlar için olan WordSum çıktısı gelir.

DESCRIPTIVES VARIABLES = WordSum.

Tarayıp yeşil play tıklandığında aşağıdaki gibi sonuç karşımıza gelir.

Sorun: Bu işlem kalıcı bir filtre atar. Data View’da diğer verilerin üzeri çizilir. İşlem bittikten sonra tekrar aynı yoldan giderek filtreyi “resetlemek” (kaldırmak) gerekir, aksi takdirde sonraki tüm analizler hata verecek veya eksik kişi sayısı üzerinden yapılacaktır. DİKKAT DİKKAT DİKKAT

Kod ile Filtreleme

Aynı işlem syntax ekranında şu şekilde yazılır:

SELECT IF (sex EQ 2).
DESCRIPTIVES VARIABLES = WordSum.

Bu da aynı şekilde kalıcı filtre yaratır. DİKKAT DİKKAT DİKKAT

TEMPORARY (Geçici İşlem) Komutu’nun Hayati Önemi DİKKAT DİKKAT DİKKAT ÇOK ÖNEMLİ EN İYİ ÇÖZÜM

Sürekli reset atmakla uğraşmamak ve veri setini bozmamak için sadece o anki komuta etki edecek “Geçici” işlem komutu kullanılır. TEMPORARY. komutu, hemen altına yazılan filtrelemenin yalnızca ondan sonra gelen ilk analize (işleme) etki edip ardından ortadan kalkmasını sağlar.

Doğru Kullanım Örneği:

Aşağıdaki kod çalıştırıldığında, WordSum skoru frekansı sadece kadınlar için hesaplanıp Output’a yansır. Ancak analiz biter bitmez SPSS bu kısıtlamayı kaldırır ve veri setini tekrar eski haliyle çalışmaya hazır hale getirir. Bu komut, SPSS kullanıcıları için veriyi koruyan ve hatayı önleyen çok kıymetli bir işlemdir.

TEMPORARY.
SELECT IF sex = 2.
FREQUENCIES VARIABLES = WordSum.

EK BİLGİ

Syntax’ın hangi aktif dosyayı çalıştırdığını bilmek istersek aşağıdaki ikon hangisinde var ise o aktiftir.

Dostlar,