Excel’den SPSS’e Geçiş ve Temel Farklar

Daha önceki haftalarda veri girişinin yapıldığı, değişken tiplerinin ve formüllerin öğrenildiği Excel platformu, veri dünyasının ortak dili (lingua franca) olarak kabul edilir. R, Python, Stata, SAS ve SPSS gibi birçok gelişmiş istatistiksel analiz programı Excel dosyalarını tanıyabilir. Ancak çıkarımsal analizler yapmak, istatistiksel modeller geliştirmek ve veri dönüşümleri gerçekleştirmek için özel olarak tasarlanmış programlara ihtiyaç duyulur ve SPSS bunlardan en yaygın kullanılanlardan biridir.

SPSS Hakkında Genel Bilgi

IBM SPSS Statistics, açılımı Statistical Package for the Social Sciences olan, veri analizi, istatistiksel modelleme ve veri yönetimi için geliştirilmiş, dünya genelinde yaygın olarak kullanılan güçlü bir yazılım paketidir. Her ne kadar ismini sosyal bilimlerden alsa da günümüzde pazar araştırmaları, sağlık bilimleri, kamu ve eğitim gibi çok çeşitli alanlarda araştırmacılar ve analistler tarafından tercih edilmektedir. Popülerliğinin en önemli nedenlerinden biri, karmaşık istatistiksel analizleri programlama bilgisi gerektirmeyen, menü tabanlı ve kullanıcı dostu bir arayüz üzerinden yapmaya olanak tanımasıdır. SPSS, temel olarak verilerin tutulduğu Veri (Data), analiz sonuçlarının raporlandığı Çıktı (Output) ve yapılan işlemlerin kod olarak kaydedilip tekrar çalıştırılabildiği Kod (Syntax) olmak üzere üç ayrı pencere mantığıyla çalışır. Bu yapı, kullanıcıların hem menüler aracılığıyla hızlıca işlem yapmasına hem de bu işlemlerin arkada oluşturduğu kodları saklayarak analizlerinin tekrarlanabilir ve hatasız olmasını sağlamasına imkan tanır. Özetle SPSS, basit bir hesap tablosu programı (Excel gibi) ile tamamen kodlamaya dayalı istatistik dilleri (R, Python gibi) arasında bir köprü kurarak, ham veriyi anlamlı bulgulara ve istatistiksel raporlara dönüştürmek için tasarlanmış kapsamlı ve erişilebilir bir araçtır.

Temel Farklar:

1. SPSS İLK AÇILIŞ

SPSS ilk çalıştırıldığında programın karşımıza gelmesi uzun sürebilir. Lütfen bekleyiniz. Program yüklenirken aşağıdaki gibi bir görüntü karşımıza gelir.

Program başarı ile yüklendikten sonra karşımıza aşağıdaki gibi bir ekran gelir.

Not: Elinizde farklı SPSS Versiyonları olabilir hocamızın anlatımı en son versiyon üzerinden yapılmıştır. En son versiyonun program yüklendikten sonraki ilk görüntüsü aşağıdaki gibidir.

SPSS programını ilk açtığınızda, sizi görseldeki gibi bir “Welcome to IBM SPSS Statistics” diyalog penceresi karşılar. Bu ekran, yeni bir çalışmaya başlamak, mevcut bir dosyayı açmak veya programla ilgili kaynaklara hızla ulaşmak için bir başlangıç noktasıdır. Ekran temel olarak iki ana bölüme ayrılmıştır:

Sol Bölüm: Dosya İşlemleri

Bu bölüm, dosya açma ve oluşturma işlemlerine hızlı erişim sağlar.

Sağ Bölüm: Yenilikler ve Kaynaklar

Bu bölüm, programla ilgili güncel bilgileri ve yardım alabileceğiniz bağlantıları içerir.

Alt Kısım

Bu ekranı kapattığımızda karşımıza gelen ekran aşağıdaki gibidir.