R Markdown

This is an R Markdown document. Markdown is a simple formatting syntax for authoring HTML, PDF, and MS Word documents. For more details on using R Markdown see http://rmarkdown.rstudio.com.

#SETWD

setwd("~/MAESTRIA EPIDEMIOLOGIA ICESI/ensayos_clinicos")

Instalar paquetes

Llamar paquetes

library(readxl)
## Warning: package 'readxl' was built under R version 4.5.3
library(dplyr)
## Warning: package 'dplyr' was built under R version 4.5.3
## 
## Adjuntando el paquete: 'dplyr'
## The following objects are masked from 'package:stats':
## 
##     filter, lag
## The following objects are masked from 'package:base':
## 
##     intersect, setdiff, setequal, union
library(tidyr)
## Warning: package 'tidyr' was built under R version 4.5.3
library(ggplot2)
## Warning: package 'ggplot2' was built under R version 4.5.3
library(randomizr)
## Warning: package 'randomizr' was built under R version 4.5.3

Cargar base de datos

library(haven)
## Warning: package 'haven' was built under R version 4.5.2
BD_Aleatorizacion_2 <- read_dta("BD Aleatorizacion-2.dta")
View(BD_Aleatorizacion_2)

#Explorar Base de datos

str(BD_Aleatorizacion_2)
## tibble [1,000 × 5] (S3: tbl_df/tbl/data.frame)
##  $ ID        : num [1:1000] 223 665 879 667 937 399 457 181 541 551 ...
##   ..- attr(*, "format.stata")= chr "%9.0g"
##  $ Sexo      : chr [1:1000] "Femenino" "Femenino" "Femenino" "Femenino" ...
##   ..- attr(*, "format.stata")= chr "%9s"
##  $ Edad      : num [1:1000] 68 66 59 38 59 59 38 20 73 31 ...
##   ..- attr(*, "format.stata")= chr "%9.0g"
##  $ Severidad : dbl+lbl [1:1000] 3, 2, 1, 2, 2, 2, 2, 2, 2, 2, 2, 2, 2, 3, 2, 1, 2, 1,...
##    ..@ format.stata: chr "%9.0g"
##    ..@ labels      : Named num [1:3] 1 2 3
##    .. ..- attr(*, "names")= chr [1:3] "Leve" "Moderado" "Severo"
##  $ Mortalidad: num [1:1000] 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 ...
##   ..- attr(*, "format.stata")= chr "%9.0g"
summary(BD_Aleatorizacion_2)
##        ID             Sexo                Edad         Severidad    
##  Min.   :   1.0   Length:1000        Min.   :18.00   Min.   :1.000  
##  1st Qu.: 250.8   Class :character   1st Qu.:32.00   1st Qu.:1.000  
##  Median : 500.5   Mode  :character   Median :46.50   Median :2.000  
##  Mean   : 500.5                      Mean   :46.41   Mean   :2.001  
##  3rd Qu.: 750.2                      3rd Qu.:61.00   3rd Qu.:3.000  
##  Max.   :1000.0                      Max.   :74.00   Max.   :3.000  
##    Mortalidad   
##  Min.   :0.000  
##  1st Qu.:0.000  
##  Median :0.000  
##  Mean   :0.096  
##  3rd Qu.:0.000  
##  Max.   :1.000
head(BD_Aleatorizacion_2)
## # A tibble: 6 × 5
##      ID Sexo      Edad Severidad    Mortalidad
##   <dbl> <chr>    <dbl> <dbl+lbl>         <dbl>
## 1   223 Femenino    68 3 [Severo]            0
## 2   665 Femenino    66 2 [Moderado]          0
## 3   879 Femenino    59 1 [Leve]              0
## 4   667 Femenino    38 2 [Moderado]          0
## 5   937 Femenino    59 2 [Moderado]          0
## 6   399 Femenino    59 2 [Moderado]          0

#Creacion de objetos

sujetos <- BD_Aleatorizacion_2$ID
table(sujetos)
## sujetos
##    1    2    3    4    5    6    7    8    9   10   11   12   13   14   15   16 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##   17   18   19   20   21   22   23   24   25   26   27   28   29   30   31   32 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##   33   34   35   36   37   38   39   40   41   42   43   44   45   46   47   48 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##   49   50   51   52   53   54   55   56   57   58   59   60   61   62   63   64 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##   65   66   67   68   69   70   71   72   73   74   75   76   77   78   79   80 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##   81   82   83   84   85   86   87   88   89   90   91   92   93   94   95   96 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##   97   98   99  100  101  102  103  104  105  106  107  108  109  110  111  112 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  113  114  115  116  117  118  119  120  121  122  123  124  125  126  127  128 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  129  130  131  132  133  134  135  136  137  138  139  140  141  142  143  144 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  145  146  147  148  149  150  151  152  153  154  155  156  157  158  159  160 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  161  162  163  164  165  166  167  168  169  170  171  172  173  174  175  176 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  177  178  179  180  181  182  183  184  185  186  187  188  189  190  191  192 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  193  194  195  196  197  198  199  200  201  202  203  204  205  206  207  208 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  209  210  211  212  213  214  215  216  217  218  219  220  221  222  223  224 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  225  226  227  228  229  230  231  232  233  234  235  236  237  238  239  240 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  241  242  243  244  245  246  247  248  249  250  251  252  253  254  255  256 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  257  258  259  260  261  262  263  264  265  266  267  268  269  270  271  272 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  273  274  275  276  277  278  279  280  281  282  283  284  285  286  287  288 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  289  290  291  292  293  294  295  296  297  298  299  300  301  302  303  304 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  305  306  307  308  309  310  311  312  313  314  315  316  317  318  319  320 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  321  322  323  324  325  326  327  328  329  330  331  332  333  334  335  336 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  337  338  339  340  341  342  343  344  345  346  347  348  349  350  351  352 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  353  354  355  356  357  358  359  360  361  362  363  364  365  366  367  368 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  369  370  371  372  373  374  375  376  377  378  379  380  381  382  383  384 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  385  386  387  388  389  390  391  392  393  394  395  396  397  398  399  400 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  401  402  403  404  405  406  407  408  409  410  411  412  413  414  415  416 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  417  418  419  420  421  422  423  424  425  426  427  428  429  430  431  432 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  433  434  435  436  437  438  439  440  441  442  443  444  445  446  447  448 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  449  450  451  452  453  454  455  456  457  458  459  460  461  462  463  464 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  465  466  467  468  469  470  471  472  473  474  475  476  477  478  479  480 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  481  482  483  484  485  486  487  488  489  490  491  492  493  494  495  496 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  497  498  499  500  501  502  503  504  505  506  507  508  509  510  511  512 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  513  514  515  516  517  518  519  520  521  522  523  524  525  526  527  528 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  529  530  531  532  533  534  535  536  537  538  539  540  541  542  543  544 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  545  546  547  548  549  550  551  552  553  554  555  556  557  558  559  560 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  561  562  563  564  565  566  567  568  569  570  571  572  573  574  575  576 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  577  578  579  580  581  582  583  584  585  586  587  588  589  590  591  592 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  593  594  595  596  597  598  599  600  601  602  603  604  605  606  607  608 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  609  610  611  612  613  614  615  616  617  618  619  620  621  622  623  624 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  625  626  627  628  629  630  631  632  633  634  635  636  637  638  639  640 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  641  642  643  644  645  646  647  648  649  650  651  652  653  654  655  656 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  657  658  659  660  661  662  663  664  665  666  667  668  669  670  671  672 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  673  674  675  676  677  678  679  680  681  682  683  684  685  686  687  688 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  689  690  691  692  693  694  695  696  697  698  699  700  701  702  703  704 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  705  706  707  708  709  710  711  712  713  714  715  716  717  718  719  720 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  721  722  723  724  725  726  727  728  729  730  731  732  733  734  735  736 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  737  738  739  740  741  742  743  744  745  746  747  748  749  750  751  752 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  753  754  755  756  757  758  759  760  761  762  763  764  765  766  767  768 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  769  770  771  772  773  774  775  776  777  778  779  780  781  782  783  784 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  785  786  787  788  789  790  791  792  793  794  795  796  797  798  799  800 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  801  802  803  804  805  806  807  808  809  810  811  812  813  814  815  816 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  817  818  819  820  821  822  823  824  825  826  827  828  829  830  831  832 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  833  834  835  836  837  838  839  840  841  842  843  844  845  846  847  848 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  849  850  851  852  853  854  855  856  857  858  859  860  861  862  863  864 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  865  866  867  868  869  870  871  872  873  874  875  876  877  878  879  880 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  881  882  883  884  885  886  887  888  889  890  891  892  893  894  895  896 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  897  898  899  900  901  902  903  904  905  906  907  908  909  910  911  912 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  913  914  915  916  917  918  919  920  921  922  923  924  925  926  927  928 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  929  930  931  932  933  934  935  936  937  938  939  940  941  942  943  944 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  945  946  947  948  949  950  951  952  953  954  955  956  957  958  959  960 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  961  962  963  964  965  966  967  968  969  970  971  972  973  974  975  976 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  977  978  979  980  981  982  983  984  985  986  987  988  989  990  991  992 
##    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1    1 
##  993  994  995  996  997  998  999 1000 
##    1    1    1    1    1    1    1    1

ALEATORIZACIÓN SIMPLE

#Aleatorización simple 1:1

A cada participante se asigna al azar a un grupo.La asignacion no tiene restricciones. Es ideal para muestras grandes mayores de 200 observaciones.

Ventajas: - Sencilla de implementar - Tiene menor sesgo de seleccion por lo que no es predecible.

Desventajas: -Puede haber desbalance principalmente en muestras pequenas -No controla por variables -

Creacion de intervencion

intervenciones <- c("tratamiento","control")

Proceso de aleatorizacion

BD_Aleatorizacion_con_intervencion <- BD_Aleatorizacion_2 %>%
  mutate(intervencion_asignada = sample(intervenciones, nrow(BD_Aleatorizacion_2), replace = TRUE))

head(BD_Aleatorizacion_con_intervencion)
## # A tibble: 6 × 6
##      ID Sexo      Edad Severidad    Mortalidad intervencion_asignada
##   <dbl> <chr>    <dbl> <dbl+lbl>         <dbl> <chr>                
## 1   223 Femenino    68 3 [Severo]            0 control              
## 2   665 Femenino    66 2 [Moderado]          0 control              
## 3   879 Femenino    59 1 [Leve]              0 control              
## 4   667 Femenino    38 2 [Moderado]          0 tratamiento          
## 5   937 Femenino    59 2 [Moderado]          0 control              
## 6   399 Femenino    59 2 [Moderado]          0 tratamiento

conocer cuantos quedaron con aleatorizacion

table(BD_Aleatorizacion_con_intervencion$intervencion_asignada)
## 
##     control tratamiento 
##         503         497

Comparacion de caracteristicas de pacientes con tratamiento o control (Tabla 1)

library(dplyr)
library(tidyr)

tabla_resumenAS <- BD_Aleatorizacion_con_intervencion %>%
  mutate(
    intervencion_asignada = factor(
      intervencion_asignada,
      levels = c("control", "tratamiento")
    )
  ) %>%
  group_by(intervencion_asignada) %>%
  summarise(
    Edad = paste0(
      round(mean(Edad, na.rm = TRUE), 1),
      " (", round(sd(Edad, na.rm = TRUE), 1), ")"
    ),
    Sexo = paste0(
      sum(Sexo == "Femenino", na.rm = TRUE),
      " (", round(mean(Sexo == "Femenino", na.rm = TRUE) * 100, 1), "%)"
    ),
    Mortalidad = paste0(
      sum(Mortalidad == 1, na.rm = TRUE),
      " (", round(mean(Mortalidad == 1, na.rm = TRUE) * 100, 1), "%)"
    )
  ) %>%
  pivot_longer(
    cols = -intervencion_asignada,
    names_to = "Variable",
    values_to = "Valor"
  ) %>%
  pivot_wider(
    names_from = intervencion_asignada,
    values_from = Valor
  )

tabla_resumenAS
## # A tibble: 3 × 3
##   Variable   control     tratamiento
##   <chr>      <chr>       <chr>      
## 1 Edad       47 (16.3)   45.9 (16.6)
## 2 Sexo       466 (92.6%) 465 (93.6%)
## 3 Mortalidad 48 (9.5%)   48 (9.7%)

#Segun severidad

tabla_severidadAS <- BD_Aleatorizacion_con_intervencion %>%
  mutate(
    intervencion_asignada = factor(
      intervencion_asignada,
      levels = c("control", "tratamiento")
    )
  ) %>%
  count(Severidad, intervencion_asignada) %>%
  group_by(intervencion_asignada) %>%
  mutate(
    pct = round(n / sum(n) * 100, 1),
    valor = paste0(n, " (", pct, "%)")
  ) %>%
  ungroup() %>%
  select(Severidad, intervencion_asignada, valor) %>%
  pivot_wider(
    names_from = intervencion_asignada,
    values_from = valor
  )

tabla_severidadAS
## # A tibble: 3 × 3
##   Severidad    control     tratamiento
##   <dbl+lbl>    <chr>       <chr>      
## 1 1 [Leve]     154 (30.6%) 163 (32.8%)
## 2 2 [Moderado] 188 (37.4%) 177 (35.6%)
## 3 3 [Severo]   161 (32%)   157 (31.6%)

Comparacion si las variables son homogeneas

Paso 1 Evaluar normalidad en variable numerica

shapiro.test(BD_Aleatorizacion_con_intervencion$Edad)
## 
##  Shapiro-Wilk normality test
## 
## data:  BD_Aleatorizacion_con_intervencion$Edad
## W = 0.9515, p-value < 2.2e-16

No es normal p <0.05. Se rechaza la hipotesis nula

#Se evalua la normalidad de la media de edad en los controles y los pacientes con tratamiento

with(subset(BD_Aleatorizacion_con_intervencion, intervencion_asignada == "control"),
     shapiro.test(Edad))
## 
##  Shapiro-Wilk normality test
## 
## data:  Edad
## W = 0.95129, p-value = 8.101e-12
with(subset(BD_Aleatorizacion_con_intervencion, intervencion_asignada == "tratamiento"),
     shapiro.test(Edad))
## 
##  Shapiro-Wilk normality test
## 
## data:  Edad
## W = 0.94953, p-value = 5.516e-12

#H0= Los datos siguen distribucion normal #H1= Los datos no siguen distribucion normal

#No es normal p <0.05. Hay evidencia para rechazar la hipotesis nula.

#Se decide realizar una prueba no parametrica de

wilcox.test(Edad ~ intervencion_asignada, data = BD_Aleatorizacion_con_intervencion)
## 
##  Wilcoxon rank sum test with continuity correction
## 
## data:  Edad by intervencion_asignada
## W = 129841, p-value = 0.2887
## alternative hypothesis: true location shift is not equal to 0

#H0= NO hay diferencia en las medianas de los 2 grupos #H1= Hay diferencia en la mediana de los 2 grupos

#p >0.05

#No hay evidencia sufienciente para rechazar la hipoesis nula. #En un estudio con mayor tamaño muestral, esa diferencia podría alcanzar significancia.

#No hay diferencia en la mediana de la edad del grupo control y el de tratemiento.

Comparacion entre ambos grupos con variables categoricas

#Sexo

chisq.test(table(BD_Aleatorizacion_con_intervencion$Sexo,
                 BD_Aleatorizacion_con_intervencion$intervencion_asignada))
## 
##  Pearson's Chi-squared test with Yates' continuity correction
## 
## data:  table(BD_Aleatorizacion_con_intervencion$Sexo, BD_Aleatorizacion_con_intervencion$intervencion_asignada)
## X-squared = 0.20019, df = 1, p-value = 0.6546

#H0= NO hay diferencia en la distribucion de sexo de los 2 grupos #H1= Hay diferencia en la distribucion de sexo en los 2 grupos

#p >0.05

#No hay evidencia sufienciente para rechazar la hipoesis nula.

#No hay diferencia en la distribucion de sexo entre el grupo control y el de tratamiento.

#Mortalidad

chisq.test(table(BD_Aleatorizacion_con_intervencion$Mortalidad,
                 BD_Aleatorizacion_con_intervencion$intervencion_asignada))
## 
##  Pearson's Chi-squared test with Yates' continuity correction
## 
## data:  table(BD_Aleatorizacion_con_intervencion$Mortalidad, BD_Aleatorizacion_con_intervencion$intervencion_asignada)
## X-squared = 8.9361e-31, df = 1, p-value = 1

#H0= NO hay diferencia en la mortalidad de los 2 grupos #H1= Hay diferencia en la mortalidad en los 2 grupos

#p >0.05

#No hay evidencia sufienciente para rechazar la hipoesis nula.

#No hay diferencia en la mortalidad entre el grupo control y el de tratamiento.

#Severidad como variable ordinal

library(dplyr)
library(haven)

BD_Aleatorizacion_con_intervencion <- BD_Aleatorizacion_con_intervencion %>%
  mutate(
    Severidad_num = as.numeric(haven::as_factor(Severidad))
  )

wilcox.test(Severidad_num ~ intervencion_asignada,
            data = BD_Aleatorizacion_con_intervencion)
## 
##  Wilcoxon rank sum test with continuity correction
## 
## data:  Severidad_num by intervencion_asignada
## W = 127212, p-value = 0.6065
## alternative hypothesis: true location shift is not equal to 0

#H0= NO hay diferencia en la severidad de la enfermedad del grupo control y el que recibe tratamiento #H1= Hay diferencia en la severidad de la enfermedad del grupo control y el que recibe tratamiento en los 2 grupos

#p >0.05

#No hay evidencia sufienciente para rechazar la hipoesis nula.

#No hay diferencia en laseveridad entre el grupo control y el de tratamiento.

ALEATORIZACIÓN POR BLOQUES

n <- nrow(BD_Aleatorizacion_2)

bloques <- rep(1:(n/4), each = 4)

BD_Aleatorizacion_bloques4 <- BD_Aleatorizacion_2 %>%
  mutate(
    bloque = bloques,
    intervencion_asignada = block_ra(
      blocks = bloque,
      conditions = c("control", "intervencion")
    )
  )

head(BD_Aleatorizacion_bloques4)
## # A tibble: 6 × 7
##      ID Sexo      Edad Severidad    Mortalidad bloque intervencion_asignada
##   <dbl> <chr>    <dbl> <dbl+lbl>         <dbl>  <int> <fct>                
## 1   223 Femenino    68 3 [Severo]            0      1 control              
## 2   665 Femenino    66 2 [Moderado]          0      1 intervencion         
## 3   879 Femenino    59 1 [Leve]              0      1 intervencion         
## 4   667 Femenino    38 2 [Moderado]          0      1 control              
## 5   937 Femenino    59 2 [Moderado]          0      2 control              
## 6   399 Femenino    59 2 [Moderado]          0      2 control

#ver cuantos quedaron en con tratamiento y cuantos con control

BD_Aleatorizacion_bloques4 %>%
  count(intervencion_asignada)
## # A tibble: 2 × 2
##   intervencion_asignada     n
##   <fct>                 <int>
## 1 control                 500
## 2 intervencion            500

#Numero de bloques

n_distinct(BD_Aleatorizacion_bloques4$bloque)
## [1] 250

#Tabla de comparacion

tabla_comparativaABL <- BD_Aleatorizacion_bloques4 %>%
  group_by(intervencion_asignada) %>%
  summarise(
    Edad = paste0(
      round(median(Edad, na.rm = TRUE), 1), " (",
      round(quantile(Edad, 0.25, na.rm = TRUE), 1), " - ",
      round(quantile(Edad, 0.75, na.rm = TRUE), 1), ")"
    ),
    Sexo = paste0(
      sum(Sexo == "Femenino", na.rm = TRUE), " (",
      round(mean(Sexo == "Femenino", na.rm = TRUE) * 100, 1), "%)"
    ),
    Mortalidad = paste0(
      sum(Mortalidad == 1, na.rm = TRUE), " (",
      round(mean(Mortalidad == 1, na.rm = TRUE) * 100, 1), "%)"
    )
  ) %>%
  pivot_longer(
    cols = -intervencion_asignada,
    names_to = "Variable",
    values_to = "Valor"
  ) %>%
  pivot_wider(
    names_from = intervencion_asignada,
    values_from = Valor
  )

tabla_comparativaABL
## # A tibble: 3 × 3
##   Variable   control      intervencion
##   <chr>      <chr>        <chr>       
## 1 Edad       48 (33 - 61) 46 (31 - 60)
## 2 Sexo       462 (92.4%)  469 (93.8%) 
## 3 Mortalidad 48 (9.6%)    48 (9.6%)

#Pruebas estadisticas asumiendo no normalidad de variable numerica

wilcox.test(Edad ~ intervencion_asignada,
                      data = BD_Aleatorizacion_bloques4)$p.value
## [1] 0.3576961
chisq.test(table(BD_Aleatorizacion_bloques4$Sexo,
                           BD_Aleatorizacion_bloques4$intervencion_asignada))$p.value
## [1] 0.4540962
chisq.test(table(BD_Aleatorizacion_bloques4$Mortalidad,
                                 BD_Aleatorizacion_bloques4$intervencion_asignada))$p.value
## [1] 1

#ALEATORIZACIÓN ESTRATIFICADA #

*Recuerda que la variable de estratificación puede actuar como una confusora, por lo que debes tenerla en cuenta al momento de asignar los participantes a los grupos