EGE EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ SEMİNER: İLERİ ANALİZ İHTİYACI

DOÇ. DR. BURAK AYDIN - EGE ÜNİVERSİTESİ

SEMİNER TANIMI

  • 💡 “With the goal of helping people clarify their thoughts, the Greek philosopher Socrates (469-399 B.C.) is at the origin of a “conversational type of teaching” (Skinner, 1979), the Socratic method. Derived from the Latin word seminarium (seed plot) 🌱, the academic seminar – das seminar – is rooted in the German medieval university (Watt, 1964). In the 19th century Germany, it becomes a strategy of choice to teach classics to the elite (id.).”

  • 🖥️ “Cogburn and Levinson (2003) also promote the virtual graduate seminar, seeing in it benefits for active learning when supported by more reflective, asynchronous discussions. “Students become active participants and co-creators of every online session” (p. 44). In their study, a majority of students (54%) indicate a preference for more synchronous interaction in their seminars..” 💬

Power, M. (2014)

SUNUM İÇERİĞİ

  • B1: Yöntem (Method) 📋
  • B2: Teori (Theory) 🧠
  • B3: İleri analiz (Advanced Analyses) 🕸️
  • B4: Örnekler 📌

B1a 📋: BİLİMSEL YÖNTEM

  • Niyazi Karasar’a göre bilimsel yöntem: “Problem çözmek için izlenen düzenli yol”

    • Güçlük sezilecek
    • Problem tanımlanacak
    • Çözüm tahmin edilecek (hipotez)
    • Çözümün denenmesi için gözlenebilir doğrulayıcılar belirlenecek (veriler)
    • Deneme ve değerlendirme 👀 yapılacak
    • Raporlanacak.

B1b📋 : ARAŞTIRMA SÜRECİ

  • Creswell (2017):

    • Araştırma problemi
    • Literatür taraması
    • Araştırma soruları
      • Nicel ve nitel araştırma
    • Araştırma desenleri (nicel 👀, nitel, karma)
    • Örnekleme, ölçme araçları, veri analizi 👀, yorumlama
    • Raporlama (tartışma, sonuç,sınırlılıklar,gelecek araştırmalar)

B1c 📋 : ARAŞTIRMA ÖNERİSİ

  • Gall, Gall,Borg (2007):
    • Giriş (araştırma problemi, problemin alanyazındaki kökleri, potansiyel katkı, araştırma soruları)
    • Alanyazın taraması (alanyazındaki bulgular, eleştirel bakış, vb.)
    • Araştırma deseni
    • Araştırma yöntemleri (örnekleme ve veri toplama prosedürleri) 👀
    • Veri analizi planı (istatistiksel prosedürler) 👀
    • Etik konular
    • Takvim

B1d 📋: İSTATİSTİKSEL YÖNTEMLER

  • Glass ve Hopkins (1996)

    • “Bazı insanlar felsefi sebepler veya yanlış anlaşılmalar sebebiyle istatistikten kaçınır. Bazı insanlarsa işleri geleneğe, içgörüye ve otoriteye bağlı şekilde devam ettirmekten rahatsız olmazlar”.
    • “Bazıları da objektif verileri ve istatistiği iyi kullanmanın gerekli olduğunu düşünür, Japonya teknolojide ve endüstride bu şekilde başarılı olmuştur”.

  • Statistics ve state Latince “status” kelimesinden türemiştir.

  • İstatistiksel yöntemler birçok disiplinde zorunlu hale gelmiştir.

  • İstatistiksel yöntemler betimleyici ve çıkarımsal olarak iki anakolda ele alınabilir.

B1e 📋: HANGİ İSTATİSTİKSEL YÖNTEMLERİ BİLİYORUZ?

  • Gall, Gall ve Borg (2007): Yapısal eşitlik modeli ve çok düzeyli modellere kadar sadece tanıtım

  • Creswell (2017): Regresyona kadar tanıtım

  • Glass ve Hopkins (1996) : ANCOVA’ya kadar teori ve el yordamıyla uygulama

B2a🧠 : TEORİ

  • Gall, Gall ve Borg (2007): “Teori/Kuram bir açıklamadır, gözlenen bir dizi olgunun/görüngünün/olayın (phenomena) birbiri ile ilişkisini açıklar, açıklama yaparken de yapıları ve önermeleri kullanır.”

  • Teoriyi test etmek ve teori oluşturmak arasındaki fark?

B2b 🧠: NİSPETEN BASİT TEORİLER-1

  • X -> Y

Bollen (1989, s.33)

B2c 🧠 : NİSPETEN BASİT TEORİLER-2

  • X1 -> Y1 -> Y2 <- X1

Bollen (1989, s.37)

B2d🧠: BASİT GÖRÜNEN BİR TEORİ

  • Büyük Balık Küçük Göl Etkisi

Seaton, Marsh & Craven (2009)

B2e 🧠: ÇOK DA BASİT GÖRÜNMEYEN BİR TEORİ

  • Pietsch & Aydın (202x)

B3a 🕸️ : EĞİTİM ARAŞTIRMALARINDA İLERİ ANALİZ

  • Gemini Pro ve ChatGPT, 7 Nisan 2026, soru: “What are advanced analyses in the context of educational research?”

    • Yapısal Eşitlik Modelleri (SEM) ➕
    • Çok Düzeyli Modeller (MLM) ➕
    • Eğilim puanları ile eşleştirme (PSM)
    • Boylamsal veri analizleri
    • Veri madenciliği (Makine öğrenmesi) ➕

B3b🕸️ : SEM

  • X1 -> Y1 -> Y2 <- X1

Bollen (1989, s.37)

B3c🕸️ : MLM - 1

  • Simpson Paradoksu

Simpson (1951)

Aydın (2024)

B3d🕸️ : MLM - 2

  • Büyük Balık Küçük Göl Etkisi

Seaton, Marsh & Craven (2009)

B4a 📌: ÖRNEKLER-1

  • Ülkeler ve yıllar üzerinden öğretimsel liderlik ve öğrenci başarısı

Pietsch, Aydın & Gümüş (2024)

B4b 📌: ÖRNEKLER-2

  • Üç düzeyli öntest sontest aracılı model

Daunic vd. (2023)

B4c 📌: ÖRNEKLER-3

  • Değişkenler arasında doğrusal olmayan ilişkiler

Aydın vd. (2025)

SORU&CEVAP / TEŞEKKÜRLER