W tym zadaniu analizujemy zależność inwestycji od produktu narodowego brutto (GNP) oraz zmiany tych wartości w czasie, uwzględniając wpływ stóp procentowych. Do wizualizacji wykorzystano pakiet lattice.

library(lattice)
library(sandwich)

data(Investment, package="sandwich")

lata <- as.numeric(time(Investment))

Investment <- as.data.frame(Investment)
Investment$Rok <- lata

Investment$Grupa_Odsetek <- cut(Investment$Interest, 3,
                                labels=c("Niskie", "Srednie", "Wysokie"))

Kolejny kod generuje wykresy pokazujące wpływ produktu narodowego brutto oraz stóp procentowych na inwestycje.

xyplot(Investment ~ GNP | Grupa_Odsetek,
       data = Investment,
       layout = c(3, 1),
       main = "Zależność Inwestycji od GNP",
       xlab = "GNP",
       ylab = "Inwestycje")

xyplot(Investment ~ GNP,
       data = Investment,
       group = Grupa_Odsetek,
       auto.key = TRUE,
       main = "Inwestycje a GNP",
       xlab = "GNP",
       ylab = "Inwestycje")

Interpretacja:

Na wykresach punktowych, które pokazują zależność między inwestycjami a GNP, bardzo wyraźnie widać, że im większy jest produkt narodowy brutto, tym wyższy poziom inwestycji. Punkty układają się prawie w prostą linię, co oznacza dosyć silną zależność- bogatsza gospodarka inwestuje więcej. Gdy spojrzymy na te same wykresy z podziałem według wysokości stóp procentowych, pojawia się dodatkowy obraz. Niskie stopy procentowe występowały wtedy, gdy gospodarka była jeszcze stosunkowo mała, natomiast wysokie stopy procentowe pojawiały się w okresach wyższego GNP i dużych inwestycji. Można więc zauważyć, że stopy procentowe rosły wraz z rozwojem gospodarki- nie były przyczyną wzrostu inwestycji, ale raczej towarzyszyły fazom wysokiej aktywności ekonomicznej.

Poniższa technika pozwala na zestawienie ze sobą trendów dla inwestycji i stóp procentowych w czasie na oddzielnych panelach, przy użyciu tego samego zakresu lat.

xyplot(Investment + Interest ~ Rok,
       data = Investment,
       outer = TRUE,
       layout = c(1, 2),
       scales = list(y = "free"),
       type = "l",
       main = "Zmiana w czasie",
       ylab = "Wartość")

Interpretacja:

Na wykresie liniowym pokazującym zmiany w czasie dobrze widać, że zarówno inwestycje, jak i stopy procentowe rosną w badanym okresie, czyli w latach 60., 70. i na początku 80. Trend jest wyraźnie wzrostowy dla obu zmiennych.

Jednocześnie da się dostrzec typowe dla gospodarki reakcje na podwyżki stóp, które z kolei były wymuszane przez zawirowania globalne. Na przykład w latach 1974-1975 stopy procentowe wyraźnie wzrosły (co było pokłosiem pierwszego szoku naftowego z 1973 r.), co na wykresie inwestycji objawia się lekkim spłaszczeniem linii.

Jeszcze bardziej wyraźny skok stóp procentowych widać na przełomie lat 70. i 80. Była to celowa i bardzo drastyczna polityka Rezerwy Federalnej, mająca na celu zdławienie ogromnej inflacji, wywołanej w dużej mierze przez drugi kryzys naftowy (1979 r.). Widać tu klasyczny mechanizm rynkowy: gdy koszt pieniądza (kredyt) tak drastycznie drożeje, firmy podchodzą ostrożniej do nowych inwestycji, co skutkuje zauważalnym zahamowaniem i spadkiem linii inwestycji na samym końcu wykresu.

Podsumowując, inwestycje w USA w tym okresie były przede wszystkim napędzane rosnącą gospodarką i coraz wyższym GNP, natomiast rosnące stopy procentowe (będące m.in. odpowiedzią na historyczne szoki naftowe i inflację) okresowo skutecznie ten wzrost wyhamowywały.