Qodobka Rhesus (Rh) Factor

1. Qeexid

Rhesus (Rh) factor waa borotiin (antigen) ku yaalla dusha sare ee unugyada dhiigga cas (red blood cells) ee dadka qaarkood.

• Rh Positive (Rh⁺): Haddii borotiinka jiro.
• Rh Negative (Rh⁻): Haddii uusan jirin.

2. Helitaanka Rh Factor

Rh factor waxaa la ogaaday 1940-kii waxaana helay Karl Landsteiner iyo Alexander Wiener, iyagoo sameynayay tijaabooyin ku saabsan daanyeerka Rhesus.

3. Noocyada Rh Blood Group

Waxaa jira laba nooc oo Rh ah:

Nooca Rh	Sharaxaad
Rh⁺	Unugyada dhiigga cas waxay leeyihiin Rh antigen
Rh⁻	Unugyada dhiigga cas ma leh Rh antigen

4. Muhiimadda Rh Factor ee Gudbinta Dhiigga

• Qof Rh⁻ ah waa inuu qaataa dhiig Rh⁻ oo keliya.
• Qof Rh⁺ ah wuu qaadan karaa Rh⁺ ama Rh⁻.

Digniin: Haddii qof Rh⁻ ah la siiyo Rh⁺, jirku wuxuu sameeyaa antibodies, taasoo keeni karta dhibaatooyin halis ah ama dhimasho.

5. Rh Factor iyo Uurka (Rh Incompatibility)

Waa maxay Rh Incompatibility?

Waxay dhacdaa marka: 1. Hooyadu tahay Rh⁻ 2. Aabbuhu yahay Rh⁺ 3. Ilmuhu noqdo Rh⁺

Maxaa dhaca?

• Inta lagu jiro dhalmada ama dhicis, dhiigga ilmaha iyo kan hooyada ayaa isku qasmi kara.
• Hooyadu waxay samaysaa antibodies ka dhan ah Rh factor-ka.
• Uurka xiga, antibodies-ku waxay burburin karaan unugyada dhiigga cas ee ilmaha.

Cudurka ka dhasha:

Haemolytic Disease of the Newborn (HDN) Ilmuhu wuxuu yeelan karaa dhiig-yari (anaemia), jaandis (jaundice) ama xataa dhimasho.

6. Ka Hortagga Rh Incompatibility

Hooyada Rh⁻ waxaa la siiyaa cirbad la yiraahdo Anti-D injection. Cirbaddani waxay ka hortagtaa samaysanka antibodies-ka Rh.

7. Farqiga u dhexeeya ABO Blood Group iyo Rh Factor

ABO Blood Group	Rh Factor
A, B, AB, O	Rh⁺ iyo Rh⁻
La helay 1901	La helay 1940
Antibodies waa dabiici	Antibodies waxay samaysmaan marka la kulmo Rh⁺

8. Muhiimadda Rh Factor

1. Badbaadada gudbinta dhiigga.
2. Badbaadada hooyada iyo ilmaha.
3. Ka hortagga falcelinta dhiigga.
4. Yaraynta dhimashada dhallaanka.

9. Gunaanad

• Rh factor waa borotiin ku yaalla unugyada dhiigga cas.
• Dadku waxay noqon karaan Rh⁺ ama Rh⁻.
• Aad ayuu muhiim ugu yahay dhiig-gudbinta iyo uurka.
• Dhibaatooyinka Rh incompatibility waa la ka hortagi karaa.