DEDICATION 4 UHIBEEYN 5 الإهداء 6 ACKNOWLEDGMENTS 7 MAHADNAQ 8 الشكر والتقدير 9 PREFACE 10 HORDHAC 11 المقدمة 12 1. READING IS THE GATEWAY TO KNOWLEDGE 14 AKHRISKU WAA ALBAABKA AQOONTA 14 القراءة هي بوابة العلم 15 2. FUTURE: BUILD IT TODAY 16 MUSTAQBALKA: DHISO MAANTA 16 المستقبل: ابنِه اليوم 17 3. TIME MANAGEMENT 17 MAAREYNTA WAKHIGA 18 إدارة الوقت 18 4. BEGIN YOUR WORKDAY WITH VIGILANCE 19 KU BILOW MAALINTADA SHAQO ADIGOO FEEJIGAN 20 ابدأ يوم عملك باليقظة 21 5. DOING DIFFERENT TASKS AT THE SAME TIME 21 SAMEYNTA HAWLO KALA DUWAN ISKU MAR 22 القيام بمهام مختلفة في نفس الوقت 23 6. AVOID FIVE THOUGHTS THAT MAY COME TO YOUR MIND: 23 KA FOGOOW SHAN FIKIR OO MASKAXDAADA KU SOO DHICI KARA: 24 تجنّب خمسة أفكار قد تخطر على بالك: 25 7. PRACTICE THESE TIPS TO ACHIEVE PERMANENT HAPPINESS: 26 KU DHAQAN TALOOYINKAN SI AAD U GAADHO FARXAD JOOGTO AH: 26 اتبع هذه النصائح لتحقق السعادة الدائمة: 27 8. WHAT DO PEOPLE SAY ABOUT ME? 28 DADKU MAXAY I DHAHAYAAN? 28 ماذا يقول الناس عني؟ 29 9. CHANGE IS NOT TOMORROW, IT’S TODAY 30 ISBEDDELKU MAAHA BERRI, WAA MAANTA 31 لتغيير ليس غداً، بل هو اليوم 32 10. I WON’T GO TO SCHOOL TOMORROW 32 BERRI DUGSIGA MA AADI DOONO 33 لن أذهب إلى المدرسة غدًا 33 11. I DIDN’T REMEMBER MY DREAMS 34 MA XASUUSAN RIYOOYINKAYGII 34 لم أتذكر أحلامي 35 12.ONE STATEMENT CHANGED MY LIFE 35 HAL WEEDH AYAA NOLOSHEYDA BEDESHAY 36 عبارة واحدة غيّرت حياتي 36 13. NEVER JUDGE SOMEONE WITHOUT KNOWING THEIR WHOLE STORY 37 WALIGAA HA XUKUMIN QOF ADIGOON OGAANIN SHEEKADIISA OO DHAN 37 لا تحكم على أي شخص قبل أن تعرف قصته كاملة 38 14. WE MUST PARTICIPATE IN OUR HOUSEHOLD DUTIES AND AVOID OURSELVES TO FEEL HOMESICK 38 WAA INAAN KA QAYB QAADANAA WAAJIBAADKA GURIGEENA OO AAN ISKA ILAALINAA NAFTEENA IN AAN KU XANIBNAANO GURIGA 39 يجب أن نشارك في واجبات منزلنا ونتجنب أن نحصر أنفسنا في البقاء في البيت فقط 39 15. CHOOSE A GOOD FRIEND 40 DOORO SAAXIIB WANAAGSAN 40 اختر صديقًا صالحًا 41 16. SOCIAL IMPACT 41 SAAMEYNTA BULSHADA 42 التأثير الاجتماعي 42 17. I WAS VERY EAGER TO LEARN 43 WAXAAN AAD U XIISEYN JIRAY INAAN WAXBARTO 43 كنت متحمسًا جدًا للتعلم 44 18. FORGIVENESS 45 CAFISKA 46 التسامح 46 19. PLEASING OTHERS AND MAINTAINING GOOD BEHAVIOR 47 KA FARXINTA DADKA KALE IYO ILAALINTA DHAQANKA WANAAGSAN 47 إسعاد الآخرين والمحافظة على الأخلاق الحميدة 48 20. MANY FAILURES CAN LEAD TO SUCCESS 49 GUULDARROOYINKA BADANI WAXAY KU GAADHSIIN KARAAN GUUL 50 كثرة الإخفاقات قد توصلك إلى النجاح 51 REFERENCE 52
DEDICATION
I dedicate this book to all students, whose dedication inspires every
step of my journey.
UHIBEEYN Buuggan waxaan u hibeynayaa dhammaan ardayda, kuwaas oo dadaalkoodu dhiirrigeliyo talaabo kasta oo safarkayga ah.
الإهداء أهدي هذا الكتاب إلى جميع الطلاب، الذين تلهمهم جدّيتهم كل خطوة في رحلتي.
ACKNOWLEDGMENTS All praise is due to Almighty Allah. We praise Him, seek His help and forgiveness, and seek refuge in Him from the evils within ourselves and our sinful deeds. Whoever Allah guides, none can mislead, and whoever He leaves astray, none can guide. I bear witness that there is no deity worthy of worship except Allah, and I bear witness that Muhammad (peace and blessings be upon him) is His servant and Messenger. May Allah bestow His peace and blessings upon Prophet Muhammad, his pure family, his noble companions, and all who follow them in righteousness until the Day of Judgment. First and foremost, I wish to express my love and deep gratitude to my beloved parents, my mother and father. I appreciate the countless sacrifices they have made and the invaluable lessons they have taught me as parents. I deeply respect, honor, and love my parents. Our religion emphasizes the rights and high status of parents, and I strive to uphold their rights at all times to seek the pleasure of Allah, for pleasing one’s parents is a way to please Allah, as our beautiful religion teaches. Although my life has had pain and difficult experiences, there have also been cherished memories and valuable lessons that my parents taught me. The greatest gift they gave me was knowledge. My mother, in particular, taught me the importance of forgiveness, showing it through her actions, consistently demonstrating mercy and compassion to our family. I also extend my gratitude to everyone who contributed to this journey. Special thanks go to Ahmed Hayir, a writer and teacher who encouraged me to continue with this book. A very special thanks go to my parents, my mother Nimco Xasan Rooble and my father Faarax Cismaan Cumar, for their unwavering support. I also thank everyone who played a role in bringing this book to reality. I also thank my dear friends, who showed love, care, and support, always standing by my side. Their words of encouragement convinced me that I could write and complete this book. Without their support, this book would not have been possible. Although they are too many to mention individually, each of them holds a special place in my heart. Finally, I extend my gratitude to anyone who directly or indirectly contributed to the publication of this book, whether through moral or material support. Your contributions have been invaluable.
MAHADNAQ Mahad oo dhan waxay u sugnaatay Eebbe Weynaha. Waxaan ammaannaa isaga, gargaar iyo dambi dhaafna waxaan ka dalbanaynaa isaga, waxaanan ka magan galnaa isaga sharta nafteena iyo xumaanta camalkayaga. Qofka Eebbe hanuuniyo cidna ma lumin karto, qofka uu lumiyana cidna ma hanuunin karto. Waxaan qirayaa in aanu jirin ilaah xaq lagu caabudo Allah mooyaane, waxaanan qirayaa in Nabi Muxammad (nabad iyo naxariis korkiisa ha ahaatee) uu yahay addoonkiisa iyo Rasuulkiisa. Ha u sugnaato nabad iyo barako Nabi Muxammad, ehelkiisa daahirka ah, asxaabtiisa sharafta leh, iyo cid kasta oo raacda wanaagga ilaa maalinta xisaabta. Marka ugu horraysa, waxaan jeclahay inaan muujiyo jacaylka iyo qadarin aan u hayo waalidkayga qaaliga ah, hooyaday iyo aabbahay. Waxaan u mahadcelinayaa naf-hurnimada iyo dadaalka aan la koobi karin ee ay sameeyeen iyo casharrada qaaliya ee ay i bareen ee waalid nimada ahayd. waxaan si qoto dheer u ixtiraamaa, u sharfaa, una jeclahay waalidkayga. Diinteennu waxay xoogga saartaa xuquuqda iyo maqaamka waalidka, waxaana ku dadaalaa inaan ilaaliyo xuquuqdooda mar kasta si aan Alle raali gelin uga helo maxaa yeelay raaligelinta waalidku waa raaligelinta Alle sida ay diinteena wanaagsan inoo sheegtay. Inkasta oo xanuun iyo waayoaragnimo adag ay jireen nolosheyda, haddana sidoo kale waxaa jiray xusuuso qaali ah iyo casharro qiimo leh oo waalidkay i bareen. Hadiyadda ugu weyn ee ay i siiyeen waxay ahayd aqoon. Hooyaday, gaar ahaan, waxay i baray muhiimadda cafiska, iyadoo ku muujisay ficilkeeda, si joogto ahna u naxariis iyo u garaabid u muujiysay qoyska. Waxaan sidoo kale u mahadcelinayaa qof kasta oo gacan ka geystay safarkan. Mahad gaar ah waxaan u jeedinayaa Axmed Hayir, qoraa iyo macallin iga dhiirrigeliyay inaan sii wado buuggan. Mahad aad u gaar ahna waxaan u hayaa waalidkayga, hooyaday Nimco Xasan Rooble iyo aabbahay Faarax Cismaan Cumar, taageeradooda joogtada ah awgeed. Sidoo kale waxaan u mahadcelinayaa dhammaan dadka door ka qaatay xaqiijinta buuggan. Waxaan sidoo kale u mahadcelinayaa asxaabtayda qaaliga ah ee jaceyl, daryeel iyo taageero muujiya, kuwaas oo mar walba garabkayga taagnaa. Ereyadooda dhiirrigelinta ahi waxay igu qanciyeen inaan awoodo inaan buuggan qoro oo dhammeeyo. Haddii aanay jirin taageeradooda, buuggan suurto gal ma noqon lahayn. Inkasta oo ay aad u badan yihiin si aan mid mid u xuso, hadana qof walba qalbigayga ayuu ku qoran yahay. Ugu dambayntii, waxaan u mahadcelinayaa qof kasta oo si toos ah ama si dadban uga qeyb qaatay daabacaadda buuggan, ha noqoto taageero maaddi mid moral ah. Tabarucaadkiinnu wuxuu ahaa mid qaali ah.
الشكر والتقدير الحمد لله العظيم، نحمده، ونستعينه، ونستغفره، ونعوذ به من شرور أنفسنا ومن سيئات أعمالنا. من يهدِه الله فلا مضل له، ومن يضلل فلا هادي له. أشهد أن لا إله إلا الله، وأشهد أن محمدًا (صلى الله عليه وسلم) عبده ورسوله. اللهم صل وسلم وبارك على نبينا محمد، وعلى آلة الطيبين الطاهرين، وأصحابه الكرام، ومن تبعهم بإحسان إلى يوم الدين. أولاً وقبل كل شيء، أود أن أعبر عن حبي وامتناني العميق لوالديّ الحبيبين، أمي وأبي. أقدّر التضحيات العديدة التي قدّموها والدروس الثمينة التي علّموها لي كوالدين. أكنّ الاحترام والتقدير والحب لوالديّ. ديننا الحنيف يولي أهمية كبيرة لحقوق الوالدين ومكانتهم العالية، وأسعى دائماً للوفاء بحقوقهما لطلب رضا الله، فإرضاء الوالدين طريق لإرضاء الله كما يعلّم ديننا الجميل. على الرغم من أن حياتي شهدت بعض الألم والتجارب الصعبة، إلا أنها كانت مليئة بالذكريات العزيزة والدروس القيمة التي علّمني إياها والديّ. أعظم هدية قدّموها لي هي العلم. أما والدتي، فقد علّمتني بشكل خاص أهمية التسامح، وأظهرت ذلك من خلال أفعالها، مبادرة بالرحمة والحنان تجاه أسرتنا باستمرار. وأتقدم أيضًا بالشكر لكل من ساهم في هذه الرحلة. شكر خاص لأحمد حاير، الكاتب والمعلم الذي شجعني على الاستمرار في هذا الكتاب. شكر خاص جدًا لوالديّ، أمي نِمْعو حسن روبل وأبي فارح عثمان عمر، على دعمهما المستمر والثابت. كما أشكر كل من ساهم في تحويل هذا الكتاب إلى حقيقة. وأشكر أيضًا أصدقائي الأعزاء، الذين أبدوا الحب والرعاية والدعم، ووقفوا دائمًا إلى جانبي. كلماتهم المشجعة أقنعتني بأنني قادر على كتابة وإتمام هذا الكتاب. بدون دعمهم، لما كان هذا الكتاب ممكنًا. وعلى الرغم من كثرتهم بحيث يصعب ذكرهم جميعًا، إلا أن لكل واحد منهم مكانة خاصة في قلبي. وأخيرًا، أتقدم بالشكر لكل من ساهم بشكل مباشر أو غير مباشر في نشر هذا الكتاب، سواء بالدعم المعنوي أو المادي. لقد كانت مساهماتكم لا تُقدّر بثمن.
PREFACE This book addresses key issues that affect our communities, including the pursuit of knowledge, planning for the future, time management, human ambition, social impact, good manners, and the journey toward success. Many people struggle to gain useful knowledge and manage their time effectively to make the most of their lives. Take Borama, for example. In the mornings, countless students eagerly head to schools and universities to learn and grow. My travels through cities like Hargeisa, Burao, Garowe, and Galkayo, visiting schools along the way, inspired this book. Sharing messages about life progress with students gave birth to the title Journey of Growth. The journey was joyful, yet I often longed for my hometown, Borama. Dreams, as we know, symbolize aspirations, while success is the realization of our desires and ideals. Knowledge is the foundation of human life, Knowledge comes from two sources: one is research, which we learn in schools and universities, and the other is revelation, which Allah revealed to His prophets to guide their nations. Life has taught me many lessons, and in every challenging moment, I found experience and purpose in education. From a young age, I developed a strong passion for learning English and Arabic, knowing that these languages open doors to knowledge worldwide. As a child, I dreamed of becoming a writer. With limited knowledge and skills, I started small writing short pieces in rough notebooks, saving money to buy new ones, and seeking my mother’s support when I needed books. At that time, although it was challenging, the experience was rewarding and shaped the path I follow today. I organized my days carefully: mornings were devoted to reading the Quran, I read my school lessons every day, and on holidays I enjoyed playing football. A turning point in my learning came when my school principal, Mr. Amoudi, said: “If you are not a writer, read the books of writers.” His words inspired me to write in my own words, despite imperfect grammar, and fueled my passion for learning. I am always grateful to him, and now I continue pursuing my dream. Today, I am proud to move forward on my journey as a writer. This book is meant for anyone who reads it, regardless of status and errors may appear, so I welcome your comments and corrections. Sharing these messages is a meaningful milestone, as they touch upon the most important aspects of our lives.
HORDHAC Buuggan waxa uu ka hadlayaa arrimo muhiim ah oo saameeya bulshadeenna, sida raadinta aqoonta, qorsheynta mustaqbalka, maaraynta waqtiga, hamiga aadanaha, saameynta bulshada, akhlaaqda wanaagsan, iyo safarka guusha. Dad badan ayaa la halgamaya sidii ay u heli lahaayeen aqoon waxtar leh una maareyn lahaayeen waqtigooda si ay ugu faa’iideystaan noloshooda. Tusaale ahaan, magaalada Borama. Subax kasta, arday badan ayaa si firfircoon u tagaya iskuulada iyo jaamacadaha si ay wax u bartaan una koraan. Safarkaygii aan ku maray magaalooyinka Hargeysa, Burco, Garoowe, iyo Gaalkacyo, anigoo booqday iskuulo kala duwan, ayaa dhiirrigeliyay qoraalkan. La wadaagista fariimaha horumarka nolosha ee ardayda ayaa dhalisay cinwaanka buuga ee Safarka Horumarka. Safarku wuxuu ahaa mid farxad leh, haddana marar badan waxaan u xiisay magaalada aan ku dhashay, Borama. Riyooyinku waa calaamado u ah himilooyinka aan hiigsaneyno, halka guushu ay tahay hirgelinta rabitaankeena iyo hamigeena. Aqoontu waa aas-aaska nolosha aadanaha, Aqoontu waxa ay ka timaadaa laba ilo oo ah cilmi baadhis oo ah waxaan ku barano dugsiyada iyo jaamacadaha mid Kalana waa waxyi oo Alle ayaa u waxyooday nabiyadiisa si ay umadahoodu u hanuunaan. Noloshu waxay i bartay cashiro badan, haddana xilliyo kasta oo adag waxaan ka helay waayoaragnimo iyo ujeedo waxbarasho. Tan iyo yaraantaydii, waxaan yeeshay xiise weyn oo aan u qabo barashada Ingiriisiga iyo Carabiga, anigoo og in luqadahan ay albaab u furaan aqoonta guud ahaan. Markii aan yaraa, waxaan ku riyoon jiray inaan noqdo qoraa. Anigoo oon lahayn aqoon badan oon wax ku qoro, waxaan bilaabay wax yar oo qoraallo ah inaan ku qoro buugaag raf ah, waxaan sidoo kale kaydin jiray lacag si aan u iibsado buugaag cusub, iyo inaan weydiisto taageerada hooyaday markaan u baahdo buugaag. Wakhtigaas, inkastoo ay caqabad badnayd, waxay ahayd mid abaal marin leh waxayna qaabeeyeen jidkii aan maanta marayo. Waxaan si nidaamsan u qorsheyn jiray maalintayda: subaxii ayaan akhrin jiray Quraanka, maalin walba waxaan akhrin jiray cashirada dugsiga, halka maalimaha fasaxa aan ciyaari jiray kubadda cagta. Waxaan sameeyay isbeddel dhinaca dadaalka waxbarasho markii maamulkayga iskuulka oo la oran jiray cabdiraxmaan camuudi, uu yiri: “Haddii aadan ahayn qoraa, akhri buugaagta qoraayaasha.” Hadalkiisu wuxuu igu dhiirrigeliyay inaan wax ku qoro erayadayda, inkastoo naxwahaygu uusan qummanayn, wuxuuna kiciyay xiisahayga waxbarasho. Waxaan ku leeyhay marwalba mahadsanid, hadda waxaan sii wadi karaa riyadayda. Maanta, waxaan ku faraxsanahay inaan horay u socdo safarka qoraalka. Buuggan waxaa loogu talagalay qof kasta oo akhriya, iyadoon loo eegin xaaladdiisa. waxaa ku jiri kara khaladaad, waxaana soo dhaweynayaa talooyinka iyo sixitaanka akhristayaasha. La wadaagista fariimahan runta ah waa talaabo muhiim ah, maadaama ay taabanayaan dhinacyada ugu muhiimsan ee nolosheena. المقدمة يتناول هذا الكتاب القضايا الأساسية التي تؤثر على مجتمعاتنا، بما في ذلك السعي للمعرفة، والتخطيط للمستقبل، وإدارة الوقت، والطموح البشري، والأثر الاجتماعي، والأخلاق الحسنة، ورحلة الوصول إلى النجاح. يواجه العديد من الناس صعوبة في اكتساب المعرفة المفيدة وإدارة وقتهم بفعالية لتحقيق أقصى استفادة من حياتهم. خذ مدينة بورما، على سبيل المثال. في الصباح، يتوجه عدد لا يحصى من الطلاب بحماس إلى المدارس والجامعات للتعلم والنمو. أسفاري عبر مدن مثل هرجيسا وبوراو وغاروي وجالكعيو، وزيارة المدارس على طول الطريق، ألهمتني هذا الكتاب. مشاركة الرسائل حول تقدم الحياة مع الطلاب ولدت عنوان الكتاب: "رحلة النمو". كانت الرحلة مليئة بالفرح، ومع ذلك كنت غالبًا أشتاق إلى مسقط رأسي بوراما. كما نعلم، ترمز الأحلام إلى الطموحات، بينما النجاح هو تحقيق رغباتنا ومثلنا العليا. العلم هو أساس الحياة الإنسانية. العلم يأتي من مصدرين: أحدهما البحث العلمي الذي نتعلمه في المدارس والجامعات، والآخر هو الوحي الذي أوحاه الله إلى أنبيائه ليَهْدُوا به أُمَمَهُم. علمتني الحياة العديد من الدروس، وفي كل لحظة تحدٍ وجدت خبرة وهدفًا في التعليم. منذ صغري، طورت شغفًا كبيرًا بتعلم اللغة الإنجليزية والعربية، مدركًا أن هاتين اللغتين تفتحان أبواب المعرفة في جميع أنحاء العالم. كطفل، حلمت بأن أصبح كاتبًا. ومع المعرفة والمهارات المحدودة، بدأت بالكتابة بشكل بسيط في دفاتر خشنة، وادخرت المال لشراء دفاتر جديدة، وطلبت دعم والدتي عندما كنت أحتاج إلى كتب. في ذلك الوقت، على الرغم من التحديات، كانت التجربة مجزية وشكلت المسار الذي أسلكه اليوم. نظمت أيامي بعناية: كانت الصباحات مخصصة لقراءة القرآن، وكنت أراجع دروسي المدرسية يوميًا، وخلال العطل كنت أستمتع بلعب كرة القدم. جاءت نقطة تحول في تعليمي عندما قال لي مدير مدرستي، السيد عمودي: "إذا لم تكن كاتبًا، فاقرأ كتب الكتاب." كلماتُه ألهمتني أن أكتب بكلماتي الخاصة، رغم القواعد غير الكاملة، وأشعلت شغفي بالتعلم. أنا ممتن له دائمًا، والآن أواصل السعي وراء حلمي. واليوم، أفخر بالمضي قدمًا في رحلتي ككاتب. هذا الكتاب موجه لأي شخص يقرأه، بغض النظر عن مكانته. وقد تظهر بعض الأخطاء، لذا أرحب بتعليقاتكم وتصحيحاتكم. مشاركة هذه الرسائل هي خطوة هامة، إذ تتناول أهم جوانب حياتنا.
Your Muslim Brother,
Muhyadin F. Osman, Borama, Somaliland
2025, 1st Edition
ابدأ يوم عملك باليقظة عندما تشرق الشمس وتعلن بداية يوم جديد، يستيقظ الناس مستعدين لمواجهة الفرص والاستفادة من هذا اليوم الجديد. ومع ذلك، ينسى الكثيرون مبدأ مهمًا: "إذا تم التخطيط للمهمة بعناية، فمن المرجح أن يتم تنفيذها بشكل جيد." هذه الحكمة تؤكد على أهمية بدء كل يوم بالتفكير والتركيز، وترك إخفاقات الماضي وراءنا واغتنام الفرص الجديدة. ابدأ كل يوم بهدف اليوم هو يوم عمل جديد. ابدأ بوضع أهداف واضحة لما تريد تحقيقه. على سبيل المثال، إذا كان يوم عمل أو دراسة في مدرسة أو جامعة، فاحرص على الحضور مبكرًا والتعامل مع مهامك بيقظة وبروح إيجابية، راضيًا عن عملك. إدارة التحديات التي تواجهك غالبًا ما تجلب الحياة تحديات على شكل مشتتات أو أحداث غير متوقعة. حتى عند القيام بمهام بسيطة مثل القراءة أو المذاكرة، قد يكون من الصعب الحفاظ على التركيز. لهذا السبب، فإن اليقظة أمر أساسي لإدارة التحديات التي تعترض طريقك. كيف تنمّي اليقظة • خطط لمهامك: ضع قائمة بالمهام والأولويات في الليلة السابقة لتبدأ يومك بوضوح. • تجنب المشتتات: أنشئ بيئة مناسبة للتركيز من خلال تقليل المقاطعات. • كن حاضر الذهن: مارس اليقظة الذهنية لتعزيز قدرتك على البقاء حاضرًا ومركزًا. • تعلم من الأخطاء: إذا ضعُف تركيزك، فلا تنشغل به. حدد سبب أخطائك وعدل طريقتك. • حافظ على عقلية إيجابية: اعتبر كل يوم فرصة جديدة لتطوير نفسك، دون أن تمنعك أخطاء الماضي. 5. Doing Different Tasks at the Same Time When I was young, I liked doing many tasks at once, but unfortunately, I wasn’t able to handle multiple things at the same time. Most of the time, I was interested in school and completing schoolwork because I was still young and my mind wasn’t yet ready to manage many tasks simultaneously. However, my mother always gave me advice, encouraging me that I could handle different tasks at the same time, such as reading while doing other work. It is difficult to do two tasks at the same time, like working and reading, because people only have one brain. Nevertheless, we can divide our time effectively to complete many tasks. When I attended Ahmed Abdisamed’s genetics course, I came to believe in the idea that “Every day you can accomplish different tasks if you work hard, put in a lot of effort, and give extra time to each task while focusing on the main goal.” Our teacher, Ahmed Abdisamed, suggested that it is possible to manage multiple tasks at once, after some students were absent from class since they were busy with other activities. Although it is true that you can combine different tasks, it is also important to understand that doing many things at the same time can make you less productive compared to focusing on a single task. However, I realized that on the days when I focus on many tasks, I feel more accomplished. But on the days when I handle only one task, I feel as though I have left many things unfinished. Sameynta Hawlo Kala Duwan Isku Mar Markii aan yaraa, waxaan jeclaa inaan qabto hawlo badan hal mar, laakiin nasiib darro, ma aanan awoodin inaan sameeyo waxyaabo badan isku mar. Inta badan waxaan xiiseeyaa dugsiga iyo dhamaystirka hawlaha dugsiga sababtoo ah weli waan yaraa maskaxdayduna ma aysan diyaar u ahayn inay xamili karto waxyaabo badan isku mar. Si kastaba ha ahaatee, hooyaday waxay had iyo jeer i siin jirtay talo, iyadoo igu dhiirrigelin jirtay inaan qaban karo hawlo kala duwan isku mar, sida inaan wax akhriyo shaqooyin kale na qabto. Way adag tahay in laba hawlood isku mar la qabto, sida shaqooyin iyo akhriska, sababtoo ah dadku waxay leeyihiin hal maskax. Si kastaba ha ahaatee, waxaan u qaybin karnaa waqtigeenna si hufan si aan u qabanno hawlo badan. Markii aan ka qayb galay koorsada hidde-sideyaasha(Genetics) ee Ahmed Abdisamed, waxaan rumaystay fikradda ah in "Maalin kasta aad qaban karto hawlo kala duwan haddii aad si adag u shaqeyso oo dadaal badan geliso, waqti dheeraad ahna siisid hawl kasta adigoo diiradda saaraya yoolka ugu weyn." Macalinkayaga, Ahmed Abdisamed, wuxuu soo jeediyay in ay suurtagal tahay in la maareeyo hawlo badan isku mar. kadib markii arday qaarkood fasalka ka maqnaayeen maadaama ay ku mashquulsanaayeen hawlo kale. Inkasta oo ay run tahay in aad isku dari karto hawlo kala duwan, haddana waa muhiim in la ogaado in hawlo badan isla mar la qabto ay kaa dhigi karto mid ka wax-soo saar yar marka loo eego inaad hal hawl kaliya diiradda saarto. laakiin, waxaan ogaaday in maalmaha aan diiradda saaro hawlo badan,in aan dareemo guul badan. Laakiin maalmaha aan qabto hal hawl, waxaan dareemaa inay wax badan qabyo iga yihiin.
القيام بمهام مختلفة في نفس الوقت عندما كنت صغيراً، كنت أحب أن أقوم بالعديد من المهام في وقت واحد، ولكن للأسف لم أكن قادراً على التعامل مع أشياء كثيرة في نفس الوقت. في الغالب كنت مهتماً بالمدرسة وإنجاز الواجبات المدرسية لأنني كنت ما زلت صغيراً، وعقلي لم يكن مستعداً بعد لإدارة مهام متعددة في وقت واحد. ومع ذلك، كانت أمي دائماً تنصحني وتُشجعني على أنني أستطيع القيام بمهام مختلفة في نفس الوقت، مثل القراءة أثناء أداء أعمال أخرى. من الصعب القيام بمهمتين في وقت واحد، مثل العمل والقراءة، لأن الإنسان لديه دماغ واحد فقط. ومع ذلك، يمكننا تقسيم وقتنا بشكل فعّال لإنجاز العديد من المهام. عندما حضرت دورة علم الوراثة التي قدمها أحمد عبدي سامد، بدأت أؤمن بالفكرة القائلة: "يمكنك كل يوم إنجاز مهام مختلفة إذا عملت بجد، وبذلت جهداً كبيراً، ومنحت كل مهمة وقتاً إضافياً مع التركيز على الهدف الأساسي." معلمنا أحمد عبدي سامد أشار إلى أنه من الممكن إدارة مهام متعددة في نفس الوقت، وذلك بعدما تغيب بعض الطلاب عن الصف بسبب انشغالهم بمهام أخرى. وعلى الرغم من أنه من الممكن الجمع بين مهام مختلفة، فمن المهم أيضاً أن نفهم أن القيام بأشياء كثيرة في وقت واحد قد يجعلك أقل إنتاجية مقارنة بالتركيز على مهمة واحدة فقط. لكنني اكتشفت أنه في الأيام التي أركز فيها على مهام متعددة، أشعر بأنني أكثر إنجازاً. أما في الأيام التي أتعامل فيها مع مهمة واحدة فقط، فأشعر وكأن الكثير من الأمور قد بقيت غير منجزة. 6. Avoid Five Thoughts That May Come to Your Mind: 1. "Let everyone love me": Not everyone can love you, because some may envy your progress. Be a kind person, but don’t waste time trying to prove yourself to others. Strive to be good to yourself, your parents, your relatives, and those around you. Don’t wait for people’s praise; be self-reliant. Don’t allow selfish people to use you for their own benefit, and don’t covet what others have. As the Somali proverb says: “Too many requests and too many illnesses make one disliked.” 2. "If I haven’t done something great, I am not a good person": Everyone wants to achieve big goals, but success does not come quickly. What matters is that you work hard and put your trust in Allah. Sometimes you will see people working tirelessly for small results. Don’t expect quick success; plan, strive, and don’t wait for one big achievement. If you focus only on one great success, you might miss the joy of life itself. 3. "Why did this mistake happen?": All people make mistakes, but Allah never makes mistakes. If you commit a mistake, don’t dwell on why it happened. Similarly, don’t question why others make mistakes. If your mistake is against Allah, blame yourself, regret it, and ask His forgiveness; if it concerns people, then apologize. Don’t disgrace others by spreading their faults. As our Prophet (PBUH) said: “Whoever exposes the faults of others, Allah will expose his own faults.” 4. "Everything should happen as I want": We all wish for things to go our way, but the reality is that destiny exists, and unexpected events can occur. As Muslims, we must believe in Qadar (divine decree), and it is one of the six pillars of faith. Whether good or bad, whatever happens to us is by Allah’s decree. 5. "Everything that happens to me is because of someone else": If this thought enters your mind, it shows despair and giving up. Don’t waste your time blaming others. Every challenge you face is a lesson and experience that will help you grow. Instead of being consumed by blame, use every challenge as an opportunity to learn, prepare for the future, and face what lies ahead. Ka Fogoow shan Fikir oo Maskaxdaada Ku Soo Dhici kara: 1. "Ha i jeclaado qof walba": Qof walba ku ma jeclaan karo, sababtoo ah qaar baa laga yaabaa inay ka hinaasaan horumarkaaga. Qof naxariis badan noqo, balse ha ku lumin waqtiga inay kubartaan dadka kale waxaad tahay. Ku dadaal inaad naftaada, waalidkaa, ehelkaaga iyo dadka ku xeeran u wanaagsanaatid. Ha sugin ammaanta dadka, iskuna filnow. Ha u oggolaan dadka danaystayaasha ah dantooda kugu gaadhaan, hana damcin waxa dadka kale haystaan. Sida maahmaah Soomaaliyeed tiraahda: "Baryo badan iyo bukaan badanba waa la isku nacaa ." 2. "Haddii aanan sameyn wax weyn oo fiican, ma ihi qof wanaagsan": Qof walba wuxuu rabaa inuu gaaro guulo waaweyn, balse guushu si degdeg ah uma timaaddo. Waxa muhiimka ahi waa inaad dadaasho oo aad Allaah ku kalsoonaato. Mararka qaarkood, waxaad arki doontaa dad dadaal badan ku bixiya hawl yar. Ha filan guul degdeg ah; qorshee, dadaal, hana sugin hal guul weyn. Haddii aad keliya diiradda saarto guul weyn, waxaa laga yaabaa inaad ka seegto farxadda nolosha lafteeda. 3. "Maxaa khaladkan keenay?": Dadku dhammaantood way qaldaan, laakiin Alle marnaba ma qaldo. Haddii aad qalad gasho, ha ku mashquulin sababta uu u dhacay. Sidoo kale, ha isweydiin sababta dadka kale u qaldamaan. Haddii qaladkaagu ku saabsan yahay khalad aad Alle ka gashay isku canaano naftaada ka murugow khaladkaaga Allena cafis weydiiso; haddii uu dadka ku saabsan yahay, raalli-gelin ka bixi. Ha ceebayn dadka adigoo ka sheekaynaya qaladkooda. Sida uu Nebigeennu (NNKH) yiri: "Qofkii faafiya ceebaha dadka kale, Alle ayaa faafin doona ceebtiisa." 4. "Wax walba ha u dhacaan sidaan rabo": Dhammaanteen waxaan rabnaa in wax walba sidii aan dooneyno u dhacaan, balse xaqiiqadu waa in qaddar jiro, wax aanan fileynina dhici karaan. Muslim ahaan, waa in aan ku rumeysnaano qaddar iyo masiir, waana mid ka mid ah lixda tiir ee iimaanka. Haddii ay wanaag tahay ama xumaan, wixii nagu dhaca waa qaddarka Alle. 5. "Wax walba oo igu dhaca waxaa sababay cid kale": Haddii fikirkan maskaxdaada soo galo, wuxuu muujinayaa niyad jab iyo in aad is dhiibayso. Ha ku lumin waqtiga dadka kale eedayn. Caqabad kasta oo aad la kulanto waa cashar iyo waayo aragnimo kaa caawin doonta inaad korto. Halkii aad ku mashquuli lahayd eedayn, u isticmaal caqabad kasta fursad aad ku barato, ku diyaar garowdo mustaqbalka, oo aad ku wajahdo caqabadaha iman doona. تجنّب خمسة أفكار قد تخطر على بالك: 1. "دع الجميع يحبني": من المستحيل أن يحبك الجميع، فبعض الناس قد يحسدون تقدمك. كُن إنسانًا طيبًا، لكن لا تُضِع وقتك في محاولة إثبات نفسك للآخرين. اجتهد أن تكون بارًا بنفسك، وبوالديك، وأقاربك، ومن حولك. لا تنتظر مديح الناس، وكن معتمدًا على نفسك. لا تسمح للأنانيين أن يستغلّوك لمصلحتهم، ولا تشتهِ ما عند غيرك. كما يقول المثل الصومالي: "كثرة الطلب وكثرة المرض تُبغَض." 2. "إذا لم أفعل عملًا عظيمًا فلست إنسانًا صالحًا": الجميع يريد تحقيق إنجازات كبيرة، لكن النجاح لا يأتي بسرعة. المهم أن تبذل جهدك وتتوكل على الله. أحيانًا ترى أناسًا يعملون بجد ولكن نتائجهم قليلة. لا تنتظر نجاحًا سريعًا؛ خطّط، واجتهد، ولا تترقّب إنجازًا واحدًا كبيرًا فقط. إذا ركّزت على إنجاز واحد عظيم، قد تفوتك متعة الحياة نفسها. 3. "لماذا حدث هذا الخطأ؟": جميع الناس يخطئون، لكن الله لا يخطئ أبدًا. إذا ارتكبت خطأ، فلا تنشغل كثيرًا بالسؤال عن السبب. وكذلك لا تسأل لماذا يخطئ الآخرون. إذا كان خطؤك مع الله، فوبّخ نفسك، واندَم، واطلب مغفرته؛ وإذا كان مع الناس، فاعتذر لهم. ولا تفضح الآخرين بذكر عيوبهم. كما قال نبينا ﷺ: "من ستر مسلماً ستره الله في الدنيا والآخرة." 4. "يجب أن يحدث كل شيء كما أريد": كلنا نتمنى أن تسير الأمور حسب رغباتنا، لكن الحقيقة أن هناك قضاء وقدر، وقد تحدث أمور غير متوقعة. كمسلمين، يجب أن نؤمن بالقضاء والقدر، وهو أحد أركان الإيمان الستة. سواء كان خيرًا أو شرًا، فما يحدث لنا فهو بقضاء الله. 5. "كل ما يحدث لي سببه الآخرون": إذا خطرت هذه الفكرة في بالك، فهي تدل على اليأس والاستسلام. لا تُضِع وقتك في لوم الآخرين. كل تحدٍّ تواجهه هو درس وتجربة تساعدك على النمو. بدلًا من أن تنشغل باللوم، اجعل من كل عقبة فرصة للتعلم، والاستعداد للمستقبل، ولمواجهة ما ينتظرك من صعاب. 7. Practice These Tips to Achieve Permanent Happiness: 1. Correct Your Sleep Schedule: Sleep early at night and maintain a consistent sleep routine. Strive to go to bed at 10:30 PM and wake up at 4:30 AM. Around eight hours of sleep is sufficient for most people. When you wake up, make sure to pray the Fajr prayer in congregation, also performing the two Sunnah rak‘ahs before it, for indeed those two rak‘ahs are better than the world and everything in it, as our noble Messenger (PBUH) told us. 2. Strive to Pray the Five Daily Prayers and Maintain Their Times: Prayer is the second pillar of Islam, and worship is the purpose of our existence. Do not neglect your obligatory prayers or Sunnah. Regularly performing the obligatory prayers is a sign of faith and fear of Allah in the heart of a Muslim. Remember, the Prophet (PBUH) said that the laziest person is the one who neglects supplications to Allah. 3. Avoid Lying: Lying is an evil habit that brings about instability and sin. Remember the words of the Prophet (PBUH): A Muslim may commit theft or adultery, but he does not lie. Always speak the truth in every situation, for truthfulness brings trust and tranquility. 4. Avoid Bad Habits and Harmful Friends: Protect yourself from destructive habits such as chewing qat, smoking cigarettes, and other harmful behaviors. Also, be careful with the friends you keep, for a person is influenced by those around them. Befriend good people who encourage you toward righteousness and progress. 5. Read to Enrich Your Knowledge and Understanding: Make reading a daily habit. Begin with reading the Holy Qur’an, for the Qur’an is especially a healing for the soul, bringing peace and everlasting happiness. Also, read educational articles and books to expand your knowledge. Ku Dhaqan Talooyinkan si Aad u Gaadho Farxad Joogto ah: 1. Sax Jadwalka Hurdada: Habeenkii seexo goor hore oo joogtee jadwalka hurdada. Ku dadaal inaad seexato 10:30 fiidnimo oo aad kacdo 4:30 arooryo. Ku dhawaad sideed saacadood oo hurdo ah ayaa dadka intooda badan ku filan. Markaad kacdo, ku dadaal inaad ku tukato salaadda subaxa jamaaco adigoo sidoo kale tukanaya labada ragcadood ee sunaha ah ee ka horeeya salada subaxa, maxayeelay labadaa ragcadood waxay ka khayr badan yihiin aduunka iyo waxa yaala sida uu rusuulkeena suuban inoo sheegay. 2. Ku Dadaal Tukashada Shanta Waqti iyo Ku Ilaali Wakhtiyadooda: Salaaddu waa tiirka labaad ee Islaamka, cibaadaduna waa ujeeddada nolosheenna. Ha dayacin salaadaha iyo sunnaha. Joogteynta salaadaha waajibka ah waxay calaamad u tahay iimaanka iyo Alle ka cabsiga qofka muslimka ah. Xusuusnow, nebigu (NNKH) wuxuu sheegay in qofka ugu caajiska badan uu yahay ka dayaca baryada Alle. 3. Ka Fogow Beenta: Beentu waa dabeecad xun oo keenta qalalaase iyo dembi. Xusuusnow hadalka nebiga (NNKH): Muslim wuxuu noqon karaa tuug ama wuu sinaysan karaa, laakiin been ma sheegi karo. Runta ku hadal xaalad kasta, waayo runta waxay keentaa kalsooni iyo xasillooni. 4. Ka Fogoow Caadooyinka Xun iyo Saaxiibada Waxyeellada Leh: Ka ilaali naftaada caadooyinka xun sida: jaadka, sigaarka, iyo waxyaabaha kale ee halligaya naftaada. Sidoo kale ka taxaddar saaxiibada aad la socoto, waayo qofka waxa saameyn kara kuwa uu la joogo. la saaxiib dadka wanaagsan ee kugu dhiirrigelinaya wanaag iyo horumar. 5. Wax akhri si Aad u Kobciso aqoontaada iyo garashadaada: Ka dhig akhriska caado maalinle ah. Ku bilow akhrinta Qur’aanka Kariimka ah, waayo Qur’aanku wuxuu si gaar ah u yahay dawo nafta u ah, wuxuuna keenaa degganaansho iyo farxad waarta. Sidookale waxaa akhrisaa maqaallada iyo buuggaagta waxbarasho si aad aqoontaada u kobciso. اتبع هذه النصائح لتحقق السعادة الدائمة: ١. نظّم جدول نومك: نم مبكرًا في الليل وحافظ على روتين نوم منتظم. اجتهد أن تنام في الساعة ١٠:٣٠ الليل وتستيقظ في الساعة ٤:٣٠ صباحًا. حوالي ثماني ساعات من النوم تكفي معظم الناس. وعندما تستيقظ، احرص على أداء صلاة الفجر جماعة، مع أداء ركعتي السنة قبْلها، فإنهما خير من الدنيا وما فيها كما أخبرنا رسولنا الكريم ﷺ. ٢. احرص على أداء الصلوات الخمس وحافظ على أوقاتها: الصلاة هي الركن الثاني من أركان الإسلام، والعبادة هي غاية وجودنا. فلا تُهمل الصلوات المفروضة ولا السنن. الانتظام في أداء الصلوات المفروضة علامة على الإيمان وخشية الله في قلب المسلم. وتذكر أن النبي ﷺ قال: "أكسل الناس من عجز عن الدعاء". ٣. ابتعد عن الكذب: الكذب عادة سيئة تجلب الاضطراب والإثم. وتذكر قول النبي ﷺ: "قد يكون المسلم سارقًا أو زانيًا ولكنه لا يكذب". تكلم بالصدق في جميع الأحوال، فإن الصدق يجلب الثقة والطمأنينة. ٤. ابتعد عن العادات السيئة والأصدقاء الضارين: احمِ نفسك من العادات المدمرة مثل تعاطي القات، والتدخين، وغيرها من السلوكيات الضارة. واحذر أيضًا من الأصدقاء الذين تصاحبهم، فإن الإنسان يتأثر بمن حوله. صاحِب الصالحين الذين يشجعونك على الخير والتقدم. ٥. اقرأ لتُنمّي علمك وفهمك: اجعل القراءة عادة يومية. ابدأ بقراءة القرآن الكريم، فالقرآن دواء خاص للروح يجلب السكينة والسعادة الأبدية. وكذلك اقرأ المقالات والكتب التعليمية لتوسيع معرفتك. 8. What do people say about me? This is a question most people ask themselves, and it is the main reason why many lose confidence in themselves. The truth is, once a person loses self-confidence, life loses its sweetness, and this can lead to psychological illnesses that may ultimately destroy their life. How, then, can people overcome or heal from this question? It is difficult to heal quickly because it is tied to changes in your lifestyle. Change begins when you realize that even if all the jinn and people come together, they cannot harm or benefit you except with what Allah has already decreed for you, as mentioned in the sayings of our beloved Prophet (peace be upon him). Change also begins when you recognize the unique abilities Allah has granted you, abilities that no one else shares. We know that humans face many difficulties, and no one is free from them. Even the Creator Himself was spoken against and insulted by His creation. The main reason why many people are restless is the words of others: • What will people say if you do this? • What will they think of you? These are words that bring confusion and much anxiety. Your life will never be truly free as long as you fear people’s words; instead, you live in an invisible prison. If you want to heal from the words people say about you, take them lightly, as something harmless. Understand that the person who utters negative words is, in fact, someone suffering, unproductive, and preoccupied with you. In Somali society, this is further fueled by poor governance and widespread ignorance. One of the recent songs says: • If you stay silent, they will say you are mute. • If you mind your own business, they will say you are foolish. • If you guard your tongue and dignity, they will say you are weak. The meaning of the song is that as long as you live, you will never escape people’s criticism. Dadku maxay I dhahayaan? Waa su’aal dadka badankoodu is waydiiyaan, waana sababta inta badan dadka qaar u horseeda inay waayaan kalsoonida naftooda waaxaana xaqiiqa mar haduu qofku waayo kalsooni uma dhadhamayso nolosha raaxadeedu tana waxay u horseedaysa xanuuno nafsaani ah oo uu ugudanbayn uu noloshiisa ku waayo. Su’aashan see dadku isku hilmaamsiinkaraan ama uga dawoobikaraan? Way adagtahay in si dhakhsa ah la iskaga daweeyo sababtoo ah waa mid ku xidhan isbadalka noloshaada wuxu isbadalku bilaabmaya marka aad ogaatid in haday isku tagaan jiniga iyo dadkuba ay waxku yeelikarin waxna kuu qabankarin inta uu Alle kuu qoray mooyaanee sida ku xusan axaadiista nabigeena suuban (NNKH). Waxa uu isbadalku bilaabmayaa sidoo kale marka aad ogaatid awoodahaaga gaarka ah ee uu Alle hibo kuusiiyay oo nan jirin cidkula mida oo leh awoodahan adiga kuu gaara. Waxaan ognahay in aadamuhu dhibtiisa badantahay ayna cidna ka nabad galayn, bini aadan ay dhibaan iska dhaafoo Alihii abuuray ayay waxka sheegeen oo ay aflagaadeeyeen. Waxa xaqiiqa sababata ugu badan ee dad badan u xasili laayihiin waa hadalada dadka, maxa lagu oran hadaad waxaa samaysid dadku maxay kaa aaminsanyihiin waa hadalo keena isu buuqa iyo walwalka badan. Noloshaadu xor manoqonayso inta aad ka cabsi qabto hadalada dadka waxana tahay qof ku jira xabsi dusha ka banaan. Haddii aad doonaysid inaad ka dawawdo hadalada dadku ku oranayaan ka sooqaad mid iska fudud oonan wax dhiba kuu gaysanayn qofkan hadalka taban ku dhahayo uu isgu yahay mid dhibana ah oo camal waayay oo adiga kugu mashquulay arintana noqotay mid iska dhaqana hadaan soomaali nahay waxana sababay dawlad xumada iyo jahliga inagu fara badan bulshadeena. Hees ka mida heesihii ugu danbeeyay ayaa waxay leedahay: Hadaad iska aamusnaato waxay ku dhahayaan waa amuume Hadaaad dantaada ku eegaatid waxay ku dhahayaan waa doqon Hadaad adin iyo af dhawrto waxay ku dhahayaan waa nin liita Markaa heesta dulucdeedu waxa weeyi kama bixi doontid eedda dadka inta aad nooshahay ماذا يقول الناس عني؟ هذا سؤال يطرحه معظم الناس على أنفسهم، وهو السبب الرئيسي الذي يجعل الكثيرين يفقدون الثقة بأنفسهم. والحقيقة أنه إذا فقد الإنسان ثقته بنفسه فلن يجد طعمًا للحياة، وقد يؤدي ذلك إلى أمراض نفسية قد تدمر حياته في النهاية. فكيف يمكن للناس أن يتجاوزوا هذا السؤال أو يشفوا منه؟ من الصعب الشفاء بسرعة لأنه مرتبط بتغييرات في أسلوب حياتك. يبدأ التغيير عندما تدرك أنه حتى لو اجتمع الجن والإنس جميعًا فلن يضروك أو ينفعوك إلا بما قد كتبه الله لك، كما جاء في أحاديث نبينا الحبيب (صلى الله عليه وسلم). ويبدأ التغيير أيضًا عندما تعي القدرات الخاصة التي منحك الله إياها، وهي قدرات لا يشاركك فيها أحد. نحن نعلم أن الإنسان يعاني من مشاكل كثيرة، ولا يسلم منها أحد. حتى الخالق نفسه تكلم عنه خلقه وسبّوه. والسبب الرئيسي لاضطراب الكثير من الناس هو كلمات الآخرين: ماذا سيقول الناس إذا فعلت هذا؟ ماذا سيعتقدون عنك؟ هذه كلمات تجلب الحيرة والقلق الكثير. لن تكون حياتك حرة أبدًا ما دمت تخاف من كلام الناس، بل ستكون كمن يعيش في سجن ظاهر. إذا أردت أن تشفى من كلام الناس عنك، فخذ الأمر ببساطة وكأنه لا يضرك. افهم أن الشخص الذي ينطق بالكلام السلبي هو في الحقيقة شخص يعاني، بلا عمل، منشغل بك. وفي مجتمعنا الصومالي تفاقم هذا بسبب ضعف الحكم وكثرة الجهل. إحدى الأغاني الحديثة تقول: • إذا التزمت الصمت قالوا إنك أبكم. • إذا اهتممت بشؤونك قالوا إنك أحمق. • إذا حفظت لسانك وكرامتك قالوا إنك ضعيف. ومغزى الأغنية هو أنك ما دمت حيًا فلن تفلت من انتقادات الناس. 9. Change Is Not Tomorrow, It’s Today As stated in the Holy Quran: “Allah does not change the condition of a people until they change what is in themselves.” We often talk about wanting change, but how often do we actually act on it? Change is essential for personal growth; it’s the renewal you need in your character, your mindset, and in how you treat others. But change is greater than that; it also means protecting yourself from harmful habits like chewing khat, smoking cigarettes, or wasting time on meaningless activities. Many people want to change in order to achieve lasting success, but they delay it out of laziness, waiting for tomorrow instead of acting today. As we all know, change requires hard work, and it’s never easy. For example, if you want to excel in mathematics and get an A in your exam, but you find the subject difficult, what should you do? You must change your approach: invest time and effort to improve your skills. Change requires work; there is no quick fix. If you chew khat or smoke cigarettes and want to quit, don’t wait until next year or tomorrow start today. I remember a boy named Omar whose story showed the power of change. Omar was a young student who loved learning, but he struggled with his addiction to khat. He knew it harmed his health and wasted his time and money, yet he always told himself, “I’ll quit next year.” But when the time came, he still hadn’t changed. Every morning, Omar woke up late, feeling weak, and went to school with no energy. His friends distanced themselves from him, and he became lonely. One day, unable to attend school, he climbed a mountain far from the city. At the top of the mountain, he realized an important truth: he had been planning to change but always postponed it. He thought to himself, “Why wait for tomorrow? Change begins today.” At that very moment, he decided to quit khat and opened a new chapter in his life. His change was not just about giving up a bad habit; it was a decision to transform his life right there and then. Over time, Omar felt happiness, health, and motivation. People began to value him again, and he became a role model for others. You will never truly change your life until you change something you do every single day. Isbeddelku Maaha Berri, Waa Maanta Sida ku xusan Qur’aanka Kariimka ah: “Alle kama beddelo xaaladda qoom ilaa ay iyagu isbeddel ku sameeyaan naftooda.” Inta badan waxa aynu ka hadalnaa rabitaanka isbeddelka, balse immisa jeer ayaanu dhab ahaan wax ka qabannaa? Isbeddelku waa lagama maarmaan si qofku u koro; waa cusboonaysiinta aad u baahan tahay ee dabeecaddaada, fikirkaaga, iyo sida aad dadka kale ula dhaqanto. Laakiin isbeddelku taas wuu ka sii weyn yahay; waxa kale oo uu la macne yahay ka ilaalinta naftaada caadooyinka waxyeellada leh sida jaadka, sigaarka, ama wakhti lumin aan faa’iido lahayn. Dad badan waxay rabaan inay isbeddelaan si ay guul waarta u helaan, balse dib ayay u dhigaan sababo la xidhiidha caajisnimo, iyagoo sugaya berrito halkii ay maanta wax ka qaban lahaayeen. Sida aynu wada ognahay, isbeddelku wuxuu u baahan yahay dadaal adag, mana aha wax sahlan. Tusaale ahaan, haddii aad rabto inaad ku fiicnaato xisaabta oo aad imtixaankaaga A ka hesho, balse ay kuula adag tahay, maxaad samaynaysaa? Waa inaad beddeshaa habkaaga: wakhti iyo dadaal gelisaa si aad xirfadahaaga u horumariso. Isbeddelku wuxuu u baahan yahay shaqo; xal degdeg ah ma jiro. Haddii aad jaad cunto ama sigaarka cabto oo aad rabto inaad joojiso, ha sugin sannadka dambe ama berri bilaaw maanta. Waxaan xusuustaa wiil la odhan jiray Cumar oo sheekadiisu muujisay awoodda isbeddelka. Cumar wuxuu ahaa arday da’yar oo barasho jecel, balse wuxuu la halgamayay qabatinka jaadka. Wuxuu ogaa inuu caafimaadkiisa u xun yahay, wakhti iyo maalna ku luminayo, hase ahaatee mar walba wuxuu is odhan jiray “sannadka dambe ayaan joojinayaa.” Markii waqtigii la gaadhay, haddana wax isbeddel ah ma samayn. Subax walba Cumar wuxuu toosi jiray goor danbe isagoo daciif ah, wuxuuna dugsiga tagi jiray isagoo tamar la’aan ah. Saaxiibbadiina way ka durkeen, isagaana keligiis noqday. Maalin, isagoo awoodi waayay inuu iskuul tago, ayuu fuulay buur magaalada ka fog. Markuu buurta dusheeda joogay, ayuu gartay xaqiiq muhiim ah: wuxuu qorsheynayay isbeddel, laakiin mar walba dib ayuu u dhigayay. Wuxuu is yidhi: “Maxaan la sugayaa berri? Isbeddelku maanta ayuu bilaabmaa.” Isla markaas ayuu go’aansaday inuu jaadka joojiyo, wuxuuna bog cusub ka furay noloshiisa. Isbeddelkiisu kaliya ma ahayn inuu caado xun ka tago; wuxuu ahaa go’aan uu ku beddelay noloshiisa isla waqtigaas. Waqti ka dib, Cumar wuxuu dareemay farxad, caafimaad, iyo dhiirigelin. Dadkii ayaa mar kale ku qiimeeyay, wuxuuna noqday qof dadka kale ku daydaan. waligaa si dhab ah uma beddeli doontid noloshaada ilaa aad wax ka beddesho waxa aad maalin kasta samayso.
لتغيير ليس غداً، بل هو اليوم كما ورد في القرآن الكريم: ﴿إِنَّ اللَّهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّىٰ يُغَيِّرُوا مَا بِأَنْفُسِهِمْ﴾. كثيراً ما نتحدث عن الرغبة في التغيير، لكن كم مرة نعمل فعلاً لتحقيق ذلك؟ التغيير ضروري لنمو الإنسان؛ إنه التجديد الذي تحتاجه في أخلاقك، في تفكيرك، وفي طريقة تعاملك مع الآخرين. ولكن التغيير أوسع من ذلك؛ فهو يعني أيضاً حماية نفسك من العادات الضارة مثل تعاطي القات، التدخين، أو إضاعة الوقت في أمور لا فائدة منها. كثير من الناس يريدون التغيير ليحققوا النجاح الدائم، لكنهم يؤجلونه بسبب الكسل، منتظرين الغد بدلاً من أن يبدأوا اليوم. وكما نعلم جميعاً، التغيير يحتاج إلى جهد كبير، وليس بالأمر السهل. فعلى سبيل المثال، إذا أردت أن تتفوق في مادة الرياضيات وتحصل على الدرجة النهائية، ولكنك تجدها صعبة، فما الذي يجب أن تفعله؟ يجب أن تغيّر طريقتك: أن تبذل الوقت والجهد لتطوير مهاراتك. فالتغيير يحتاج إلى عمل، ولا يوجد حل سريع. إذا كنت تتعاطى القات أو تدخن السجائر وتريد الإقلاع، فلا تنتظر العام القادم أو الغد ابدأ اليوم. أتذكر فتى يُدعى عمر، وقصته أوضحت قوة التغيير. كان عمر طالباً محباً للتعلم، لكنه كان يعاني من إدمان القات. كان يعلم أنه مضر بصحته، ويهدر وقته وماله، ومع ذلك كان دائماً يقول لنفسه: "سأتركه العام القادم." ولكن حين جاء الموعد، لم يغير شيئاً. كان عمر يستيقظ متأخراً كل صباح، يشعر بالضعف، ويذهب إلى المدرسة بلا طاقة. ابتعد عنه أصدقاؤه، وأصبح وحيداً. وفي يوم من الأيام، حين لم يستطع الذهاب إلى المدرسة، صعد جبلاً بعيداً عن المدينة. وهناك على قمة الجبل أدرك حقيقة مهمة: أنه كان يخطط للتغيير لكنه دائماً يؤجله. فقال لنفسه: "لماذا أنتظر الغد؟ التغيير يبدأ اليوم."ومن تلك اللحظة، قرر أن يقلع عن القات ويفتح صفحة جديدة في حياته. لم يكن تغييره مجرد ترك عادة سيئة؛ بل كان قراراً بتغيير حياته في تلك اللحظة نفسها. ومع مرور الوقت، شعر بالسعادة، والصحة، والدافع. وأصبح الناس يقدرونه مرة أخرى، وصار قدوة للآخرين. لن تغيّر حياتك حقاً حتى تغيّر شيئاً تفعله كل يوم. 10. I Won’t Go to School Tomorrow When I was in grade eight at Al-Nuur Primary School, everything seemed to be going normally. I had hope for a healthy life and the freedom to go wherever I wanted. The places I most often went were school and the mosque. I was very dedicated to those two places, and I rarely ever missed school unlike some of my classmates who didn’t care much about attending or being absent. I had a friend who was very hardworking and intelligent, and I greatly admired his dedication. I remember one day, as my friend and I were walking to school, we were chatting as usual, exchanging questions. The question I remember most was: “How many days have you been absent from school?” my friend asked. I replied, “Only one day.” He looked at me and asked again: “Why didn’t you come to school that day? “I said, “The world is full of sick people, and that day, I was one of them.” That day, I had fallen ill. At midnight, as I was lying in bed as usual, I suddenly felt a sharp pain in my chest. I asked myself, What’s wrong with me? This doesn’t feel normal. I became worried, and right then I said to myself: “I won’t go to school tomorrow.” Berri Dugsiga Ma Aadi Doono Markii aan fasalka siddeedaad ahaa dugsiga hoose ee Al-Nuur, wax walba waxay u muuqdeen kuwo caadi u socda. Waxaan lahaa rajo nolol caafimaad qabta iyo xorriyad aan ku tago meel kasta oo aan doono. Meelaha aan inta badan tagi jiray waxay ahaayeen dugsiga iyo masaajidka. Aad baan ugu heellanaan jiray labadaas meelood, marar dhif ahna kama maqnaan jirin dugsiga, si ka duwan ardayda qaar fasalka oo aan dan ka lahayn imaanshaha iyo maqnaashaha dugsiga. Waxaan lahaa saaxiib aad u dedaal badan oo caqli badnaa. Aad baan ula dhacay dadaalkiisa. Waxaan xusuustaa maalin aniga iyo saaxiibkay oo iskuul u soconna, annagoo wada sheekaysanayna sidii caadada ahayd, isweydaarsannayna su’aalo. Su’aasha aan ka xasuusto waxay ahayd: “Imisa maalmood ayaad ka maqneyd dugsiga?” ayuu saaxiibkay i weydiiyay. Waxaan ugu jawaabay: “Hal maalin oo keliya.” Wuu i eegay oo wuxuu i waydiiyay mar labaad: “Maxaad maalintaas dugsiga u iman waayay?” Waxaan ku idhi: “Dunidu waxa buuxdaa dadka buka, aniguna waxaan ka mid ahaa dadka maalintaa.” Maalintaas waan xanuunsaday. Habeen dhexe, anigoo sariirta jiifa sidii caadiga ahayd, ayaan si lama filaan ah xanuun daran oo laabta ka dareemay waxaanan is weydiiyay: Maxaa iga qaldan? Tani caadi ma aha. Waan walaacay, waxaana isla markiiba is idhi: “Berri dugsiga ma aadi doono.” لن أذهب إلى المدرسة غدًا عندما كنت في الصف الثامن بمدرسة النور الابتدائية، بدا أن كل شيء يسير بشكل طبيعي. كان لدي أمل في حياة صحية وحرية في الذهاب إلى أي مكان أريده. الأماكن التي كنت أذهب إليها غالبًا هي المدرسة والمسجد. كنت مخلصًا جدًا لهذين المكانين، ونادرًا ما تغيبت عن المدرسة، على عكس بعض زملائي الذين لم يهتموا كثيرًا بالحضور أو الغياب. كان لدي صديق مجتهد جدًا وذكي، وأعجبت كثيرًا بتفانيه. أذكر يومًا، بينما كنت أمشي مع صديقي إلى المدرسة، كنا نتحدث كعادتنا ونتبادل الأسئلة. السؤال الذي بقي في ذاكرتي هو: "كم يومًا تغيبت عن المدرسة؟" سألني صديقي. أجبته: "يوم واحد فقط."نظر إليّ وسأل مرة أخرى: "لماذا لم تأتِ إلى المدرسة في ذلك اليوم؟"فقلت: "العالم مليء بالمرضى، وفي ذلك اليوم كنت واحدًا منهم."في ذلك اليوم، كنت مريضًا. في منتصف الليل، بينما كنت مستلقيًا في السرير كعادتي، شعرت فجأة بألم حاد في صدري. فسألت نفسي: ما الخطب بي؟ هذا ليس طبيعيًا. أصبت بالقلق، وقلت لنفسي فورًا: "لن أذهب إلى المدرسة غدًا." 11. I Didn’t Remember My Dreams Every night, after working hard throughout the day, I go to sleep. We all know that sleep is the best form of rest when we are tired. Often, I think about the good things I might dream of, but sometimes I don’t remember what I dreamt the night before. It is normal to forget dreams, and sometimes even when you remember, it is difficult to distinguish the details. In fact, not every dream is forgettable; some are especially memorable and very beautiful. For many people, dreams are shaped by their ambitions, such as becoming wealthy, presidents, or scholars. We all dream of something we want or hope for. Indeed, every person has a vision of how they want to shape their future. A dream is a prelude to a desire, something a person hopes for, aims at, or has as a goal. It also refers to the mental images or visions a person experience while sleeping. Dreams are often seen as reflecting what the heart desires, influenced by the thoughts we have before sleeping. As we know, the heart always wants what it wants. Many scientists believe that dreams result from brain activity during sleep. For example, if you dream of someone, it may be because you spent time with them or thought about them before falling asleep. Ma Xasuusan Riyooyinkaygii Habeen kasta, kadib markii aan shaqo badan maalintii oo dhan qabto, waxaan aadaa seexasho. Waxaan wada ognahay in hurdadu tahay nasashada ugu fiican marka aan daalno. Inta badan, waxaan ka fikiraa waxyaalaha wanaagsan ee aan ku riyoon karo, laakiin mararka qaar ma xasuusto waxa aan ku riyooday habeenkii hore. waa wax caadi ah in la illoobo riyooyinka, marmarka qaar xitaa markaad xasuusato way adagtahay in aad kala saarto faahfaahinta. Runtii, riyo kasta maaha mid la illoobo. qaarkood ayaa si gaar ah loo xasuustaa oo aad u qurux badan. Dad badan, riyooyinku waxay ku dhisan yihiin himilooyinkooda, sida inay noqdaan maalqabeenno, madaxwayneyaal, ama aqoonyahanno. Dhammaanteen waxaan ku riyoonaa wax aan rabno ama rajaynayno. Xaqiiqdii, qof walba wuxuu leeyahay aragti uu ku doonayo inuu mustaqbalkiisa ku qaabeeyo. Riyo waa hordhac rabitaan, waa wax uu qofku rajaynayo, hiigsanayo, ama ujeeddo ka leeyahay. Waxa kale oo lagu tilmaamaa sawirrada maskaxeed ama aragtiyaha qofku la kulmo isagoo hurda. Badanaa, riyooyinka waxaa loo arkaa inay ka tarjumayaan waxa qalbigu doonayo, iyadoo ay saamaynayaan fikirrada aan ka fikirnay inta aanan seexan. Sida aan ognahay, qalbigu wuxuu had iyo jeer rabaa waxa uu rabo. Saynisyahanno badan ayaa aaminsan in riyooyinku ay ka dhashaan dhaqdhaqaaqa maskaxda inta aan hurudno. Tusaale ahaan, haddii aad ku riyootid qof, waxaa dhici karta inay sabab u tahay inaad waqti la qaadatay ama aad ka fikiraysay ka hor intaanad seexan.
لم أتذكر أحلامي في كل ليلة، بعد أن أعمل كثيرًا طوال النهار، أذهب إلى النوم. نحن جميعًا نعلم أن النوم هو أفضل وسيلة للراحة عندما نشعر بالتعب. غالبًا ما أفكر في الأشياء الجميلة التي قد أحلم بها، ولكن أحيانًا لا أتذكر ما حلمت به في الليلة السابقة. من الطبيعي أن ننسى الأحلام، وأحيانًا حتى عندما تتذكر يكون من الصعب التمييز بين التفاصيل. في الحقيقة، ليست كل الأحلام قابلة للنسيان؛ فبعضها يبقى في الذاكرة بشكل خاص ويكون جميلًا جدًا. بالنسبة لكثير من الناس، تتشكل الأحلام من طموحاتهم، مثل أن يصبحوا أثرياء، رؤساء، أو علماء. كلنا نحلم بشيء نريده أو نرجوه. في الواقع، كل شخص لديه رؤية لكيفية تشكيل مستقبله. الحلم هو مقدمة لرغبة، وهو ما يأمله الشخص أو يطمح إليه أو يسعى لتحقيقه. كما يشير إلى الصور الذهنية أو الرؤى التي يختبرها الإنسان أثناء النوم. غالبًا ما يُنظر إلى الأحلام على أنها تعكس ما يرغبه القلب، متأثرةً بالأفكار التي نفكر فيها قبل النوم. كما نعلم، القلب يريد دائمًا ما يريده. يعتقد العديد من العلماء أن الأحلام تنتج عن نشاط الدماغ أثناء النوم. على سبيل المثال، إذا حلمت بشخص ما، فقد يكون السبب أنك قضيت وقتًا معه أو فكرت فيه قبل أن تنام. 12.One Statement Changed My Life It was early in the morning when I woke up, just like any other day. Unfortunately, I had no motivation, either inside or outside, except for the support I received from my mother and family. I was very lazy when it came to studying my lessons or going to school, and my days seemed the same without any change. However, one day was different from the others. That day, I heard a single quote that completely changed my view of life. I had arrived at school early in the morning, and as usual, the school bell rang, signaling the beginning of the school day. All the students stood in lines, and the principal addressed us. He encouraged us to work hard and improve our skills. Then, he said: “If you cannot write a book, read the books of writers.” When I heard this statement, I felt inspired and realized that I could become a writer and change my life into something more meaningful and beautiful. That moment of encouragement made me decide to read my lessons with more focus and determination. A year later, I tried to write many pieces using my own words. However, I did not have access to a computer, internet, or mobile phone to help me write books. Despite these challenges, I continued to pursue my passion for writing. The principal who encouraged me to write was Mr. Abdirahman Amoudi, who at that time was the principal of Alnour Primary School. He was also my teacher when I was in first grade at Hawatago Primary School, where he taught me Somali spelling. Today, he is the headmaster of Alnour Secondary School. I am very grateful for the encouragement of Mr. Abdirahman Amoudi, and I continue to write books, determined to keep pursuing my dream of becoming a writer. Hal Weedh Ayaa Nolosheyda Bedeshay Waxay ahayd aroor hore markii aan soo toosay, sida maalin kasta oo kale. Nasiib darro, ma aanan lahayn dhiirigelin gudaha iyo dibadda midna, marka laga reebo taageerada aan ka helayay hooyaday iyo qoyskeyga. Aad baan ugu caajis badnaa barashada casharradayda ama aadista iskuulka, wakhtigaygu waxa uu u eegaa in maalin walba ay isku mid yihiin oo na jirin wax is beddala. Si kastaba ha ahaatee, hal maalin ayaa ka duwanaatay maalmaha kale. Maalintaas, waxaan maqlay hal oraah oo bedeshay aragtideydii nolosha oo dhan. Waxaan iskuulka imid aroor hore, sida caadada ahaydna, gambaleelkii iskuulka ayaa dhawaaqay, taasoo muujisay bilowga maalinta waxbarashada cashirada. Dhammaan ardaydu waxay istaageen safaf, waxana nala hadalay maamulaha iskuulka. Wuxuu nagu dhiirri geliyay inaan si adag u shaqayno oo aan xirfadaheena horumarino. Markaas ayuu yiri, “Haddii aadan qori Karin buug, akhri buuggaata qorayaasha.” Markii aan maqlay weedhan, waxaan dareemay dhiirigelin waxaana gartay in aan noqon karo qoraa oo aan nolosha wax badan oo quruxbadan aan beddeli karo. Xilligaa dhiirrigelinta ah wuxuu iga dhigay inaan go’aansado inaan si xoog badan oo diirad leh ugu akhriyo casharradayda. Hal sano kadib, waxaan isku dayay inaan qoraallo badan qoro anigoo adeegsanaya ereyo aniga ii gaar ah. Hase yeeshee, ma aanan haysan kombiyuutar, internet, ama taleefan gacanta ah oo i caawiya inaan buugaag qoro. Caqabadaas ka dib, haddana waan sii waday xiisahayga qoraalka. Maamulaha igu dhiirrigeliyay qoraalku waa Mudane Cabdiraxmaan Camuudi, oo markaas ahaa maamulaha Iskuulka Alnuur ee hoose. Waxa kale oo uu ahaa macalinkaygii xilligii aan fasalka koowaad ka dhiganayay Iskuulka Hawatago, halkaas oo uu igu baray higgaada af-Soomaaliga. Maanta, isaga ayaa ah maamulaha guud ee Iskuulka Sare ee Alnuur. Waan u mahadnaqaya dhiirrigelintiisa Cabdiraxmaan Camuudi waxaan sii wadayaa inaan qoro buugaag, waxaana go’aansaday inaan si joogto ah u sii wato riyadayda qoraalnimo. عبارة واحدة غيّرت حياتي كان صباحًا مبكرًا عندما استيقظت، كما في أي يوم آخر. وللأسف، لم يكن لدي أي دافع داخلي أو خارجي، باستثناء الدعم الذي كنت أتلقاه من أمي وأسرتي. كنت كسولًا جدًا في دراسة دروسي أو الذهاب إلى المدرسة، وكانت أيامي تبدو متشابهة دون أي تغيير. ومع ذلك، كان هناك يوم مختلف عن بقية الأيام. في ذلك اليوم سمعت عبارة واحدة غيّرت نظرتي إلى الحياة بأكملها. ذهبت إلى المدرسة في الصباح الباكر، وكالعادة، رنّ جرس المدرسة معلنًا بداية اليوم الدراسي. وقف جميع الطلاب في صفوف، وتحدث إلينا المدير. شجعنا على العمل الجاد وتطوير مهاراتنا. ثم قال: "إذا لم تستطع أن تكتب كتابًا، فاقرأ كتب الكُتّاب." عندما سمعت هذه العبارة، شعرت بإلهام كبير وأدركت أن بإمكاني أن أصبح كاتبًا وأغيّر حياتي إلى شيء أكثر جمالًا ومعنى. تلك اللحظة من التشجيع جعلتني أقرر أن أقرأ دروسي بتركيز وإصرار أكبر. بعد عام، حاولت أن أكتب العديد من المواضيع بكلماتي الخاصة. ومع ذلك، لم يكن لدي حاسوب أو إنترنت أو هاتف محمول يساعدني على كتابة الكتب. وبالرغم من تلك التحديات، واصلت متابعة شغفي بالكتابة. المدير الذي شجعني على الكتابة هو الأستاذ عبد الرحمن عمودي، والذي كان في ذلك الوقت مدير مدرسة النور الابتدائية. كما كان معلمي عندما كنت في الصف الأول بمدرسة حواتاغو الابتدائية، حيث علّمني التهجئة باللغة الصومالية. واليوم، هو مدير مدرسة النور الثانوية. أنا ممتن جدًا لتشجيع الأستاذ عبد الرحمن عمودي، وما زلت أواصل كتابة الكتب، وقد قررت أن أستمر في متابعة حلمي في أن أصبح كاتبًا. 13. Never Judge Someone Without Knowing Their Whole Story It is true that many people judge others by their appearance, whether they are family, friends, or even strangers. However, I believe it is wrong to judge a person only by how they look. Some may appear beautiful but are bad inside, while others who don’t look “normal” are actually kind-hearted people. I remember when I was in second grade at Al-Aqsa Primary School. I saw a boy from another class whose face looked angry and harsh. I immediately assumed he wasn’t a good person, so I stayed away from him. Our teacher suggested that the boy join our team so I could play with him. At first, I didn’t expect the game to be enjoyable, but when I went up to him and greeted him, his face completely changed. He smiled and began to talk to me. The game became fun, we laughed together, and we became teammates. In the end, that boy became one of my best friends. Waligaa Ha Xukumin Qof Adigoon Ogaanin Sheekadiisa oo Dhan Waa run in dad badan ay dadka kale ku xukumaan muuqaalkooda, ha ahaato qoys, saaxiibbo, ama xitaa dad aanay aqoon. Si kastaba ha ahaatee, anigu waxaan aaminsanahay inay khalad tahay in qof lagu qiimeeyo oo keliya sida uu u egyahay. Qaar baa u muuqda kuwa qurux badan laakiin gudaha ka xun, halka kuwo kale oo aan “caadi” u muuqan ay yihiin dad qalbi wanaagsan. Waxaan xasuustaa anigoo fasalka labaad ka dhiganayay Iskuulka Al-Aqsa. Waxaan arkay wiil fasal kale jooga oo wejigiisa ka muuqday xanaaq iyo qalafsanaan. Waxaan isla markiiba qaatay in uusan ahayn qof wanaagsan, sidaas darteed waan ka fogaaday. Macallinkayagu wuxuu soo jeediyay in wiilkaas lagu daro kooxdayada si aan ula ciyaaro. Markii hore, ma aanan filayn in ciyaartu xiiso yeelan doonto, laakiin markii aan u tagay oo aan salaamay wejigiisii gebi ahaanba wuu is beddelay. Wuu qoslay, wuxuuna bilaabay inuu ila hadlo. Ciyaartii waxay yeelatay xiiso, waan qoslaynay, waxaana noqonnay saaxiibbo ciyaarta isku dhinac ah. Ugu dambayn, wiilkaasi wuxuu noqday mid ka mid ah saaxiibbadayda ugu wanaagsan. Sheegadan waxay i xasuusisay inaan waligay qof ku xukumin adigoon sheekadiisa oo dhan garan. Hadda, mar kasta waxaan isku dayaa inaan dadka barto ka hor inta aanan xukun ka gaarin. لا تحكم على أي شخص قبل أن تعرف قصته كاملة من الصحيح أن كثيرًا من الناس يحكمون على الآخرين من خلال مظهرهم، سواء كانوا من الأسرة أو الأصدقاء أو حتى الغرباء. ومع ذلك، أعتقد أنه من الخطأ أن نحكم على شخص فقط من خلال شكله. فبعضهم قد يبدو جميلًا لكنهم سيئون في داخلهم، بينما آخرون لا يبدون "طبيعيين" لكنهم في الحقيقة طيبون وذوو قلوب نقية. أتذكر عندما كنت في الصف الثاني في مدرسة الأقصى الابتدائية. رأيت ولدًا من فصل آخر، وكان على وجهه ملامح غضب وقسوة. افترضت على الفور أنه ليس شخصًا جيدًا، لذلك ابتعدت عنه. اقترح معلمنا أن ينضم ذلك الولد إلى فريقنا لألعب معه. في البداية، لم أتوقع أن تكون اللعبة ممتعة، ولكن عندما اقتربت منه وسلمت عليه، تغير وجهه تمامًا. ابتسم وبدأ يتحدث معي. أصبحت اللعبة ممتعة، ضحكنا معًا، وأصبحنا زملاء في اللعب. وفي النهاية، أصبح ذلك الولد واحدًا من أفضل أصدقائي. 14. We must participate in our household duties and avoid ourselves to feel homesick We have a lot of time to help our mothers, sisters or wives to work with our homes, however why should we not help our beloved mothers, sisters or wives? We should know that we all have equal responsibilities at home both men and women so don't bother your mother or sister to wash your clothes. Our beloved prophet {BPUH} was the most helpful to his family. Aisha {RA} was once asked what the messenger of Allah {BPUH} used to do in his home. she said “He was like any other human being: he would clean his own cloths, milk his ewe and serve himself. “{Reported by Ahmed} According to another report, she said “He used to serve his family and then when the time of prayer came, he would go out to pray “{Reported by Bukhari]. We waste most of our time to stay at home, sometimes it's good to stay at home to relax and know what's going on at home because home is the best place to relax. It is not good to stay at home every time, it can cause you to feel "home sick" and you feel unhappy because staying at home for a long time can cause psychological pain. I have one experience with that problem and I want to share it with you. Ten years ago, when I was in high school, I had a strong desire to learn. I tried many times not to go to school. But the pressure of my parents made my dream possible and to go to school and study. At that time, I told myself that I feel home sick, lonely and unhappy to stay away everyone. I know the school was a wonderful place to learn. I also knew that schooling is about adapting to discipline and academic excellence, as well as the value of life, leadership, initiative and sharing. Finally, school was a place where I learned many important life skills from communication and empathy with students of different ages and genders to listening to instructions, following orders and developing leadership skills. Waa inaan ka qayb qaadanaa waajibaadka gurigeena oo aan iska ilaalinaa nafteena in aan ku xanibnaano guriga Waxaan haysanaa waqtiyo badan oo aan ku caawino hooyooyinkeena, walaalaheen ama xaasaskeena inaan kala shaqeyno guryaheena, si kastaba ha ahaatee maxaa noo diidaya inaan caawino hooyooyinkeena, walaalaheen ama xaasaskeena aan jecelnahay? Waa in aan ogaano in aan dhammaanteen ka simannahay waajibaadka guriga ragg iyo dumarba ee ha ku dhibin hooyadaa ama walaashaa inay dharkaaga dhaqaan. Nabigeena suuban {NNKHA} waxa uu ahaa qofka ugu waxtarka badan ehelkiisa .Caasha {RA} ayaa mar la waydiiyay waxa uu rasuulku ku samayn jiray gurigiisa , waxa ay tidhi “Waxa uu la mid ahaa dadka kale : waxa uu nadiifin jiray maradiisa, laxdiisa ayuu caananaha ka maali jiray. " {Axamed ayaa wariyey} sida laga soo xigtay war kale, waxay tidhi "Wuxuu u adeegi jiray qoyskiisa, ka dibna marka salaadda la gaaro wuu bixi jiray si uu u tukado{ "Bukhaari ayaa wariyey”}. Waxa aanu luminaa inta badan waqti aan ku joogi lahayn gurigeena, mararka qaar way wanaagsan tahay in aan joogno guryaheena si aan u nasano oo aan u ogaano waxa ka socda guriga sababtoo ah gurigu waa meesha ugu fiican ee lagu nasto. Ma roona in aad guriga joogtid amin kasta, waxa ay sabab u noqon kartaa in aad dareentid “home sick” ( guriga oo aad ku xanib naato xili kasta) waxaana aad dareemaysaa farxad la'aan sababtoo ah joogista guriga muddo dheer waxay keeni kartaa xanuun nafsaaniya. Hal khibrad ayaan u leeyahay dhibaatadaas waxaanan rabaa inaan idinla wadaago. Toban sano ka hor, intaan dugsiga sare ahaa, waxaan lahaa rabitaan xooggan oo ah inaan wax barto. Marar badan ayaan isku dayay in aanan iskuulka aadin .laakin cadaadiska waalidkay ayaa ii suurtageliyay riyadeyda iyo in aan aado iskuulka oo aan wax barto .waqtigaas waxa aan naftayda u sheegay in aan dareemayo home sick, cidlo iyo farxad la'aan ah in aan ka fogaado cid walba. . Waan ogahay in dugsigu ahaa meel cajiib ah oo wax lagu barto. Waxa kale oo aan ogaa in waxbarashada dugsiga ay tahay la qabsiga edbinta iyo heerka sare ee tacliinta, iyo sidoo kale qiimaha nolosha, hoggaaminta, hindisaha iyo wadaagga. Ugu dambayntii, dugsigu waxa uu ahaa meel aan wax badan ka barto xirfadaha nolosha ee muhiimka ah laga soo bilaabo xidhiidhka iyo dareenka ardayga lab iyo dhedig iyo da'aha kala duwan ilaa dhegaysiga tilmaamaha, raacida amarada iyo horumarinta xirfadaha hogaaminta. يجب أن نشارك في واجبات منزلنا ونتجنب أن نحصر أنفسنا في البقاء في البيت فقط لدينا أوقات كثيرة يمكننا أن نساعد فيها أمهاتنا، وإخوتنا أو زوجاتنا في أعمال المنزل. فلماذا نمنع أنفسنا من مساعدة أمهاتنا أو إخوتنا أو زوجاتنا اللواتي نحبهن؟ يجب أن ندرك أننا جميعًا متساوون في واجبات المنزل رجالًا ونساء، فلا تثقل على أمك أو أختك أن تغسل ملابسك. نبينا الكريم ﷺ كان أكثر الناس نفعًا لأهله. فقد سُئلت عائشة رضي الله عنها عن عمل الرسول في بيته فقالت: "كان بشرًا من البشر، كان ينظف ثوبه ويحلب شاته" (رواه أحمد). وفي رواية أخرى قالت: "كان في مهنة أهله، فإذا حضرت الصلاة خرج إلى الصلاة" (رواه البخاري. نحن نفقد في الغالب الوقت الذي يمكن أن نقضيه في بيوتنا، وأحيانًا من الجيد أن نبقى في البيت لنرتاح ونعرف ما يجري فيه، لأن البيت هو أفضل مكان للراحة. لكن ليس من الجيد أن تبقى في البيت طوال الوقت، لأن ذلك قد يجعلك تشعر بما يسمى "الملل المنزلي" (home sick)، فتشعر بعدم السعادة، إذ إن البقاء الطويل في البيت قد يؤدي إلى أمراض نفسية. لدي تجربة شخصية مع هذه المشكلة وأريد أن أشاركها معكم. قبل عشر سنوات، حين كنت في المرحلة الثانوية، كان لدي رغبة قوية في التعلم. حاولت مرارًا ألا أذهب إلى المدرسة، لكن ضغط والدي هو الذي مكنني من تحقيق حلمي والذهاب إلى المدرسة للتعلم. في ذلك الوقت كنت أقول لنفسي إنني أشعر بالملل المنزلي، وبالوحدة، وبفقدان السعادة، وأنني أريد أن أبتعد عن الجميع. كنت أعلم أن المدرسة مكان رائع للتعلم، وكنت أعلم أيضًا أن التعليم المدرسي هو التعود على الانضباط وبلوغ مستوى عالٍ من المعرفة، وكذلك إدراك قيمة الحياة، والقيادة، والمبادرة، والمشاركة. وأخيرًا، كانت المدرسة مكانًا تعلمت فيه الكثير من مهارات الحياة المهمة: بدءًا من التواصل والشعور بالزملاء من الذكور والإناث ومن أعمار مختلفة، إلى الاستماع للتوجيهات، واتباع الأوامر، وتطوير مهارات القيادة. 15. Choose a Good Friend It is important to choose good friends because the people we spend our time with have a great impact on our lives. Our friends can lead us to success in life or make us discouraged and prevent us from reaching higher goals. Therefore, it is essential to carefully consider whom we choose as friends. But how do we choose a good friend? First, make sure that the person you choose as a friend has good character, keeps promises, and holds strong religious values. A good friend is respectful, well-mannered, and walks on a positive path in life. Second, that person should be knowledgeable and someone you can learn from. A true friend supports you, encourages you, and never deliberately hurts your feelings. He respects you, loves you, and helps you become the best version of yourself. In recent years, I have made many friends, some of whom are now scattered all over the world. I have learned a lot from them, and their influence has shaped who I am today. Dooro Saaxiib Wanaagsan Waa muhiim in la doorto saaxiibbo wanaagsan, sababtoo ah dadka aan waqtigeenna la qaadanno waxay saameyn weyn ku yeeshaan nolosheena. Saaxiibbadeennu waxay noo horseegi karaan kuwa nolosha guulo ka gaadha ama naga dhigi karaan kuwo niyad jabsan oo nolosha meel sare aan gaadhin, sidaas darteed waa lama huraan inaan si taxaddar leh u eegno cidda aan saaxiib ka dhiganayno. Laakiin sidee baan u doorannaa saaxiib wanaagsan? Marka hore, hubi in qofka aad saaxiib ka dhiganayso inuu noqdo saaxiib dabeecad wanaagsan isla markaana ilaaliya balamaha iyo in uu yahay mid qiyam diineed oo xooggan leh. Saaxiibka wanaagsan waa mid edeb leh, dadka ixtiraama, isla markaana ku socda waddo togan oo nolosha ah. Marka labaad, qofkaasi waa inuu ahaadaa mid aqoon leh oo aad wax ka baran karto. Saaxiibka runta ah waa mid ku taageera, ku dhiirrigeliya, isla markaana si ula kac ah u dhaawicin dareenkaaga. Waaka ku ixtiraamaya, ku jeclaanayaa, wuxuuna kaa caawinayaa inaad noqoto naftaada qaybteeda ugu fiican. Sanadihii u dambeeyay, waxaan yeeshay saaxiibbo badan, qaar ka mid ahna maanta adduunka oo dhan ayay ku kala firirsan yihiin. Waxaan ka bartay wax badan, saameyntooduna waxay qaabaysay qofka aan maanta ahay. اختر صديقًا صالحًا من المهم اختيار أصدقاء صالحين، لأن الأشخاص الذين نقضي وقتنا معهم لهم تأثير كبير على حياتنا. يمكن لأصدقائنا أن يقودونا إلى النجاح في الحياة، أو يجعلونا محبطين ويمنعونا من الوصول إلى أهداف عالية. لذلك، من الضروري أن ننظر بعناية فيمن نختار كأصدقاء. ولكن، كيف نختار صديقًا صالحًا؟ أولاً، تأكد من أن الشخص الذي تختاره صديقًا له أخلاق حسنة، يفي بوعوده، ويتمسك بالقيم الدينية القوية. الصديق الصالح هو من يحترم الناس، ويتعامل بأدب، ويسير في طريق إيجابي في الحياة. ثانيًا، يجب أن يكون ذلك الشخص عالِمًا أو ذا معرفة لتتعلم منه. الصديق الحقيقي هو من يدعمك، ويشجعك، ولا يؤذي مشاعرك عمدًا. إنه يحترمك، ويحبك، ويساعدك على أن تصبح أفضل نسخة من نفسك. في السنوات الأخيرة، كونت صداقات كثيرة، وبعضهم اليوم منتشرون في جميع أنحاء العالم. لقد تعلمت منهم الكثير، وكان لتأثيرهم دور في تشكيل شخصيتي الحالية. 16. Social Impact The community we live in can have a great influence on our choices and actions. Sometimes, they show us the right path, but at other times, they may lead us astray. Let me share a story related to this: Once, there was a shepherd who was herding his goats along the road. As he walked, a group of bandits devised a plan to steal his animals. They divided themselves into small groups and sat along the path the shepherd was taking. When the shepherd reached the first group, they said to him, “What is this man doing with these dogs following him?” He kept walking without paying attention. When he reached the second group, they repeated the same words. At first, the shepherd didn’t take it seriously, but after meeting more groups who repeated the same statement, he began to doubt. Eventually, the shepherd believed their words and started to question his goats, wondering if what he was leading were really dogs as they claimed. In the end, he abandoned his flock, and the bandits seized the opportunity to take all his goats. This story shows how powerful and harmful social influence can be. If we allow others’ opinions to control our thoughts and actions, we may fall into error, even if their words have no basis in truth. It is important that we stand firm and trust our own judgment, especially when facing negative influence. Saameynta Bulshada Bulshada aan la noolnahay waxay saamayn weyn ku yeelan kartaa doorashooyinkeena iyo ficilladeena. Mararka qaar jidka saxda ah bay ina tusaan, balse mararka qaarna waxay inaga leexin karaan dariiqa saxda ah.Aan kaaga sheegeeyo sheeko arrintan ku sahabsan: Mar ayaa nin adhijir ahaa oo ari waday wadada. Intii uu socdaalayay, koox burcad ah ayaa qorshe u dejisay si ay u qaataan xoolihiisa. Waxay isu qaybiyeen kooxo yaryar oo ay fadhiisteen jidka uu marayay adhijirku. Markii uu adhijirku gaaray kooxdii ugu horreysay, waxay ku dheheen, “waa maxay ninkan eeyadan daba socda?” waa uu sii waday socdaykiisii. Markii uu gaaray kooxdii labaad, isla hadalkaas ayay ku celinayeen. Bilowgii, adhijirku wax weyn ma uu san dareemin, laakiin markii uu la kulmay kooxo kale oo hadal la mid ah ku celiyeen, ayuu bilaabay inuu shaki galo. Ugu dambayntii, adhijirkii wuxuu aaminay hadalladoodii wuxuu bilaabay inuu ka shakiyo arigiisa, isagoo is weydiinaya waa maxay waxan aad wadid ay dadkan sheegayaan ugu danbayntii waa iskaga hadhay arigiisii. waxaana fursad u helay burcaddii inay gebi ahaanba ka qaateen arigiisii. Sheekadan waxay muujinaysaa sida saamaynta bulshada ay awood iyo waxyeello weyn u yeelan karto. Haddii aan ogolaano in aragtida dadka kale ay maankeena iyo ficilladeena maamulaan, waxaan ku dhici karnaa khalad, xitaa haddii hadalkoodu aanu wax sal iyo raad ah lahayn. Waxaa muhiim ah inaan dhidib u aasanno oo aan ku kalsoonaano xukunkeenna, gaar ahaan marka aan wajahno saamayn taban. التأثير الاجتماعي المجتمع الذي نعيش فيه يمكن أن يكون له تأثير كبير على اختياراتنا وأفعالنا. أحيانًا يرشدنا إلى الطريق الصحيح، لكن في أحيان أخرى قد يضللنا. دعني أشاركك قصة تتعلق بهذا الأمر: كان هناك راعٍ يقود أغنامه في الطريق. وأثناء سيره، خططت مجموعة من اللصوص لسرقة مواشيه. فقسموا أنفسهم إلى مجموعات صغيرة وجلسوا على طول الطريق الذي كان يسلكه الراعي. عندما وصل الراعي إلى المجموعة الأولى، قالوا له: "ما بال هذا الرجل وهذه الكلاب تتبعه؟" فتابع سيره غير مبالٍ. وعندما وصل إلى المجموعة الثانية، كرروا نفس الكلام. في البداية، لم يعطِ الراعي الأمر أهمية كبيرة، لكن بعد أن التقى بمزيد من المجموعات التي أعادت نفس العبارة، بدأ يشك. وفي النهاية، صدق الراعي كلامهم وبدأ يشك في أغنامه، متسائلًا إن كانت حقًا كلابًا كما زعموا. وفي الأخير، ترك أغنامه، فانتهز اللصوص الفرصة وأخذوا قطيعه كله. تُظهر هذه القصة مدى قوة وخطورة تأثير المجتمع. فإذا سمحنا لآراء الآخرين أن تتحكم في أفكارنا وأفعالنا، فقد نقع في الخطأ، حتى لو لم يكن لكلامهم أي أساس من الصحة. من المهم أن نثبت على مواقفنا ونثق في أحكامنا، خصوصًا عند مواجهة التأثيرات السلبية. 17. I Was Very Eager to Learn I never expected to be alive in 2012, when I was struck by an illness that completely changed my life. I don’t remember much about that time, but I do remember it was the period when my uncle passed away may Allah have mercy on him. The pain I felt began when I entered high school. At that time, I lost the passion I once had for learning, and I began to hate the school I was attending and the students I was studying with. I even decided to change schools, even though the one I attended was well-known for its high-quality education, which was Alnour Intermediate School. It was the last place where I truly felt alive. There, I discovered my true self, built lifelong friendships, and made decisions that shaped who I am today. Unfortunately, after that, my life took a turn that I could not understand. Many times, I feel sadness when I remember what happened after school and where I eventually ended up. Let me take you back to my earlier life, when I first joined Alaqsa School. That time was a very happy period in my life. I loved my family, I loved learning, and I was deeply ambitious to progress in my education. I remember one entire year in which I didn’t miss a single day of school. My teachers loved me and treated me with great respect. My classmates also liked and respected me. I was always active in school activities whether it was presenting a program or organizing a competition, my name was usually among the first on the list of participants. I began my education at Alaqsa Primary School, where I studied from grade two to grade five. At that time, the subjects were taught in Arabic. That was also when I began learning the Holy Qur’an. I started making friends at the mosque near my home. One of my friends, named Abdiqadir M. Faahiye, introduced me to Arabic and the Qur’an. He became my teacher and helped me complete my Qur’anic studies. May Allah reward him for the knowledge and encouragement he gave me during that golden period. Not only did he teach me the Qur’an, but he also supported me in my school subjects. Thanks to him, I was able to memorize five juz of the Qur’an, and I ranked among the top three in the school examination. Waxaan Aad U Xiiseyn Jiray Inaan Waxbarto Marnaba ma aanan filayn inaan noolaan doono sanadku markuu ahaa 2012 waxa igu dhacay xanuun si buuxda u beddelay nolosheyda. Xilligaas wax badan kama xasuusto, laakiin waxaan xasuustaa in ay ahayd wakhti uu geeriyooday adeerkay Allah ha u naxariisto. Xanuunka aan dareemay wuxuu bilaabmay markii aan galay dugsiga sare. Xilligaas waxaan lumiyay xiisihii aan u qabay barashada, waxaana bilaabay inaan noco dugsigii aan dhiganayay iyo ardaydii aan wax la baran jiray. Xitaa waxaan go’aansaday inaan beddelo dugsiga aan dhigan jiray, in kastoo uu ahaa dugsiga, oo uu caan ku ahaa waxbarasho tayo sare leh waxa uuna ahaa dugsiga dhexe ee Alnuur. Waxa uu ahaa meeshii iigu dambaysay ee aan ku dareemo nolol dhab ah. Halkaas ayaan isku bartay naftayda dhabta ah, halkaas ayaan ka sameystay saaxiibbo aan weligey illoobi doonin, sidoo kale halkaas ayaan ka qaatay go’aanno qaabeeyey cidda aan maanta ahay. Nasiib darro, wixii ka dambeeyay, noloshaydu waxay gashay marin aanan fahmin. Marar badan ayaan murugoodaa marka aan xasuusto wixii dhacay intii ka dambaysay dugsiga iyo meesha aan ku dambeyay. Aan dib kuugu celiyo noloshaydii hore, Markii u horreysay ee aan ku biiray dugsiga Alaqsa.Xilligaas noloshaydu aad bay u farxad badnayd. Waxaan jeclaa qoyskayga, waxaan jeclaa waxbarashada, waxaanan aad ugu han weynaa inaan aqoon ku sii tallaabsado. Waxaan xasuustaa sanad dhan oo aanan hal maalin ka maqnaan dugsiga. Macallimiintu way i jeclaayeen, ixtiraam badanna way ii hayeen. Ardaydii aan fasalka la dhigan jiray way i jeclaayeen oo ixtiraam badan ayay isiin jireen. Mar walba waxaan ku firfircoonaa hawlaha dugsiga haddii ay tahay soo bandhigista barnaamij, ama qabanqaabada tartan, magacayga badanaa wuxuu ku jiray liiska ugu horreeya ee ka qaybgalayaasha. Waxbarashadayda waxaan ka bilaabay Dugsiga hoose ee Alaqsa, halkaas oo aan ku qaatay fasallada 2aad ilaa 5aad. Xilligaas, maaddooyinka waxaa lagu dhigi jiray Carabi. Wakhtigaas ayaan sidoo kale bilaabay barashada Qur’aanka Kariimka ah. Waxaan bilaabay inaan saaxiibo ka yeesho masaajid guriga u dhaw. Mid ka mid ah saaxiibaday oo la odhan jiray Cabdiqaadir M. Faahiye, isaga ayaa ii bilaabay barashada Carabiga iyo Qur’aanka. Wuxuu ahaa macallinkayga, wuxuuna iga caawiyay inaan dhamaystiro barashada Qur’aanka. Allah ha ka abaal mariyo aqoonta iyo dhiirigelinta uu isiiyay wakhtigaa dahabiga ahaa. Ma aha oo kaliya inuu igu baray Qur’aanka, balse wuxuu iga taageeray maaddooyinka dugsiga. Mahaddiisa waxaan ku xifdiyay shan juz oo Qur’aan ah, sidoo kale waxaan galay kaalmaha ugu sarreeya (sadexda hore) imtixaan dugsiga. كنت متحمسًا جدًا للتعلم لم أتوقع أبدًا أن أكون على قيد الحياة في عام ٢٠١٢، حين أصابني مرض غيّر حياتي بالكامل. لا أتذكر الكثير عن تلك الفترة، لكنني أتذكر أنها كانت الفترة التي تُوفي فيها عمي رحمه الله. بدأ الألم الذي شعرت به عندما دخلت المرحلة الثانوية. في ذلك الوقت فقدت الشغف الذي كنت أحمله للتعلم، وبدأت أكره المدرسة التي كنت أدرس فيها والطلاب الذين كنت أتعلم معهم. حتى أنني قررت تغيير المدرسة، رغم أن المدرسة التي كنت أدرس فيها كانت مشهورة بجودة تعليمها العالية، وهي مدرسة النور المتوسطة. لقد كانت آخر مكان شعرت فيه بالحياة الحقيقية. هناك، اكتشفت ذاتي الحقيقية، وبنيت صداقات تدوم مدى الحياة، واتخذت قرارات شكّلت شخصيتي اليوم. لكن للأسف، بعد ذلك أخذت حياتي مسارًا لم أستطع فهمه. كثيرًا ما أشعر بالحزن عندما أتذكر ما حدث بعد المدرسة وأين انتهى بي المطاف. دعني أعود بك إلى حياتي السابقة، عندما التحقت لأول مرة بمدرسة الأقصى. كانت تلك فترة سعيدة جدًا في حياتي. كنت أحب عائلتي، وأحب التعلم، وكنت طموحًا جدًا في أن أتقدم في دراستي. أتذكر سنة كاملة لم أتغيب فيها عن المدرسة يومًا واحدًا. كان المعلمون يحبونني ويعاملونني باحترام كبير. وكان زملائي أيضًا يحبونني ويقدرونني. كنت دائمًا نشيطًا في أنشطة المدرسة سواء كان تقديم برنامج أو تنظيم مسابقة، كان اسمي غالبًا ضمن الأوائل في قائمة المشاركين. بدأت دراستي في مدرسة الأقصى الابتدائية، حيث درست من الصف الثاني حتى الصف الخامس. في ذلك الوقت، كانت المواد تُدرّس باللغة العربية. وفي تلك الفترة بدأت أيضًا دراسة القرآن الكريم. بدأت بتكوين صداقات في المسجد القريب من منزلنا. أحد أصدقائي، واسمه عبد القادر م. فاهييه، هو الذي قدمني إلى اللغة العربية والقرآن. لقد أصبح معلمي وساعدني على إكمال دراستي القرآنية. جزاه الله خيرًا على العلم والتشجيع الذي قدمه لي في تلك الفترة الذهبية. لم يعلمني القرآن فقط، بل دعمني أيضًا في مواد المدرسة. وبفضله استطعت أن أحفظ خمسة أجزاء من القرآن الكريم، كما أنني حصلت على المراتب الثلاثة الأولى في امتحان المدرسة. 18. Forgiveness Sometimes there is conflict, war and misunderstanding in our society which leads to separation because our people do not understand the word of forgiveness when they have a conflict, they easily separate because they are angry with each other. We must learn to forgive, because we cannot receive forgiveness from ALLAH if we do not also forgive those who wrong us. Prophet Mohamed (BPUH) was the most forgiving person. he was always ready to forgive his enemies. when he went to the Ta’if to preach God’s message to its people, they mistreated him. They abused him and hit him with stones. he left the city humiliated and wounded. when he sheltered under a tree ALLAH’s angel appeared to him and told him that God was very angry with the people of Ta’if and send him to destroy them because they mistreated ALLAH’s beloved prophet. The Prophet (PBUH) prayed to ALLAH to save the people of Ta'if because Prophet Muhammad (PBUH) hoped that those who believe in the true religion and help the religion of Islam will emerge from their backs. The important thing is to be patient with anyone who wrongs you. You should always forgive your family and other people who live with you. If you forgive someone who has wronged you, it is not a failure but a real victory. Never be a person who feels angry easily, but you should be a person who forgives others easily. If you need to clean your heart, you should forgive everyone when you sleep at night then your heart will be clean and you won't feel angry or bad. Cafiska Mararka qaar waxaa dhaca colaad, dagaal iyo is-faham la’aan dhexmarta bulshadeenna taas oo keenta in la kala tago maxaa yeelay dadkeenu ma fahansana ereyga cafiska marka ay isku dhacaan si fudud ayay u kala tagaan iyagoo isku caraysan. Waa inaan baranaa cafiska, sababtoo ah kama heli karno dembi dhaafka ALLE haddii aan sidoo kale cafinwayno kuwa nagu xadgudba. Nebi Maxamed (NNKH) waxa uu ahaa qofka ugu dambi dhaafka badan .waxa uu ahaa qof mar walba u diyaar ah in uu cafiyo cadawgiisa .Markii uu Ta’if u tagay si uu ugu bishaareeyo dhambaalka Ilaahay waxay ula dhaqmeen si xun. Way ku xad-gudbeen way aflagaadeeyeen waxay na la dhaceen dhagaxyo. wuxuu ka baxay magaaladii isagoo dhiban oo dhaawac ah . kadib waxa uu hadhsaday geed hoostiis, waxaana u imid malaggii Eebbe oo u sheegay in Eebbe aad uga cadhooday reer Taa’if oo uu u soo diray inuu halaago maxaa yeelay waxay si xun ula dhaqmeen nebigii Eebbe jeclaa. Nebigu (NNKH) wuxuu Ilaahay ka baryay inuu badbaadiyo reer Taa’if maxaa yeelay nabi maxamed (NNKH) wuxuu rajaynayay in dhabarkooda ay ka soo bixi doonaan kuwa rumeeya diinda xaqa ah una gargaara diinda islamka. Muhiimadu waa in loo dulqaato qof kasta oo kugu qaldama. Mar kasta waa inaad cafis siiso qoyskaaga iyo dadka kale ee kula nool. Haddii aad cafiso qof kugu qaldamay maaha guul darro laakiin waa guul dhab ah. Weligaa ha noqon qof si fudud u dareema xanaaq, laakiin waa inaad noqotaa qof si fudud u cafiya dadka kale. Haddii aad u baahan tahay inaad nadiifiso qalbigaaga, waa inaad cafisaa qof kasta markaad seexanayso habeenkii markaas qalbigaagu wuxuu noqonayaa nadiif mana dareemayo cadho ama xumaan. التسامح أحيانًا تحدث عداوة، قتال وسوء تفاهم بين أفراد مجتمعنا، وهذا يؤدي إلى التفرّق لأن كثيرًا من الناس لا يفهمون معنى التسامح. فعندما يختلفون، يفترقون بسهولة وهم غاضبون من بعضهم البعض. علينا أن نتعلم التسامح، لأنه لا يمكن أن ننال مغفرة الله إذا لم نسامح نحن أيضًا من يسيء إلينا. كان النبي محمد ﷺ أكثر الناس عفوًا، وكان دائم الاستعداد لمسامحة أعدائه. فعندما ذهب إلى الطائف ليبشرهم برسالة الله، أساؤوا معاملته، واعتدوا عليه وأهانوه ورشقوه بالحجارة. فخرج من المدينة متألمًا ومصابًا، ثم جلس ليستظل تحت شجرة. فجاءه مَلَك من عند الله وأخبره أن الله قد غضب على أهل الطائف وأرسله ليهلكهم بسبب إساءتهم لنبي الله الحبيب. لكن النبي ﷺ دعا الله أن ينقذ أهل الطائف، لأنه كان يأمل أن يخرج من أصلابهم من يؤمن بالحق وينصر دين الإسلام. العبرة هي أن تتحمّل كل من يخطئ في حقك. ويجب أن تسامح دائمًا أسرتك والناس الذين تعيش معهم. فإذا سامحت من أساء إليك، فذلك ليس هزيمة بل هو نصر حقيقي. لا تكن أبدًا شخصًا سريع الغضب، بل كن شخصًا سريع العفو عن الآخرين. وإذا أردت أن تُطهر قلبك، فعليك أن تسامح كل إنسان قبل أن تنام ليلًا، وعندها سيصبح قلبك نقيًا ولن تشعر بحقد أو بغضاء. 19. Pleasing others and maintaining good behavior We know that everyone wants to be happy, but we don't know how to go about it. The youngest and the eldest want to get lasting success in their life to have a happy life so people live in different levels, one is living in a poor position and another is living in a rich position. The poor and the rich may be happy in their lives equally, each of us has a special dream. One person hopes to be president and another just wants to do things for himself. These two options are different, but no one knows what tomorrow will bring sadness or happiness. Life is not constant as your physical appearance changes day by day. Yesterday you were a child; You are not today, so life is changing every hour and every minute. Maybe an hour ago you were happy but now you have no happiness. In fact, the only way to find lasting happiness is to let other people be happy. If you think only about your own happiness, you will get partial happiness but if you think about other people's happiness, you will get complete happiness. Share your joys and sorrows with your family and friends. The world is full of sad or lonely people! Try to help. If you try to help others and make your life happy you are on the right path. Good manners give people a happy life when you are talking to someone or communicating you should use good words that make other people happy. As you know the English proverb says "manners make the man". This means that a person's morals show his origin. So, the polite words are good words like please, thank you, sorry and so on. If people use or practice these words the world would change quickly, all people would be happy. When we talking to respectable people like educated people please call them by their title like engineer, professor, doctor, teacher and etc. If we do not open the hearts of our people and bring happiness and good behavior to them, we will lose their talent and destroy their future. Ka farxinta dadka kale iyo ilaalinta dhaqanka wanaagsan Waxaan ognahay in qof kastaa jecel yahay inuu faraxsanaado, laakiin ma naqaan jidkii aan u mari lahayn. Midka ugu yar iyo kan ugu weyn waxay jecel yihiin inay helaan guul waarta oo noloshooda ah si ay u helaan nolol farxad leh sidaas darteed dadku waxay ku nool yihiin heerar kala duwan, mid ku nool mansab sabool ah iyo mid kale oo ku nool mansab qani ah. Faqiirka iyo taajiriinta ayaa laga yaabaa inay kuwada faraxsan yihiin noloshooda si isku mida, qof kasta oo naga mid ah wuxuu leeyahay riyo gaar ah. Qofbaa wuxuu rajaynayaa inuu madaxweyne noqdo iyo mid kale oo doonaya keliya in uu naftiisa wax u qabto. Labadan doorasho waa kala duwan yihiin, laakiin qofna ma garanayo waxa uu berri la kulmi doona murugo ama farxad. Noloshu ma ahan mid joogto ah maadaama muuqaalkaaga jireed uu maalinba maalinta ka danbeysa isbedelayo. Shalay waxaad ahayd ilma yar; maanta ma tihid, sidaas darteed noloshu waa mid isbedelaysa wakhti kasta hal saac gudahood iyo daqiiqad kasta. Waxa laga yaabaa in saacad ka hor aad faraxsanayd laakiin hadda aadan wax farxad ah haysan. Runtii ta kaliya ee aan ku helayno farxad waarta waa inaan u ogolaano dadka kale inay faraxsanaadaan. Haddii aad ka fikirayso farxaddaada oo keliya waxaad heli doontaa farxad kala badha laakiin haddii aad ka fikirayso dadka kale farxadooda, waxaad heli doontaa farxad dhamaystiran. La wadaag qoyskaaga iyo asxaabtaada farxaddooda iyo murugadooda. Dunida waxaa ka buuxa dad badan oo murugaysan ama cidla ah! Isku day inaad caawiso. Haddii aad isku daydo inaad caawiso dadka kale oo aad ka dhigto noloshaada farxad waxaad maraysaa jidka toosan. Akhlaaqda wanaagsan waxay dadka siisaa nolol farxad badan markaad qof la hadlaysid ama aad wada sheegaysanaysiin waa inaad isticmaashaa erayo wanaagsan oo dadka kale ka farxisa. Sidaad ogtihiin maahmaahyada ingiriisku waxay yidhaahdaan "manners make the man" Taas macneheedu waxa weeye in akhlaaqdu qofka ay muujiso asalkiisa. Haddaba erayadda asluubtu waa erayo wanaagsan sida Raali noqo, Fadlan, Mahadsanid, waan ka xumahay iyo wixii la mid ah. Hadday dadku adeegsadaan ama ku dhaqmaan ereyadan dunidu si degdeg ah ayay isu beddeli lahayd, dadka oo dhana waxay noqon lahaayeen kuwa faraxsan. Markaad la hadlaysid dadka ixtiraamka leh sida dadka aqoonta leh fadlan ugu yeedh mansabkooda sida injineer, borofisar ,dhakhtarka, macalinka iyo iwm. Haddaynaan dadkeena quluubta u furin oo nan farxad iyo dhaqanka suuban u hor seedin waxaynu waayi doonnaa hibodooda, mustaqbalkoodana waynu duminaynaa. إسعاد الآخرين والمحافظة على الأخلاق الحميدة نحن نعلم أن كل إنسان يحب أن يكون سعيدًا، لكننا لا نعرف دائمًا الطريق الذي يوصلنا إلى ذلك. فالصغير والكبير على حد سواء يحب أن ينال نجاحًا دائمًا في حياته ليحظى بحياة سعيدة. لذلك يعيش الناس في مستويات مختلفة؛ فمنهم من يعيش في مكانة فقيرة، ومنهم من يعيش في مكانة غنية. ومع ذلك قد يكون الفقير والغني كلاهما راضيين وسعيدين بحياتهما على حد سواء. كل واحدٍ منا لديه حلم خاص به؛ فهناك من يتمنى أن يصبح رئيسًا، وهناك من لا يريد إلا أن يخدم نفسه فقط. هذان الاختياران مختلفان، لكن لا أحد يعرف ماذا سيحدث له غدًا، حزنًا كان أم فرحًا. الحياة ليست ثابتة، فمظهرك الجسدي يتغير يومًا بعد يوم. كنت بالأمس طفلًا صغيرًا، واليوم لم تعد كذلك. وهكذا فالحياة متغيرة في كل وقت، بل في كل ساعة ولحظة. قد تكون سعيدًا قبل ساعة، لكنك الآن لا تشعر بأي سعادة. والحقيقة أن الطريقة الوحيدة التي نحصل بها على السعادة الدائمة هي أن نسمح للآخرين بأن يكونوا سعداء. فإذا فكرت في سعادتك وحدك ستنال سعادة ناقصة، أما إذا فكرت في إسعاد الآخرين، فستنال سعادة كاملة. شارك عائلتك وأصدقاءك في أفراحهم وأحزانهم. فالعالم مليء بأناس حزانى أو وحيدين! حاول أن تساعدهم. فإذا حاولت أن تساعد الآخرين وتجعل حياتك مليئة بالسعادة، فإنك تسلك الطريق المستقيم. الأخلاق الحسنة تمنح الناس حياة أكثر سعادة. فعندما تتحدث مع الآخرين أو تتشارك معهم يجب أن تستخدم كلمات طيبة تُدخل السرور على قلوبهم. وكما تعلمون، يقول المثل الإنجليزي: "manners make the man"، ومعناه أن الأخلاق هي التي تُظهر أصل الإنسان. ومن الكلمات المهذبة: "عذرًا"، "من فضلك"، "شكرًا"، "آسف"، وما شابه ذلك. ولو أن الناس التزموا بهذه الكلمات أو عملوا بها لتغير العالم بسرعة، ولأصبح جميع الناس سعداء. وعندما تتحدث مع أشخاص محترمين مثل أهل العلم، فالرجاء أن تخاطبهم بلقبهم، مثل: المهندس، البروفيسور، الطبيب، المعلّم... إلخ. فإذا لم نفتح قلوبنا لشعبنا، ولم نزرع فيهم السعادة والأخلاق الفاضلة، فسوف نفقد مواهبهم، وسندمّر مستقبلهم. 20. Many failures can lead to success Every research that scientists have tried they have failed many times but they never give up every time they observe or discover something new. We know many scientists who have tried to discover something new even though they have failed many times. By repeating it again and again, they found their success as Robert Hooke and Anton van Leeuwenhoek, the invention of the microscope opened our eyes to the world around us. I myself have tried many times to write a wonderful book on good topics but I failed in my idea the first time. I thought I would succeed in my writing without knowing anything about the rules of writing a book. I have copied and pasted many topics that I found on the internet and websites. Fortunately, when I showed the book to my advisor, he showed me how to write the book. When he told me, I started to write this book, and I hope that I will succeed. A month later I entered a public library in Jigjigayar area of Hargeisa town in Somaliland. When I first walked into the library, I saw the poster in the library it says "reader’s today will be writer’s tomorrow" I really got the best inspiration of my life because I am very interested in writing more books. Then I took one book in the library titled (English skills with Readings) I started to read the introduction of the book and then I got more information about the book. The information was as follows ((In everyday conversation, you make all kinds of points, or assertions. You say, for example, "I hate my job” "Sue’s a really generous person “or” That exam was unfair " The points that you make concern such personal matters as well as, at time, larger issues: “A lot of doctors are arrogant ““The death penalty should exist for certain crimes “;"Tobacco and marijuana are equally dangerous. “The people you are talking with don't always challenge you to give reasons for your statement. They may know why you feel as you do, or they may already agree with you, or they simple may not want to put you on the spot; and so they don’t always ask "why?" but the people who read what you write may not know you, agree with you, or feel in any way obligated to you. If you want to communicate effectively with readers, you must provide solid evidence or spot for any point you make.) Guuldarrooyinka badani waxay ku gaadhsiin karaan guul Cilmi baadhis kasta oo ay aqoonyahanadu isku dayeen way ku fashilmeen marar badan laakiin kama aanay quusan wakhti kasta oo ay indha indheeyaan ama ogaadaan wax cusub. Waxaan ognahay saynis yahano badan oo isku dayay inay ogaadaan wax cusub inkastoo ay ahaayeen kuwo ku guuldareystay marar badan. Marka ay ku celceliyaan marar badan, waxay heleen guushooda sida Robert Hooke iyo Anton van Leeuwenhoek, ikhtiraacida mikroskoobku wuxuu indhahayaga u furay adduunka nagu wareegsan. Aniga qudhayda ayaa marar badan isku dayay in aan qoro buug cajiib ah oo ka hadlaya mawduucyo fiican laakiin waxaan ku guuldareystay fikradayda markii ugu horeysay. Waxaan u maleeyay in aan ku guulaysan doono qoraalkayga aniga oo aan waxba ka aqoon xeerarka buugga loo qoro. Waxaan nuqul ka sameeyay oo dhejiyay mowduucyo badan oo aan ka helay internetka iyo mareegaha. Nasiib wanaag, markii aan buugga tusay la taliyahaygii, waxa uu ii tilmaamay habka aan buugga u qori karo. Markii uu ii tilmaamay, waxaan bilaabay inaan qoro buugan, waxaana rajeynayaa inaan markaan ku guuleysan doono. Bil ka dib waxaan galay maktabad dadweyne oo ku taal deegaanka Jigjigayar ee magaalada Hargiesa ee Somaliland. Markii ugu horeysay ee aan soo galay maktabada waxaan arkay boodhka Maktabada waxa ku qornaa "akhristayaasha maanta waxay noqon doonaan kuwa wax qora berrito" Runtii waxaan helay dhiirigelinta ugu wanaagsan ee noloshayda sababtoo ah waxaan aad u xiisaynayaa qorista buugaag badan. Ka dib waxaan qaatay hal buug oo yaala maktabadda oo cinwaankiisu ahaa (English skills with Readings) Waxaan bilaabay in aan akhriyo hordhaca buugga ka dib waxaan helay macluumaad dheeraad ah oo ku saabsan buugga. Macluumaadka ku qornaa waxay ahaayeen sidan ( wada sheekeysiga maalinlaha ah, waxaad sameysaa dhammaan noocyada qodobbada haddalka, ama sheegashooyinka. Waxaad dhahdaa, tusaale ahaan, "Waan necbahay shaqadayda" "Sue waa qof runtii deeqsinimo leh"ama" Imtixaankaas cadaalad darro buu ahaa " Qodobbada aad ka walaacsan tahay arrimaha gaarka ah iyo sidoo kale, waqti, arrimo waaweyn:"Dhakhaatiir badan ayaa isla weyn"" Ciqaabta dilka waa inay jirtaa dembiyada qaarkood ";" Tubaakada iyo marijuana si isku mid ah ayey khatar u yihiin. "Dadka aad la hadlaysid had iyo jeer kuguma xujeeyaan inaad bixiso sababaha bayaankaaga. Waxa laga yaabaa inay ogaadaan sababta aad u dareemayso sidaada oo kale, ama waxay mar horeba kugu raacsan yihiin, ama way ku raaci karaan si fudud waxa laga yaabaa inaanay rabin inay ku saaraan diirada; oo mar walba ma waydiiyaan "sabab?" laakiin dadka akhriya waxaad qorto waxaa laga yaabaa inaanay ku garanayn, ku raacsanayn, ama dareemin si kasta oo ay waajib kugu tahay. Haddii aad rabto inaad si wax ku ool ah ula xiriirto akhristayaasha, waa inaad keentaa caddayn adag ama nuxur kasta oo aad sameyso.) كثرة الإخفاقات قد توصلك إلى النجاح كل بحث علمي يحاول العلماء القيام به غالبًا ما يفشلون فيه مرات عديدة، لكنهم لا ييأسون، فكلما تأملوا أو اكتشفوا شيئًا جديدًا استمروا في المحاولة. نحن نعلم أن كثيرًا من العلماء حاولوا اكتشاف أمور جديدة رغم أنهم فشلوا مرارًا. لكن عندما كرروا المحاولات مرارًا، حققوا نجاحهم. مثل روبرت هوك وأنتون فان ليفينهوك، فقد فتح اختراع الميكروسكوب أعيننا على العالم من حولنا. أما أنا شخصيًا، فقد حاولت كثيرًا أن أكتب كتابًا رائعًا يتناول موضوعات مهمة، لكنني فشلت في محاولتي الأولى. كنت أظن أنني سأتمكن من النجاح في الكتابة من دون معرفة قواعد تأليف الكتب. نسختُ ولصقتُ الكثير من المواضيع التي وجدتها على الإنترنت والمواقع المختلفة. ولحسن الحظ، عندما عرضت الكتاب على مستشاري، أرشدني إلى الطريقة الصحيحة لكتابة كتاب. وبعد أن دلّني على ذلك، بدأت في كتابة هذا الكتاب، وأتمنى أن أنجح هذه المرة. بعد شهر، ذهبتُ إلى مكتبة عامة في حي جيججايار بمدينة هرجيسا في أرض الصومال. كانت تلك أول مرة أدخل فيها المكتبة، ورأيت لافتة كُتب عليها: "قراء اليوم هم كتّاب الغد". بالفعل كان ذلك أعظم إلهام في حياتي، لأنني شغوف جدًا بكتابة الكتب. بعد ذلك أخذتُ كتابًا من المكتبة بعنوان (English Skills with Readings). بدأت بقراءة مقدمة الكتاب، ثم وجدتُ فيه معلومات إضافية عن مضمونه. وكانت المعلومات المكتوبة على هذا النحو: ) المحادثة اليومية، حيث تستخدم جميع أنواع الجمل: التصريحات أو العبارات. تقول مثلاً: "أكره عملي"، أو "سو شخص كريمة حقًا"، أو "ذلك الامتحان كان غير عادل". كما تعبر عن مخاوفك بشأن قضايا شخصية وكذلك حول الوقت أو قضايا كبيرة، مثل: "كثير من الأطباء متغطرسون"، أو "يجب أن تكون هناك عقوبة الإعدام لبعض الجرائم"، أو "التبغ والماريجوانا خطيران على حد سواء". الأشخاص الذين تتحدث معهم لا يطالبونك دائمًا بتقديم أسباب لتصريحاتك. فقد يكونون يعرفون بالفعل سبب شعورك كما تشعر، أو قد يتفقون معك مسبقًا، أو يوفقونك ببساطة، أو ربما لا يريدون أن يركزوا على الأمر. ولهذا لا يسألونك دائمًا "لماذا؟". لكن القراء لما تكتب قد لا يعرفونك، ولا يتفقون معك، ولا يشعرون كما تشعر. ولهذا يجب عليك دائمًا أن تقدم أدلة قوية أو مبررات لأي نقطة تطرحها إذا أردت أن تتواصل بفعالية مع قرائك. ( Reference • Al-Ghazali, A. H. (1997). The revival of the religious sciences (Ihya’ Ulum al-Din). Islamic Texts Society. • Carter, A. (n.d.). Reading a book is like re-writing it for yourself [Quote]. Goodreads. https://www.goodreads.com/quotes/34333 • Guthrie, J. T., & Wigfield, A. (2000). Engagement and motivation in reading. In M. L. Kamil, P. B. Mosenthal, P. D. Pearson, & R. Barr (Eds.), Handbook of reading research (Vol. 3, pp. 403–422). Lawrence Erlbaum Associates. • Krashen, S. D. (2004). The power of reading: Insights from the research (2nd ed.). Heinemann. • UNESCO. (2005). Education for all: Literacy for life. UNESCO Publishing. • The Holy Qur’an, Surah Al-‘Alaq (96:1–5). • Unknown author. (n.d.). English proverb: “Those who can read and write have four eyes.” [Proverb]. (Original source unknown; commonly cited in English proverb collections). • Unknown author. (n.d.). Japanese proverb: “Reading is like eating daily food.” [Proverb]. (Traditional saying; origin uncertain). • Covey, S. R. (1989). The 7 habits of highly effective people. Free Press. • Carnegie, D. (1990). How to stop worrying and start living. Pocket Books. • Maxwell, J. C. (2010). Today matters: 12 daily practices to guarantee tomorrow’s success. Center Street. • Baumeister, R. F., & Tierney, J. (2011). Willpower: Rediscovering the greatest human strength. Penguin Press. • Seligman, M. E. P. (2006). Learned optimism: How to change your mind and your life. Vintage. • The Qur’an, Surah Ar-Ra’d (13:11). Indeed, Allah will not change the condition of a people until they change what is in themselves. • Al-Ghazali, A. H. (1997). The alchemy of happiness. Islamic Texts Society.
• Covey, S. R. (1989). The 7 habits of highly effective people. Free Press. • Tracy, B. (2007). Time power: A proven system for getting more done in less time than you ever thought possible. AMACOM. • Lakein, A. (1973). How to get control of your time and your life. New American Library. • Macan, T. H., Shahani, C., Dipboye, R. L., & Phillips, A. P. (1990). College students’ time management: Correlations with academic performance and stress. Journal of Educational Psychology, 82(4), 760–768. https://doi.org/10.1037/0022-0663.82.4.760 • Aeon, B., & Aguinis, H. (2017). It’s about time: New perspectives and insights on time management. Academy of Management Perspectives, 31(4), 309–330. https://doi.org/10.5465/amp.2016.0166 • “Time and tide wait for no man.” (Old English proverb, c. 13th century). • Oxford University Press. (2015). Oxford dictionary of proverbs (6th ed.). Oxford University Press. • Covey, S. R. (1989). The 7 habits of highly effective people. Free Press. • Tracy, B. (2007). Time power: A proven system for getting more done in less time than you ever thought possible. AMACOM. • Allen, D. (2001). Getting things done: The art of stress-free productivity. Viking. • Maxwell, J. C. (2010). Today matters: 12 daily practices to guarantee tomorrow’s success. Center Street. • Macan, T. H. (1994). Time management: Test of a process model. Journal of Applied Psychology, 79(3), 381–391. https://doi.org/10.1037/0021-9010.79.3.381 • Shapiro, S. L., Carlson, L. E., Astin, J. A., & Freedman, B. (2006). Mechanisms of mindfulness. Journal of Clinical Psychology, 62(3), 373–386. https://doi.org/10.1002/jclp.20237 • Aeon, B., & Aguinis, H. (2017). It’s about time: New perspectives and insights on time management. Academy of Management Perspectives, 31(4), 309–330. https://doi.org/10.5465/amp.2016.0166 • “If a task is carefully planned, it is more likely to be well executed.” (Traditional proverb, cited in Oxford University Press, 2015).