Sınıftan İşgücüne: Eğitimin Tamamlanma ve Okuryazarlık Süreçlerinin Analizi
ASUDE KARTAL
Giriş: Eğitim Yatırımlarının Beşeri Sermaye ve Ekonomik Kalkınma Üzerindeki Rolü
Sürdürülebilir kalkınmanın temel taşı olarak kabul edilen beşeri sermaye, bir ülkenin ekonomik büyüme potansiyelini belirleyen en kritik unsurdur. Modern ekonomi literatüründe eğitim, yalnızca bireysel bir kazanım değil, aynı zamanda ulusal düzeyde verimliliği artıran stratejik bir yatırım aracı olarak değerlendirilmektedir. Bu bağlamda, Dünya Bankası verileri ışığında yapılacak bir analiz; devletin eğitim üzerindeki mali tasarruflarının, toplumsal dönüşüm süreçlerini nasıl tetiklediğini ve nihai olarak işgücü piyasasını nasıl şekillendirdiğini ortaya koyması açısından büyük önem taşımaktadır.
Eğitimden istihdama uzanan bu zincirin ilk halkasını, hükümetin eğitime yaptığı toplam harcamalar (% GSYİH) oluşturur. Devletin gayrisafi yurtiçi hasılasından eğitime ayırdığı pay, bir ülkenin gelecekteki beşeri sermaye stokuna verdiği değerin en somut göstergesidir. Ancak mali kaynakların varlığı tek başına yeterli değildir; bu kaynakların sisteme ne kadar verimli entegre edildiği, öğrencilerin eğitim hayatındaki sürekliliği ile ölçülür. Burada devreye giren ilköğretimi tamamlama oranı, eğitim sisteminin kapsayıcılığını ve öğrencileri sistem içerisinde tutma başarısını simgeler. İlköğretim safhasını başarıyla tamamlayan bireylerin sayısındaki artış, eğitimde fırsat eşitliğinin ve temel beceri kazanımının sağlandığına dair güçlü bir kanıttır.
Eğitim sürecindeki bu sürekliliğin uzun vadeli toplumsal yansıması ise yetişkin okuma yazma oranları üzerinden gözlemlenmektedir. Temel eğitimini tamamlayarak yetişkinlik dönemine geçen bireylerin sahip olduğu okuryazarlık düzeyi, bir toplumun bilgi ekonomisine adaptasyon hızını ve genel refah seviyesini belirler. Yüksek okuryazarlık oranları, toplumun bilgiye erişim kapasitesini artırırken, sosyal ve ekonomik dönüşümün de motor gücü haline gelir.
Nihai aşamada, tüm bu eğitim süreçlerinin çıktısı, ülkenin toplam işgücü yapısında karşılık bulur. Eğitimli, temel okuryazarlık becerilerine sahip ve okul kademelerini başarıyla tamamlamış bireylerden oluşan bir işgücü, sadece sayısal bir büyüklüğü değil, aynı zamanda niteliksel bir gücü ifade eder. Nitelikli işgücü, teknolojik yeniliklere uyum sağlama, verimlilik artışı ve uluslararası rekabetçilik açısından bir ülkenin en büyük avantajıdır.
Sonuç olarak; eğitim harcamalarıyla başlayan, mezuniyet ve okuryazarlıkla olgunlaşan bu döngü, güçlü bir işgücü piyasasının inşasıyla tamamlanmaktadır. Bu çalışma, söz konusu değişkenler arasındaki doğrusal ve döngüsel ilişkiyi analiz ederek, bir ülkenin eğitim karnesinin ekonomik geleceği üzerindeki belirleyici etkisini tartışmayı amaçlamaktadır.
Özet: Bu makale, kamu eğitim harcamalarının ilköğretim tamamlama oranları, yetişkin okuryazarlığı ve toplam işgücü katılımı üzerindeki etkilerini Dünya Bankası verileri perspektifinden incelemektedir.
Baz alınacak yıllar ve veriler
ödevimde kullanacağım tüm ekonomik göstergeler ve veriler için baz alacağım yıllar 2000-2022 yıllar arasıdır. analizimizi bu yıllar aralığında yapacağız.
1. Kamu Eğitim Harcamaları: Kalkınmanın Finansal Temeli
Değişken: Hükümetin eğitime yaptığı toplam harcama (% GSYİH)
Bir ülkenin eğitime ayırdığı bütçe, o ülkenin gelecekteki ekonomik vizyonunun en somut beyanıdır. GSYİH içerisindeki eğitim payı; öğretmen maaşlarından okul altyapısına, teknolojik donanımdan müfredat geliştirmeye kadar geniş bir yelpazeyi finanse eder. Bu harcamaların yüksekliği, eğitimde fırsat eşitliğini sağlamak ve kaliteli eğitime erişimi artırmak için gerekli olan “itici gücü” temsil eder. Eğer bu oran düşükse, eğitim sistemi kaynak yetersizliği nedeniyle bireyleri sistem içerisinde tutmakta zorlanacak ve bir sonraki aşama olan “tamamlama oranları” zayıf kalacaktır.
Hükümetin eğitime yaptığı toplam harcama için dünya verisi
(Grafikte görüldüğü üzere, dünya genelinde eğitime ayrılan pay 2010 yılı civarında zirve yapmış, ardından bir dalgalanma sürecine girmiştir. Bu finansal girdi, sistemin sürekliliğini belirleyen temel faktördür.)
Ülke içinde yapılan eğitim harcamaları için aynı zaman aralıklarının belirlenmesi
## # A tibble: 10 × 24
## country `2022` `2021` `2020` `2019` `2018` `2017` `2016` `2015` `2014` `2013`
## <chr> <dbl> <dbl> <dbl> <dbl> <dbl> <dbl> <dbl> <dbl> <dbl> <dbl>
## 1 Africa… 3.70 4.37 4.09 4.51 4.74 4.43 4.69 4.74 4.66 4.64
## 2 Africa… 2.89 3.10 3.40 3.05 3.05 3.30 2.62 3.14 2.67 2.94
## 3 Arab W… NA NA 3.77 3.42 NA NA NA NA NA NA
## 4 Caribb… 2.67 3.00 4.26 3.55 3.47 3.33 4.21 4.42 3.59 3.75
## 5 Centra… 4.32 4.68 4.63 4.27 4.22 4.08 4.63 4.79 4.51 4.50
## 6 Early-… 3.59 3.86 4.09 3.49 3.87 3.93 4.00 4.02 3.90 4.50
## 7 East A… 2.89 2.98 3.31 3.08 3.20 3.42 3.39 3.50 3.54 3.94
## 8 East A… 2.28 2.95 3.15 2.58 2.77 3.44 3.47 3.58 3.54 4.33
## 9 East A… 2.28 2.95 3.15 2.58 2.77 3.44 3.47 3.58 3.54 4.33
## 10 Euro a… 4.96 5.08 5.29 4.78 4.68 4.80 4.83 4.92 5.12 5.25
## # ℹ 13 more variables: `2012` <dbl>, `2011` <dbl>, `2010` <dbl>, `2009` <dbl>,
## # `2008` <dbl>, `2007` <dbl>, `2006` <dbl>, `2005` <dbl>, `2004` <dbl>,
## # `2003` <dbl>, `2002` <dbl>, `2001` <dbl>, `2000` <dbl>(Analizin doğru çıkması için 2000-2022 yıllarını ayırmamız gerekiyor)
Türkiye’yi bu datadan ayırıyoruz
| Ulke | Yil | Harcama (%) |
|---|---|---|
| Turkiye | 2000 | NA |
| Turkiye | 2001 | NA |
| Turkiye | 2002 | NA |
| Turkiye | 2003 | NA |
| Turkiye | 2004 | NA |
| Turkiye | 2005 | NA |
| Turkiye | 2006 | NA |
| Turkiye | 2007 | NA |
| Turkiye | 2008 | NA |
| Turkiye | 2009 | NA |
| Turkiye | 2010 | NA |
| Turkiye | 2011 | 4.22152 |
| Turkiye | 2012 | 4.38722 |
| Turkiye | 2013 | 4.34481 |
| Turkiye | 2014 | 4.41258 |
| Turkiye | 2015 | 4.30550 |
| Turkiye | 2016 | 4.62774 |
| Turkiye | 2017 | 4.32369 |
| Turkiye | 2018 | 4.29730 |
| Turkiye | 2019 | 4.44776 |
| Turkiye | 2020 | 4.03382 |
| Turkiye | 2021 | 3.53788 |
| Turkiye | 2022 | 3.09572 |
(Bu tablo, Türkiye’nin son yıllarda eğitime ayırdığı kamu kaynaklarının GSYİH içindeki payını göstermektedir.)
Almanya’ yı bu datadan ayırıyoruz
| Ulke | Yil | Harcama (%) |
|---|---|---|
| Germany | 2022 | 5.23916 |
| Germany | 2021 | 5.36734 |
| Germany | 2020 | 5.51601 |
| Germany | 2019 | 5.02758 |
| Germany | 2018 | 4.88401 |
| Germany | 2017 | 4.77831 |
| Germany | 2016 | 4.74631 |
| Germany | 2015 | 4.76158 |
| Germany | 2014 | 4.82583 |
| Germany | 2013 | 4.83912 |
(Yukarıdaki tablo, Avrupa’nın en büyük ekonomisi olan Almanya’nın 2013-2022 yılları arasındaki kamu eğitim harcamalarını (GSYİH % payı) göstermektedir.)
TÜRKİYE’NİN ORTALAMASI
## Turkiye'nin Analiz Donemindeki Ortalama Egitim Harcamasi: % 4.17ALMANYA’NIN ORTALAMASI
## Almanya'nın Analiz Donemindeki Ortalama Egitim Harcamasi: % 4.94
Türkiye ve Almanya: Finansal Önceliklerin Karşılaştırılması
İstikrar: Almanya’nın eğitim harcamaları (yaklaşık %4.5-%5 bandında) uzun yıllardır yüksek bir istikrar sergilemektedir. Bu, eğitim sistemindeki planlamanın uzun vadeli olduğunun kanıtıdır. Yorum: Türkiye’nin verilerinde ise yıllar içinde daha fazla dalgalanma görülmektedir. GSYİH içindeki payın Almanya seviyelerine yaklaştığı dönemler, eğitimde reform çabalarının yoğunlaştığı yılları işaret eder. Ekonomik Çıktı: İki ülkenin harcama oranları birbirine yakın olsa bile, GSYİH büyüklükleri farklı olduğu için mutlak rakamda Almanya’nın öğrenci başına ayırdığı bütçe çok daha yüksektir. Bu durum, projemizin bir sonraki aşaması olan “Okuryazarlık” ve “İşgücü Nitelik” farklarını doğrudan etkilemektedir.
2. Eğitimde Süreklilik: İlköğretimi Tamamlama Başarısı
Değişken: İlköğretimi tamamlama oranı, toplam (% ilgili yaş grubunun)
Sadece okula kayıt yaptırmak yeterli değildir; asıl başarı, öğrencinin eğitim döngüsünü tamamlamasıdır. İlköğretimi tamamlama oranı, eğitim sisteminin “verimlilik” göstergesidir. Yüksek tamamlama oranları, yapılan kamu harcamalarının hedefine ulaştığını ve sosyo-ekonomik engellerin (çocuk işçiliği, ulaşım sorunları vb.) aşıldığını gösterir. Bu aşamada sistemden kopan her çocuk, gelecekte “düşük vasıflı işgücü” olma riski taşır. Dolayısıyla bu veri, harcama ile okuryazarlık arasındaki en kritik geçiş köprüsüdür.
(Grafikte görüldüğü üzere, dünya genelinde ilköğretimi tamamlama oranı 2000 yılından bu yana istikrarlı bir artış göstererek %90 barajını aşmıştır. Bu eğilim, küresel eğitim yatırımlarının sistemsel bir başarıya dönüştüğünü ve çocukların eğitim hayatında kalma süresinin uzadığını kanıtlamaktadır.)
Zaman Aralıklarına Göre Eğitim Çıktıları: Ülkeler arası ilköğretim tamamla başarı oranı
Kuresel Konum: Turkiye ve Almanya, ilkogretim tamamlama oranlarinda dunya genelinde %95 barajinin uzerinde yer alarak yuksek performansli ulkeler grubunda bulunmaktadir. Kiyaslama: Turkiye’nin basari oraninin Japonya ve Fransa gibi ulkelerle benzer seviyede olmasi, egitim sisteminin ogrencileri okulda tutma konusundaki verimliligini gostermektedir.
Türkiye’yi bu datadan ayırıyoruz
| Yil | Tamamlama Orani (%) |
|---|---|
| 2022 | 101.50 |
| 2021 | 103.44 |
| 2020 | 100.58 |
| 2019 | 96.63 |
| 2018 | 91.04 |
(Genel Yorum: Türkiye’nin ilköğretim tamamlama oranı incelendiğinde, son on yılda %95 bandının üzerinde istikrarlı bir seyir izlediği görülmektedir.)
Almanya’yı bu datadan ayırıyoruz
| Yil | Tamamlama Orani (%) |
|---|---|
| 2022 | 97.76 |
| 2021 | 100.97 |
| 2020 | 98.38 |
| 2019 | 99.63 |
| 2018 | 98.59 |
(Genel Yorum: Almanya’nın ilköğretim tamamlama oranları incelendiğinde, verilerin %100 seviyesine çok yakın ve son derece istikrarlı olduğu görülmektedir.)
Türkiye’nin İlköğretim Tamamlama Ortalaması
## [1] "Turkiye'nin 2010-2022 yillari arasi ilkogretim tamamlama ortalamasi: % 102.16"Almanya’nın ilköğretim tamamlama ortalaması
## [1] "Almanya'nın 2010-2022 yillari arasi ilkogretim tamamlama ortalamasi: % 100.22"Türkiye ve Almanya ilköğretim tamamlama ortalamalarının karşılaştırıldığı grafik
Zaman İçindeki Gelişim: Grafik incelendiğinde,
Almanya’nın %100 seviyesindeki istikrarlı yapısı açıkça görülmektedir. *
Yakınsama: Türkiye’nin ise son yıllarda yükselen bir
ivme ile Almanya’nın temsil ettiği gelişmiş ülke standartlarına
yaklaştığı ve aradaki farkı kapattığı gözlemlenmektedir. *
Karşılaştırmalı Çıktı: Bu veri, Türkiye’nin eğitimde
sadece erişimi değil, tamamlama başarısını da küresel bir referans
noktası olan Almanya düzeyine taşıdığını kanıtlar.
3. Toplumsal Dönüşüm: Yetişkin Okuryazarlığının Kalıcılığı
Değişken: Okuma yazma oranı, yetişkinler toplam (% 15 yaş ve üzeri)
İlköğretimi tamamlayan bireylerin topluma kattığı ilk ve en temel değer okuryazarlıktır. Yetişkin okuma-yazma oranı, bir eğitim sisteminin geçmişten bugüne bıraktığı mirasın bir özetidir. Okuryazarlık, bireyin sadece metin okumasını değil, aynı zamanda finansal okuryazarlık, dijital beceriler ve sivil katılım gibi modern dünyanın gerekliliklerine uyum sağlama kapasitesini de temsil eder. Bu oran yükseldikçe, toplumdaki bilgi asimetrisi azalır ve bireyler iş dünyasında daha karmaşık görevleri üstlenebilecek temel donanıma sahip hale gelir.
Küresel Ölçekte Yetişkin Okuryazarlık Oranlarının Zaman Serisi Analizi (2000-2022)
(Grafik, dünya genelindeki yetişkin okuryazarlık oranının yıllar içindeki istikrarlı artışını göstermektedir. Bu artış, toplumların bilgiye erişim kapasitesinin küresel olarak güçlendiğinin kanıtıdır.)
Eğitim Sisteminin Kalıcı Mirası: Küresel Yetişkin Okuryazarlık Oranındaki Değişim.
## country year SE.ADT.LITR.ZS
## 1 Africa Eastern and Southern 2022 73.05598
## 2 Africa Eastern and Southern 2021 72.71597
## 3 Africa Eastern and Southern 2020 72.97689
## 4 Africa Eastern and Southern 2019 72.80108
## 5 Africa Eastern and Southern 2018 71.67019
## 6 Africa Eastern and Southern 2017 70.87973
## 7 Africa Eastern and Southern 2016 70.95727
## 8 Africa Eastern and Southern 2015 70.23784
## 9 Africa Eastern and Southern 2014 69.83282
## 10 Africa Eastern and Southern 2013 69.36832
## 11 Africa Eastern and Southern 2012 68.51519
## 12 Africa Eastern and Southern 2011 66.82814
## 13 Africa Eastern and Southern 2010 64.71436
## 14 Africa Eastern and Southern 2009 63.96081
## 15 Africa Eastern and Southern 2008 63.22823
## 16 Africa Eastern and Southern 2007 62.96996
## 17 Africa Eastern and Southern 2006 61.94591
## 18 Africa Eastern and Southern 2005 63.94147
## 19 Africa Eastern and Southern 2004 64.57491
## 20 Africa Eastern and Southern 2003 64.33406
## 21 Africa Eastern and Southern 2002 63.83762
## 22 Africa Eastern and Southern 2001 63.15776
## 23 Africa Eastern and Southern 2000 62.66662
## 24 Africa Western and Central 2022 60.78098
## 25 Africa Western and Central 2021 60.51089
## 26 Africa Western and Central 2020 60.25281
## 27 Africa Western and Central 2019 60.13639
## 28 Africa Western and Central 2018 60.35495
## 29 Africa Western and Central 2017 56.87852
## 30 Africa Western and Central 2016 55.87162
## 31 Africa Western and Central 2015 55.41002
## 32 Africa Western and Central 2014 54.54300
## 33 Africa Western and Central 2013 53.84035
## 34 Africa Western and Central 2012 53.00239
## 35 Africa Western and Central 2011 52.44288
## 36 Africa Western and Central 2010 51.38765
## 37 Africa Western and Central 2009 50.84712
## 38 Africa Western and Central 2008 50.75020
## 39 Africa Western and Central 2007 50.30382
## 40 Africa Western and Central 2006 52.29656
## 41 Africa Western and Central 2005 51.60890
## 42 Africa Western and Central 2004 51.48582
## 43 Africa Western and Central 2003 50.14486
## 44 Africa Western and Central 2002 49.55825
## 45 Africa Western and Central 2001 48.81751
## 46 Africa Western and Central 2000 47.62281
## 47 Arab World 2022 78.27193
## 48 Arab World 2021 77.86724
## 49 Arab World 2020 77.55776
## 50 Arab World 2019 77.14977
## 51 Arab World 2018 76.90971
## 52 Arab World 2017 76.59301
## 53 Arab World 2016 75.91910
## 54 Arab World 2015 77.15004
## 55 Arab World 2014 76.31331
## 56 Arab World 2013 76.22320
## 57 Arab World 2012 75.16641
## 58 Arab World 2011 74.29265
## 59 Arab World 2010 72.55918
## 60 Arab World 2009 71.94953
## 61 Arab World 2008 70.90294
## 62 Arab World 2007 70.03869
## 63 Arab World 2006 69.21067
## 64 Arab World 2005 71.43102
## 65 Arab World 2004 70.86014
## 66 Arab World 2003 69.98728
## 67 Arab World 2002 67.28630
## 68 Arab World 2001 66.25002
## 69 Arab World 2000 65.15642
## 84 Caribbean small states 2008 91.01875
## 85 Caribbean small states 2007 90.74804
## 86 Caribbean small states 2006 90.15196
## 87 Caribbean small states 2005 89.95030
## 88 Caribbean small states 2004 89.65486
## 89 Caribbean small states 2003 89.41068
## 90 Caribbean small states 2002 89.15331
## 91 Caribbean small states 2001 88.88282
## 92 Caribbean small states 2000 88.62441
## 93 Central Europe and the Baltics 2022 99.47992
## 94 Central Europe and the Baltics 2021 99.46801
## 95 Central Europe and the Baltics 2020 99.45275
## 96 Central Europe and the Baltics 2019 99.43575
## 97 Central Europe and the Baltics 2018 99.41535
## 98 Central Europe and the Baltics 2017 99.36766
## 99 Central Europe and the Baltics 2016 99.34700
## 100 Central Europe and the Baltics 2015 99.32865
## 101 Central Europe and the Baltics 2014 99.31072
## 116 Early-demographic dividend 2022 81.24280
## 117 Early-demographic dividend 2021 80.71310
## 118 Early-demographic dividend 2020 80.30062
## 119 Early-demographic dividend 2019 79.78766
## 120 Early-demographic dividend 2018 79.68443
## 121 Early-demographic dividend 2017 79.33455
## 122 Early-demographic dividend 2016 79.08169
## 123 Early-demographic dividend 2015 78.40955
## 124 Early-demographic dividend 2014 77.49548
## 125 Early-demographic dividend 2013 76.71435
## 126 Early-demographic dividend 2012 76.03476
## 127 Early-demographic dividend 2011 75.76292
## 128 Early-demographic dividend 2010 75.34998
## 129 Early-demographic dividend 2009 73.87974
## 130 Early-demographic dividend 2008 73.12510
## 131 Early-demographic dividend 2007 72.27776
## 132 Early-demographic dividend 2006 71.29986
## 133 Early-demographic dividend 2005 71.29207
## 134 Early-demographic dividend 2004 71.28481
## 135 Early-demographic dividend 2003 70.60973
## 136 Early-demographic dividend 2002 69.66581
## 137 Early-demographic dividend 2001 69.01353
## 138 Early-demographic dividend 2000 68.44277
## 139 East Asia & Pacific 2022 96.36312
## 140 East Asia & Pacific 2021 96.22344
## 141 East Asia & Pacific 2020 96.08612
## 142 East Asia & Pacific 2019 95.87264
## 143 East Asia & Pacific 2018 95.72974
## 144 East Asia & Pacific 2017 95.68736
## 145 East Asia & Pacific 2016 95.49958
## 146 East Asia & Pacific 2015 95.29858
## 147 East Asia & Pacific 2014 95.09316
## 148 East Asia & Pacific 2013 94.61770
## 149 East Asia & Pacific 2012 94.54386
## 150 East Asia & Pacific 2011 94.30252
## 151 East Asia & Pacific 2010 94.07944
## 152 East Asia & Pacific 2009 94.08978
## 153 East Asia & Pacific 2008 93.81859
## 154 East Asia & Pacific 2007 93.51170
## 155 East Asia & Pacific 2006 92.37389
## 156 East Asia & Pacific 2005 92.02415
## 157 East Asia & Pacific 2004 91.68475
## 158 East Asia & Pacific 2003 91.34755
## 159 East Asia & Pacific 2002 90.98231
## 160 East Asia & Pacific 2001 90.62500
## 161 East Asia & Pacific 2000 90.30899
## 162 East Asia & Pacific (excluding high income) 2022 96.59201
## 163 East Asia & Pacific (excluding high income) 2021 96.45059
## 164 East Asia & Pacific (excluding high income) 2020 96.31460
## 165 East Asia & Pacific (excluding high income) 2019 96.09738
## 166 East Asia & Pacific (excluding high income) 2018 95.95484
## 167 East Asia & Pacific (excluding high income) 2017 95.93148
## 168 East Asia & Pacific (excluding high income) 2016 95.74217
## 169 East Asia & Pacific (excluding high income) 2015 95.54184
## 170 East Asia & Pacific (excluding high income) 2014 95.33869
## 171 East Asia & Pacific (excluding high income) 2013 94.93261
## 172 East Asia & Pacific (excluding high income) 2012 94.85969
## 173 East Asia & Pacific (excluding high income) 2011 94.63474
## 174 East Asia & Pacific (excluding high income) 2010 94.41409
## 175 East Asia & Pacific (excluding high income) 2009 94.36464
## 176 East Asia & Pacific (excluding high income) 2008 94.08310
## 177 East Asia & Pacific (excluding high income) 2007 93.77955
## 178 East Asia & Pacific (excluding high income) 2006 92.57436
## 179 East Asia & Pacific (excluding high income) 2005 92.22104
## 180 East Asia & Pacific (excluding high income) 2004 91.89634
## 181 East Asia & Pacific (excluding high income) 2003 91.58038
## 182 East Asia & Pacific (excluding high income) 2002 91.23965
## 183 East Asia & Pacific (excluding high income) 2001 90.89264
## 184 East Asia & Pacific (excluding high income) 2000 90.55360
## 185 East Asia & Pacific (IDA & IBRD countries) 2022 96.54914
## 186 East Asia & Pacific (IDA & IBRD countries) 2021 96.40584
## 187 East Asia & Pacific (IDA & IBRD countries) 2020 96.26797
## 188 East Asia & Pacific (IDA & IBRD countries) 2019 96.04789
## 189 East Asia & Pacific (IDA & IBRD countries) 2018 95.90347
## 190 East Asia & Pacific (IDA & IBRD countries) 2017 95.87977
## 191 East Asia & Pacific (IDA & IBRD countries) 2016 95.68803
## 192 East Asia & Pacific (IDA & IBRD countries) 2015 95.48513
## 193 East Asia & Pacific (IDA & IBRD countries) 2014 95.27943
## 194 East Asia & Pacific (IDA & IBRD countries) 2013 94.86822
## 195 East Asia & Pacific (IDA & IBRD countries) 2012 94.79435
## 196 East Asia & Pacific (IDA & IBRD countries) 2011 94.56653
## 197 East Asia & Pacific (IDA & IBRD countries) 2010 94.34302
## 198 East Asia & Pacific (IDA & IBRD countries) 2009 94.29283
## 199 East Asia & Pacific (IDA & IBRD countries) 2008 94.00759
## 200 East Asia & Pacific (IDA & IBRD countries) 2007 93.70000
## 201 East Asia & Pacific (IDA & IBRD countries) 2006 92.47913
## 202 East Asia & Pacific (IDA & IBRD countries) 2005 92.12059
## 203 East Asia & Pacific (IDA & IBRD countries) 2004 91.79106
## 204 East Asia & Pacific (IDA & IBRD countries) 2003 91.47036
## 205 East Asia & Pacific (IDA & IBRD countries) 2002 91.12414
## 206 East Asia & Pacific (IDA & IBRD countries) 2001 90.77151
## 207 East Asia & Pacific (IDA & IBRD countries) 2000 90.42705
## 231 Europe & Central Asia 2022 98.74966
## 232 Europe & Central Asia 2021 98.73869
## 233 Europe & Central Asia 2020 98.60573
## 234 Europe & Central Asia 2019 98.56811
## 235 Europe & Central Asia 2018 98.50191
## 236 Europe & Central Asia 2017 98.41285
## 237 Europe & Central Asia 2016 98.33395
## 238 Europe & Central Asia 2015 98.27275
## 239 Europe & Central Asia 2014 98.22275
## 240 Europe & Central Asia 2013 98.18033
## 241 Europe & Central Asia 2012 98.11916
## 242 Europe & Central Asia 2011 98.01887
## 243 Europe & Central Asia 2010 97.87333
## 244 Europe & Central Asia 2009 97.70621
## 245 Europe & Central Asia 2008 97.44576
## 246 Europe & Central Asia 2007 97.32713
## 247 Europe & Central Asia 2006 97.24686
## 248 Europe & Central Asia 2005 97.19054
## 249 Europe & Central Asia 2004 97.07221
## 250 Europe & Central Asia 2003 96.98923
## 251 Europe & Central Asia 2002 96.89903Bu Datadan Türkiye’yi ayırıyoruz
## country year SE.ADT.LITR.ZS
## 5700 Turkiye 2004 87.37
## 5699 Turkiye 2005 88.23
## 5698 Turkiye 2006 88.12
## 5697 Turkiye 2007 88.66
## 5695 Turkiye 2009 90.82
## 5694 Turkiye 2010 92.66
## 5693 Turkiye 2011 94.11
## 5692 Turkiye 2012 94.92
## 5691 Turkiye 2013 95.26
## 5690 Turkiye 2014 95.44
## 5689 Turkiye 2015 95.60
## 5688 Turkiye 2016 95.86
## 5687 Turkiye 2017 96.15
## 5685 Turkiye 2019 96.74
## 5683 Turkiye 2021 97.26Bu datadan Almanya’yı ayırıyoruz.
## country year SE.PRM.CMPT.ZS
## 23 Germany 2000 99.02597
## 22 Germany 2001 107.11400
## 21 Germany 2002 103.54184
## 20 Germany 2003 102.00181
## 19 Germany 2004 103.00661
## 18 Germany 2005 101.01404
## 17 Germany 2006 99.32591
## 16 Germany 2007 101.79735
## 15 Germany 2008 102.59776
## 14 Germany 2009 103.73035
## 13 Germany 2010 101.36561
## 12 Germany 2011 103.57341
## 11 Germany 2012 101.78581
## 10 Germany 2013 101.99826
## 9 Germany 2014 99.48846
## 8 Germany 2015 102.09286
## 7 Germany 2016 99.69753
## 6 Germany 2017 97.57307
## 5 Germany 2018 98.58837
## 4 Germany 2019 99.63255
## 3 Germany 2020 98.38349
## 2 Germany 2021 100.97370
## 1 Germany 2022 97.75842Türkiye’nin ortalaması
## [1] "Türkiye'nin 2000-2022 Arası Okuryazarlık Ortalaması: % 93.15"## country year SE.ADT.LITR.ZS
## 2 Turkiye 2021 97.26
## 4 Turkiye 2019 96.74
## 6 Turkiye 2017 96.15
## 7 Turkiye 2016 95.86
## 8 Turkiye 2015 95.60
## 9 Turkiye 2014 95.44
## 10 Turkiye 2013 95.26
## 11 Turkiye 2012 94.92
## 12 Turkiye 2011 94.11
## 13 Turkiye 2010 92.66
## 14 Turkiye 2009 90.82
## 16 Turkiye 2007 88.66
## 17 Turkiye 2006 88.12
## 18 Turkiye 2005 88.23
## 19 Turkiye 2004 87.37Almanya’nın Ortalaması
## [1] "--- ALMANYA EGITIM VERILERI (2000-2022) ---"## country year SE.PRM.CMPT.ZS
## 1 Germany 2022 97.75842
## 2 Germany 2021 100.97370
## 3 Germany 2020 98.38349
## 4 Germany 2019 99.63255
## 5 Germany 2018 98.58837
## 6 Germany 2017 97.57307
## 7 Germany 2016 99.69753
## 8 Germany 2015 102.09286
## 9 Germany 2014 99.48846
## 10 Germany 2013 101.99826
## 11 Germany 2012 101.78581
## 12 Germany 2011 103.57341
## 13 Germany 2010 101.36561
## 14 Germany 2009 103.73035
## 15 Germany 2008 102.59776
## 16 Germany 2007 101.79735
## 17 Germany 2006 99.32591
## 18 Germany 2005 101.01404
## 19 Germany 2004 103.00661
## 20 Germany 2003 102.00181
## 21 Germany 2002 103.54184
## 22 Germany 2001 107.11400
## 23 Germany 2000 99.02597## [1] "Almanya Ortalama Egitim Tamamlama Orani: % 101.13"Türkiye ve Almanya ortalamalarının karşılaştırıldığı grafik.
( Egitim Sistemlerinin Mirasi: Grafikteki veriler, her iki ulkenin egitim sistemlerinin gecmisten bugune biraktigi mirasin farkli asamalarini temsil etmektedir. Kapasite ve Uyum: Almanya’nin %100 uzerindeki istikrari (over-aged enrollment nedeniyle), modern dunyanin gerekliliklerine tam uyum saglamis bir toplumu; Turkiye’nin yukselen grafigi ise hizli bir toplumsal donusum surecini yansitir. Bilgi Asimetrisinin Azalmasi: Her iki ulkede de oranlarin yuksek seyretmesi, bireylerin is dunyasinda karmasik gorevleri ustlenebilecek temel donanima sahip oldugunu ve bilgi asimetrisinin kuresel olcekte azaldigini kanitlar.)
4. Ekonomik Çıktı: Nitelikli Toplam İşgücü
Değişken: İşgücü, toplam Eğitim sürecinin nihai varış noktası işgücü piyasasıdır. “Toplam İşgücü” verisi, bir ekonomide mal ve hizmet üretimine katılan veya katılmaya hazır olan nüfusu temsil eder. Ancak buradaki en önemli detay, bu işgücünün sadece niceliği (sayısı) değil, yukarıdaki üç aşamadan süzülerek gelen niteliğidir. Eğitim harcamalarıyla desteklenen, okulunu bitirmiş ve okuryazar bireylerden oluşan bir işgücü havuzu, yüksek verimlilik ve inovasyon kapasitesi demektir. Bu durum, ülkenin küresel ekonomideki rekabet gücünü doğrudan belirleyen son halkadır.
Nitelikli Toplam İşgücü: Eğitim Süreçlerinin Ekonomik Çıktı Üzerindeki Etkisi
(Dunya genelındekı ışgucu katılım oranları, nitelikli eğitim alan
bireylerin ekonomiye katılma hazırlığını temsil eden son halkadır.)
Küresel İşgücü Dinamikleri: Eğitim Yatırımlarının Ekonomik Süreçlere Katılım Oranı Üzerindeki Etkisi
## [1] "--- Ulkelere Gore Isgucu Katilim Oranlari (2000-2022) ---"## # A tibble: 9 × 24
## country `2022` `2021` `2020` `2019` `2018` `2017` `2016` `2015` `2014` `2013`
## <chr> <dbl> <dbl> <dbl> <dbl> <dbl> <dbl> <dbl> <dbl> <dbl> <dbl>
## 1 China 65.8 67.1 66.0 67.4 67.8 68.4 68.9 69.3 69.6 70.0
## 2 Germany 60.9 60.4 60.5 61.3 60.9 60.7 60.4 60.2 60.4 60.3
## 3 France 55.8 55.5 54.3 54.9 55.3 55.3 55.4 55.6 55.8 56.3
## 4 United … 61.9 61.9 62.5 62.6 62.6 62.4 62.4 62.2 62.1 62.0
## 5 Italy 49.0 48.4 48.3 49.6 49.6 49.5 49.2 48.6 48.7 48.5
## 6 Japan 62.5 62.1 61.9 62.0 61.4 60.4 60.0 59.5 59.4 59.2
## 7 Korea, … 63.8 62.6 62.3 63.0 62.8 62.9 62.6 62.6 62.3 61.2
## 8 Turkiye 53.1 51.4 49.3 53.0 53.2 52.8 52 51.3 50.5 50.8
## 9 United … 61.8 61.5 61.6 62.8 62.6 62.5 62.4 62.3 62.4 62.7
## # ℹ 13 more variables: `2012` <dbl>, `2011` <dbl>, `2010` <dbl>, `2009` <dbl>,
## # `2008` <dbl>, `2007` <dbl>, `2006` <dbl>, `2005` <dbl>, `2004` <dbl>,
## # `2003` <dbl>, `2002` <dbl>, `2001` <dbl>, `2000` <dbl>
(İşgücü katılım verisi, eğitim harcamalarıyla desteklenen nüfusun ne kadarının aktif olarak mal ve hizmet üretimine katıldığını gösteren son halkadır.)
Türkiye’yi bu veriden ayırıyoruz.
## [1] "--- Turkiye Okuryazarlik Verileri (2000-2022) ---"## country year SE.ADT.LITR.ZS
## 1 Turkiye 2004 87.37
## 2 Turkiye 2005 88.23
## 3 Turkiye 2006 88.12
## 4 Turkiye 2007 88.66
## 5 Turkiye 2009 90.82
## 6 Turkiye 2010 92.66
## 7 Turkiye 2011 94.11
## 8 Turkiye 2012 94.92
## 9 Turkiye 2013 95.26
## 10 Turkiye 2014 95.44
## 11 Turkiye 2015 95.60
## 12 Turkiye 2016 95.86
## 13 Turkiye 2017 96.15
## 14 Turkiye 2019 96.74
## 15 Turkiye 2021 97.26Almanya’yı bu veriden ayırıyoruz
## [1] "--- ALMANYA EGITIM CIKTILARI TABLOSU ---"## country year SE.PRM.CMPT.ZS
## 1 Germany 2000 99.02597
## 2 Germany 2001 107.11400
## 3 Germany 2002 103.54184
## 4 Germany 2003 102.00181
## 5 Germany 2004 103.00661
## 6 Germany 2005 101.01404
## 7 Germany 2006 99.32591
## 8 Germany 2007 101.79735
## 9 Germany 2008 102.59776
## 10 Germany 2009 103.73035
## 11 Germany 2010 101.36561
## 12 Germany 2011 103.57341
## 13 Germany 2012 101.78581
## 14 Germany 2013 101.99826
## 15 Germany 2014 99.48846
## 16 Germany 2015 102.09286
## 17 Germany 2016 99.69753
## 18 Germany 2017 97.57307
## 19 Germany 2018 98.58837
## 20 Germany 2019 99.63255
## 21 Germany 2020 98.38349
## 22 Germany 2021 100.97370
## 23 Germany 2022 97.75842## [1] "Almanya Genel Basari Ortalamasi: % 101.13"Türkiye’nin ortalaması
## [1] "--- TURKIYE ISGUCU VERILERI ---"## country year SL.TLF.CACT.ZS
## 1 Turkiye 2022 53.055
## 2 Turkiye 2021 51.359
## 3 Turkiye 2020 49.334
## 4 Turkiye 2019 52.951
## 5 Turkiye 2018 53.212
## 6 Turkiye 2017 52.832
## 7 Turkiye 2016 52.000
## 8 Turkiye 2015 51.300
## 9 Turkiye 2014 50.512
## 10 Turkiye 2013 50.840
## 11 Turkiye 2012 49.958
## 12 Turkiye 2011 49.864
## 13 Turkiye 2010 48.804
## 14 Turkiye 2009 47.880
## 15 Turkiye 2008 46.886
## 16 Turkiye 2007 46.230
## 17 Turkiye 2006 46.272
## 18 Turkiye 2005 46.431
## 19 Turkiye 2004 46.306
## 20 Turkiye 2003 48.331
## 21 Turkiye 2002 49.577
## 22 Turkiye 2001 49.822
## 23 Turkiye 2000 49.948## [1] "Turkiye Isgucu Katilim Orani Ortalamasi: % 49.73"Almanya’nın Ortalaması
## country year SL.TLF.CACT.ZS
## 1 Germany 2022 60.929
## 2 Germany 2021 60.395
## 3 Germany 2020 60.478
## 4 Germany 2019 61.307
## 5 Germany 2018 60.859
## 6 Germany 2017 60.659
## 7 Germany 2016 60.411
## 8 Germany 2015 60.220
## 9 Germany 2014 60.378
## 10 Germany 2013 60.279
## 11 Germany 2012 59.958
## 12 Germany 2011 59.853
## 13 Germany 2010 59.312
## 14 Germany 2009 59.211
## 15 Germany 2008 59.087
## 16 Germany 2007 59.065
## 17 Germany 2006 58.997
## 18 Germany 2005 58.332
## 19 Germany 2004 57.458
## 20 Germany 2003 57.846
## 21 Germany 2002 57.790
## 22 Germany 2001 57.899
## 23 Germany 2000 57.989## [1] "Almanya Isgucu Katilim Orani Ortalamasi: % 59.51"Türkiye ve Almanya ortalamasının grafik üzerinde gösterilmesi
(Bu grafik sadece iki çizgiden ibaret değil; bir ülkenin eğitim mirasının, işgücü piyasasındaki inovasyon kapasitesine ve verimliliğine nasıl hayat verdiğinin bir özetidir.)
GENEL DEĞERLENDİRME
Hazırladığımız bu rapor, bir ülkenin geleceğine yaptığı en stratejik yatırım olan eğitimin, bireysel bir gelişim sürecinden öte, nasıl devasa bir ekonomik ve toplumsal dönüşüm motoruna dönüştüğünü veri bilimi perspektifiyle ortaya koymaktadır. Analizimiz, eğitim harcamalarının sadece bir bütçe kalemi değil, toplumun modern dünyaya uyum sağlama vizyonunun ilk halkası olduğunu göstererek başlar. Türkiye ve Almanya özelinde yaptığımız karşılaştırmalar, bu harcamaların yıllar içindeki seyrinin ülkelerin eğitim mirasını ve gelecek hedeflerini nasıl şekillendirdiğini gözler önüne sermektedir.
Sürecin ikinci aşamasında ele aldığımız okuryazarlık ve mezuniyet oranları, bu finansal girdinin toplumsal bir kapasiteye dönüşüp dönüşmediğinin en somut kanıtıdır. Özellikle okuryazarlık verileri, bireylerin sadece okuma-yazma becerisini değil; günümüz dünyasının vazgeçilmezi olan finansal okuryazarlık ve dijital yetkinlik gibi modern gerekliliklere adaptasyon gücünü temsil eder. Almanya’nın %100 bandındaki istikrarlı tablosu köklü bir sistemin mirasını simgelerken, Türkiye’nin yükselen ivmesi toplumdaki bilgi asimetrisinin hızla azaldığını ve bireylerin artık iş dünyasında çok daha karmaşık ve nitelikli görevleri üstlenebilecek temel donanıma ulaştığını doğrulamaktadır.
Raporun en çarpıcı ve nihai bölümü olan işgücü katılım analizi ise tüm bu eğitim döngüsünün ekonomik verimliliğe dönüştüğü son halkadır. Zaman serisi grafiklerimizde gördüğümüz işgücü katılım oranları, eğitim sisteminden süzülerek gelen “nitelikli toplam işgücü” havuzunun büyüklüğünü ve sürdürülebilirliğini yansıtmaktadır. Bir ekonomide mal ve hizmet üretimine katılmaya hazır olan bu donanımlı nüfus, ülkelerin küresel rekabet gücünü ve inovasyon kapasitesini belirleyen temel unsurdur. Sonuç olarak hazırladığımız bu çalışma; eğitim yatırımıyla başlayan, bilgi asimetrisinin kırılmasıyla olgunlaşan ve nihayetinde yüksek verimlilikte bir işgücü piyasasıyla sonuçlanan beşeri sermaye zincirinin kusursuz bir veri hikayesidir.