📌 Aşağıda 5 soru bulunmaktadır. İlk 4 soruyu ders notlarınızdan faydalanarak yapabilirsiniz. Sadece dosyayı yayınlarken hata aldığınız durumlarda hata kodunu anlamak için yapay zekadan destek alabilirsiniz. Tüm soruları yapay zekaya yaptırdığınız tespit edilirse sınavınız geçersiz sayılacaktır.

📌 Son soru 30 puan değerinde olup kendi deneyimlerinizden yola çıkarak yanıtlayabileceğiniz bir sorudur. Farklı sınav kağıtlarında birbirinin aynısı yanıtlar tespit edilmesi durumunda ilgili öğrencilerin sınavları geçersiz sayılacaktır.

📌 Sınavınızı 29 Kasım 2025 Cumartesi günü saat 11’e kadar Rpubs hesaplarınızda yayınlamanız gerekmektedir. Teslim tarihinden geç yayınlanan dosyalar değerlendirmeye dahil edilmeyecektir.

Soruları yanıtlamak için aşağıdaki paketleri etkinleştirin:

  • dplyr

  • MASS

  • lsr

survey veri seti, bir grup üniversite öğrencisinden toplanmış bilgiler içerir. Değişkenler arasında yaş, cinsiyet, boy, nabız, egzersiz sıklığı gibi psikolojik ve fizyolojik özellikler vardır. Bu veri seti University of Adelaide öğrencilerinden toplanmış bir anket çalışmasından gelir. Veri seti 237 gözlem ve 12 değişkenden oluşur.

Soru 1: Bu veri setini etkinleştirerek Sex (cinsiyet)“,”Age (yaş)“,”Pulse (nabiz)” ve “Exer (egzersiz)”, “Height (boy)”, “Smoke (sigara) değişkenlerini seçin. Seçtiğiniz bu değişkenlerden oluşan veri setini veri_1 olarak isimlendirin.

Soru 1.1: veri_1 veri setindeki değişkenlerin isimlerini Türkçeleştirin ve bu veri setini veri_2 olarak isimlendirin.

Soru 1.2: veri_2’nin ilk 10 satırını görüntüleyin.

Soru 2: veri_2 veri setindeki kategorik değişkenlerin etiketlerini (örn. never, some, heavy) Türkçeleştirin ve bu veri setini veri_3 olarak isimlendirin.

Soru 3: veri_3 veri setindeki eksik değerleri sorgulayın. Eksik değer varsa çıkarın ve gözlem sayısındaki farkı açıklayın. Veri setinin son halini veri_son olarak isimlendirin.

Soru 4: veri_son için yas, nabiz ve boy değişkenlerinin

  • min

  • max

  • 1st quarter

  • 3rd quarter

  • mean

  • median

değerlerini açıklayın.

Soru 4.1: Egzersiz sıklığına göre ortalama nabzı hesapladığınız bir tablo oluşturun. Bu tablodaki değerlerin açıklamasını yazın.

Soru 4.2: veri_son için yas değişkenine ait mod, medyan ve aritmetik ortalama değerlerini hesaplayın.

Soru 5: Günlük yaşamınızda veri toplayarak analiz etmek isteyebileceğiniz bir durum düşünün (sosyal medya kullanım süresi, kahve tüketimi, sınav kaygısı…). Bu durumu kısaca açıklayın.

Bu durumla ilgili

  • kimlerden veri toplayabileceğinizi,

  • veri topladığınız kişilerden hangi bilgileri almanın anlamlı olacağını,

  • toplayacağınız bilgiler kapsamında değişkenlerin türlerini

açıklayın.

  • Topladığınız verileri göz önünde bulundurarak frekans tablosu oluşturabileceğiniz üç değişken tanımlayın.

  • Topladığınız verileri göz önünde bulundurarak min, max, quarters, mod, median, mean değerlerini hesaplayabileceğiniz üç değişken tanımlayın.

library(dplyr)
## 
## Attaching package: 'dplyr'
## The following objects are masked from 'package:stats':
## 
##     filter, lag
## The following objects are masked from 'package:base':
## 
##     intersect, setdiff, setequal, union
library(MASS)
## 
## Attaching package: 'MASS'
## The following object is masked from 'package:dplyr':
## 
##     select
library(lsr)
## Warning: package 'lsr' was built under R version 4.5.2
# Soru 1
data(survey)
veri_1<-survey %>% 
  dplyr::select(Sex,Age,Pulse,Exer,Height,Smoke)
names(veri_1)
## [1] "Sex"    "Age"    "Pulse"  "Exer"   "Height" "Smoke"
# Soru 1.1
veri_2 <- veri_1 %>% 
  rename(cinsiyet=Sex,
         yas=Age,
         nabiz=Pulse,
         egzersiz=Exer,
         boy=Height,
         sigara=Smoke)
# Soru 1.2
head(veri_2,10)
##    cinsiyet    yas nabiz egzersiz    boy sigara
## 1    Female 18.250    92     Some 173.00  Never
## 2      Male 17.583   104     None 177.80  Regul
## 3      Male 16.917    87     None     NA  Occas
## 4      Male 20.333    NA     None 160.00  Never
## 5      Male 23.667    35     Some 165.00  Never
## 6    Female 21.000    64     Some 172.72  Never
## 7      Male 18.833    83     Freq 182.88  Never
## 8    Female 35.833    74     Freq 157.00  Never
## 9      Male 19.000    72     Some 175.00  Never
## 10     Male 22.333    90     Some 167.00  Never
# Soru 2
veri_3 <- veri_2 %>% 
  mutate(
    cinsiyet = recode(cinsiyet,
                      "Female" = "Kadın",
                      "Male" = "Erkek"),
    egzersiz = recode(egzersiz,
                      "None" = "Yok",
                      "Some" = "Bazen",
                      "Freq" = "Sık"),
    sigara = recode(sigara,
                    "Never" = "Hic",
                    "Occas" = "Ara Sıra",
                    "Regul" = "Duzenli",
                    "Heavy" = "Fazla"))
head(veri_3)
##   cinsiyet    yas nabiz egzersiz    boy   sigara
## 1    Kadın 18.250    92    Bazen 173.00      Hic
## 2    Erkek 17.583   104      Yok 177.80  Duzenli
## 3    Erkek 16.917    87      Yok     NA Ara Sıra
## 4    Erkek 20.333    NA      Yok 160.00      Hic
## 5    Erkek 23.667    35    Bazen 165.00      Hic
## 6    Kadın 21.000    64    Bazen 172.72      Hic
# Soru 3
any(is.na(veri_3))
## [1] TRUE
colSums(is.na(veri_3))
## cinsiyet      yas    nabiz egzersiz      boy   sigara 
##        1        0       45        0       28        1
dim(veri_3)
## [1] 237   6
veri_son <- na.omit(veri_3)
dim(veri_son)
## [1] 170   6
# veri_3 veri setinde 237 satır 6 sütun bulunuyordu.Eksik değerler(NA) bulunan 67 satır silindikten sonra veri seti 170 satır 6 sütun olarak güncellenmiştir. 
# Soru 4
summary(veri_son %>%
          dplyr::select(yas,nabiz,boy))
##       yas            nabiz             boy       
##  Min.   :16.92   Min.   : 35.00   Min.   :152.0  
##  1st Qu.:17.67   1st Qu.: 66.25   1st Qu.:165.0  
##  Median :18.58   Median : 72.00   Median :171.0  
##  Mean   :20.46   Mean   : 73.92   Mean   :172.5  
##  3rd Qu.:20.17   3rd Qu.: 80.00   3rd Qu.:180.0  
##  Max.   :70.42   Max.   :104.00   Max.   :200.0
# Yaş değişkeni incelendiğinde örneklemdeki bireylerin yaşı 16.92 ile 70.42 arasında değişmektedir. 1. çeyrek (17.67), veri setindeki bireylerin %25’inin bu yaşın altında olduğunu gösterirken, medyan (18.58), yarısının 18.58 yaşından küçük, diğer yarısının büyük olduğunu ortaya koymaktadır. 3. çeyrek (20.17) ise bireylerin %75’inin bu yaşın altında olduğunu gösterir; bu değerler, çoğunluğun genç yaş grubunda toplandığını ve dağılımın sağa doğru hafif çarpık olduğunu göstermektedir. Ortalama yaşın medyandan biraz yüksek olması, veri setinde yaşlı bireylerin varlığını yansıtmaktadır.

# Nabız değişkeni incelendiğinde örneklemdeki bireylerin nabız değerleri 35 ile 104 arasında değişmektedir. 1. çeyrek (66.25), bireylerin %25’inin bu değerin altında olduğunu gösterirken, medyan (72), yarısının 72’nin altında, diğer yarısının üzerinde olduğunu ortaya koymaktadır. 3. çeyrek (80) ise bireylerin %75’inin bu değerin altında olduğunu gösterir; bu dağılım, çoğunluğun normal yetişkin nabzı aralığında toplandığını ve veri içinde daha yüksek nabız değerine sahip birkaç gözlemin ortalamayı biraz yükselttiğini göstermektedir. Ortalama nabız (73.92), medyandan biraz yüksek olup, dağılımın sağa doğru hafif çarpıklık içerdiğini göstermektedir.

# Boy değişkeni incelendiğinde örneklemdeki bireylerin boyu 152 ile 200 cm arasında değişmektedir. 1. çeyrek (165), bireylerin %25’inin bu boyun altında olduğunu gösterirken, medyan (171), yarısının 171 cm’den kısa, diğer yarısının uzun olduğunu ortaya koymaktadır. 3. çeyrek (180), bireylerin %75’inin bu boyun altında olduğunu gösterir; bu değerler, çoğunluğun 165–180 cm aralığında toplandığını göstermektedir. Ortalama boy (172.5), medyana yakın olup, veri içinde bazı çok uzun bireyler bulunmasına rağmen dağılımın genel olarak simetrik olduğunu göstermektedir.
# Soru 4.1
veri_son %>% 
  group_by(egzersiz) %>% 
  summarise("ortalama nabiz" = round(mean(nabiz),2))
## # A tibble: 3 × 2
##   egzersiz `ortalama nabiz`
##   <fct>               <dbl>
## 1 Sık                  71.4
## 2 Yok                  75.9
## 3 Bazen                76.6
# ortalama nabız sık egzersiz yapan bireylerde 71.43, hiç egzersiz yapmayan bireylerde 75.86, bazen egzersiz yapan bireylerde 76.59 olduğu görülmüştür.
# Soru 4.2
modeOf(veri_son$yas)
## [1] 17.5
median(veri_son$yas)
## [1] 18.583
mean(veri_son$yas)
## [1] 20.46377
# Durum: Üniversitede bulunan kişilerin okula geliş şekilleri ve yolda geçirdikleri sürenin analizi.
# Bölümdeki arkadaşlarımdan, kampüsteki öğrencilerden, öğretmenlerden ve çalışanlardan veri toplayabilirim.
# Cinsiyeti, nerede kaldıkları, okula hangi araçla geldikleri, okula gelmenin kaç dakika sürdüğü, okul ile ev arasının kaç kilometre olduğu, aylık ulaşım için harcadıkları para gibi verileri almak anlamlı olacaktır.
# Değişkenlerin Türleri: 
# Cinsiyet: Nitel(Kategorik)
# Kaldığı yer: Nitel(Kategorik)
# Ulaşım aracı Nitel(Kategorik)
# Mesafe:Nicel (Sürekli)
# Süre: Nicel (Sürekli)
# Aylık Masrafı: Nicel(Sürekli)
# frekans tablosu oluşturabileceğim üç değişken: 
# ulasim_araci: üniversitedeki kişilerin yüzde kaçının metro, otobüs veya şahsi araç kullandığını görmek için. 
# kaldigi_yer: üniversitedeki kişilerin barınma dağılımını(KYK, özel yurt, ev) görmek için.
# cinsiyet: ankete katılan kitlenin kadın erkek dağılımını görmek için.
# min, max, quarters, mod, median, mean hesaplayabileceğim üç değişken:
# sure_dk: en kısa ve en uzun yolculuk süresini tespit etmek ve ortalama varış süresini hesaplamak için.
# mesafe_km: üniversitedeki kişilerin ortalama kaç km uzaktan geldiklerini hesaplamak için.
# aylik_masraf: en düşük ve en yüksek harcamayı belirlemek, ortalama harcamayı bulmak ve harcamaların genelde hangi aralıkta olduğunu anlamak için.