R Markdown

Problema a analizar: Actividad antimicrobiana sobre las bacterias Streptococcus pyogenes, Proteus mirabilis y Micrococcus luteus.

Including Plots

Cálculo de ANOVA y el Modelo Lineal

##                 Df Sum Sq Mean Sq F value   Pr(>F)    
## FactorA          3 1.7449  0.5816  23.586 2.46e-07 ***
## FactorB          2 0.0110  0.0055   0.223    0.801    
## FactorA:FactorB  6 0.1457  0.0243   0.984    0.458    
## Residuals       24 0.5919  0.0247                     
## ---
## Signif. codes:  0 '***' 0.001 '**' 0.01 '*' 0.05 '.' 0.1 ' ' 1
##                 Df Sum Sq Mean Sq F value   Pr(>F)    
## FactorA          3 1.7449  0.5816  23.586 2.46e-07 ***
## FactorB          2 0.0110  0.0055   0.223    0.801    
## FactorA:FactorB  6 0.1457  0.0243   0.984    0.458    
## Residuals       24 0.5919  0.0247                     
## ---
## Signif. codes:  0 '***' 0.001 '**' 0.01 '*' 0.05 '.' 0.1 ' ' 1
## 
## Call:
## lm(formula = CMI ~ (FactorA + FactorB + FactorA:FactorB))
## 
## Residuals:
##       Min        1Q    Median        3Q       Max 
## -0.260000 -0.090833  0.006667  0.089167  0.286667 
## 
## Coefficients:
##                                            Estimate Std. Error t value Pr(>|t|)
## (Intercept)                                1.283333   0.090666  14.154 3.81e-13
## FactorAMalta                              -0.430000   0.128221  -3.354  0.00264
## FactorAPDB                                -0.423333   0.128221  -3.302  0.00300
## FactorASabouraud                          -0.620000   0.128221  -4.835 6.31e-05
## FactorBEscherichia coli                   -0.210000   0.128221  -1.638  0.11451
## FactorBProteus mirabilis                  -0.010000   0.128221  -0.078  0.93848
## FactorAMalta:FactorBEscherichia coli       0.220000   0.181333   1.213  0.23684
## FactorAPDB:FactorBEscherichia coli         0.373333   0.181333   2.059  0.05052
## FactorASabouraud:FactorBEscherichia coli   0.120000   0.181333   0.662  0.51442
## FactorAMalta:FactorBProteus mirabilis      0.003333   0.181333   0.018  0.98549
## FactorAPDB:FactorBProteus mirabilis        0.170000   0.181333   0.938  0.35784
## FactorASabouraud:FactorBProteus mirabilis -0.096667   0.181333  -0.533  0.59887
##                                              
## (Intercept)                               ***
## FactorAMalta                              ** 
## FactorAPDB                                ** 
## FactorASabouraud                          ***
## FactorBEscherichia coli                      
## FactorBProteus mirabilis                     
## FactorAMalta:FactorBEscherichia coli         
## FactorAPDB:FactorBEscherichia coli        .  
## FactorASabouraud:FactorBEscherichia coli     
## FactorAMalta:FactorBProteus mirabilis        
## FactorAPDB:FactorBProteus mirabilis          
## FactorASabouraud:FactorBProteus mirabilis    
## ---
## Signif. codes:  0 '***' 0.001 '**' 0.01 '*' 0.05 '.' 0.1 ' ' 1
## 
## Residual standard error: 0.157 on 24 degrees of freedom
## Multiple R-squared:  0.7626, Adjusted R-squared:  0.6538 
## F-statistic:  7.01 on 11 and 24 DF,  p-value: 3.604e-05

sIGNIFICADO DE LA INTERACCIÓN: interacción entre ambos factores representan el hecho de que el efecto de un determinado nivel de un factor sea diferente para cada nivel del otro factor.

Gráficas de efectos principales e interacciones

## Warning: package 'car' was built under R version 4.3.3
## Loading required package: carData
## Warning: package 'carData' was built under R version 4.3.3

Supuestos del Diseño Experimental

  1. Normalidad
## 
##  Shapiro-Wilk normality test
## 
## data:  rstandard(Modelo)
## W = 0.97266, p-value = 0.5025
  1. Prueba de homocedasticidad o igualdad de varianzas
## Non-constant Variance Score Test 
## Variance formula: ~ fitted.values 
## Chisquare = 0.9555026, Df = 1, p = 0.32832
  1. Revisión grafica de supuestos

  1. cálculo del efecto (ANOVA)
##                      eta.sq eta.sq.part
## FactorA         0.699803153   0.7467201
## FactorB         0.004418198   0.0182733
## FactorA:FactorB 0.058412457   0.1974871

Pruebas aposteriori(Comparaciones multiples de medias)

library(agricolae)
## Warning: package 'agricolae' was built under R version 4.3.3
TukeyHSD(ANOVA)
##   Tukey multiple comparisons of means
##     95% family-wise confidence level
## 
## Fit: aov(formula = Modelo)
## 
## $FactorA
##                         diff         lwr         upr     p adj
## Malta-Czapeck     -0.3555556 -0.55977175 -0.15133936 0.0003753
## PDB-Czapeck       -0.2422222 -0.44643842 -0.03800603 0.0158940
## Sabouraud-Czapeck -0.6122222 -0.81643842 -0.40800603 0.0000001
## PDB-Malta          0.1133333 -0.09088286  0.31754953 0.4355178
## Sabouraud-Malta   -0.2566667 -0.46088286 -0.05245047 0.0100596
## Sabouraud-PDB     -0.3700000 -0.57421619 -0.16578381 0.0002303
## 
## $FactorB
##                                            diff        lwr       upr     p adj
## Escherichia coli-Bacillus cereus   -0.031666667 -0.1917696 0.1284362 0.8748627
## Proteus mirabilis-Bacillus cereus   0.009166667 -0.1509362 0.1692696 0.9887978
## Proteus mirabilis-Escherichia coli  0.040833333 -0.1192696 0.2009362 0.8013981
## 
## $`FactorA:FactorB`
##                                                                diff         lwr
## Malta:Bacillus cereus-Czapeck:Bacillus cereus          -0.430000000 -0.89231902
## PDB:Bacillus cereus-Czapeck:Bacillus cereus            -0.423333333 -0.88565235
## Sabouraud:Bacillus cereus-Czapeck:Bacillus cereus      -0.620000000 -1.08231902
## Czapeck:Escherichia coli-Czapeck:Bacillus cereus       -0.210000000 -0.67231902
## Malta:Escherichia coli-Czapeck:Bacillus cereus         -0.420000000 -0.88231902
## PDB:Escherichia coli-Czapeck:Bacillus cereus           -0.260000000 -0.72231902
## Sabouraud:Escherichia coli-Czapeck:Bacillus cereus     -0.710000000 -1.17231902
## Czapeck:Proteus mirabilis-Czapeck:Bacillus cereus      -0.010000000 -0.47231902
## Malta:Proteus mirabilis-Czapeck:Bacillus cereus        -0.436666667 -0.89898568
## PDB:Proteus mirabilis-Czapeck:Bacillus cereus          -0.263333333 -0.72565235
## Sabouraud:Proteus mirabilis-Czapeck:Bacillus cereus    -0.726666667 -1.18898568
## PDB:Bacillus cereus-Malta:Bacillus cereus               0.006666667 -0.45565235
## Sabouraud:Bacillus cereus-Malta:Bacillus cereus        -0.190000000 -0.65231902
## Czapeck:Escherichia coli-Malta:Bacillus cereus          0.220000000 -0.24231902
## Malta:Escherichia coli-Malta:Bacillus cereus            0.010000000 -0.45231902
## PDB:Escherichia coli-Malta:Bacillus cereus              0.170000000 -0.29231902
## Sabouraud:Escherichia coli-Malta:Bacillus cereus       -0.280000000 -0.74231902
## Czapeck:Proteus mirabilis-Malta:Bacillus cereus         0.420000000 -0.04231902
## Malta:Proteus mirabilis-Malta:Bacillus cereus          -0.006666667 -0.46898568
## PDB:Proteus mirabilis-Malta:Bacillus cereus             0.166666667 -0.29565235
## Sabouraud:Proteus mirabilis-Malta:Bacillus cereus      -0.296666667 -0.75898568
## Sabouraud:Bacillus cereus-PDB:Bacillus cereus          -0.196666667 -0.65898568
## Czapeck:Escherichia coli-PDB:Bacillus cereus            0.213333333 -0.24898568
## Malta:Escherichia coli-PDB:Bacillus cereus              0.003333333 -0.45898568
## PDB:Escherichia coli-PDB:Bacillus cereus                0.163333333 -0.29898568
## Sabouraud:Escherichia coli-PDB:Bacillus cereus         -0.286666667 -0.74898568
## Czapeck:Proteus mirabilis-PDB:Bacillus cereus           0.413333333 -0.04898568
## Malta:Proteus mirabilis-PDB:Bacillus cereus            -0.013333333 -0.47565235
## PDB:Proteus mirabilis-PDB:Bacillus cereus               0.160000000 -0.30231902
## Sabouraud:Proteus mirabilis-PDB:Bacillus cereus        -0.303333333 -0.76565235
## Czapeck:Escherichia coli-Sabouraud:Bacillus cereus      0.410000000 -0.05231902
## Malta:Escherichia coli-Sabouraud:Bacillus cereus        0.200000000 -0.26231902
## PDB:Escherichia coli-Sabouraud:Bacillus cereus          0.360000000 -0.10231902
## Sabouraud:Escherichia coli-Sabouraud:Bacillus cereus   -0.090000000 -0.55231902
## Czapeck:Proteus mirabilis-Sabouraud:Bacillus cereus     0.610000000  0.14768098
## Malta:Proteus mirabilis-Sabouraud:Bacillus cereus       0.183333333 -0.27898568
## PDB:Proteus mirabilis-Sabouraud:Bacillus cereus         0.356666667 -0.10565235
## Sabouraud:Proteus mirabilis-Sabouraud:Bacillus cereus  -0.106666667 -0.56898568
## Malta:Escherichia coli-Czapeck:Escherichia coli        -0.210000000 -0.67231902
## PDB:Escherichia coli-Czapeck:Escherichia coli          -0.050000000 -0.51231902
## Sabouraud:Escherichia coli-Czapeck:Escherichia coli    -0.500000000 -0.96231902
## Czapeck:Proteus mirabilis-Czapeck:Escherichia coli      0.200000000 -0.26231902
## Malta:Proteus mirabilis-Czapeck:Escherichia coli       -0.226666667 -0.68898568
## PDB:Proteus mirabilis-Czapeck:Escherichia coli         -0.053333333 -0.51565235
## Sabouraud:Proteus mirabilis-Czapeck:Escherichia coli   -0.516666667 -0.97898568
## PDB:Escherichia coli-Malta:Escherichia coli             0.160000000 -0.30231902
## Sabouraud:Escherichia coli-Malta:Escherichia coli      -0.290000000 -0.75231902
## Czapeck:Proteus mirabilis-Malta:Escherichia coli        0.410000000 -0.05231902
## Malta:Proteus mirabilis-Malta:Escherichia coli         -0.016666667 -0.47898568
## PDB:Proteus mirabilis-Malta:Escherichia coli            0.156666667 -0.30565235
## Sabouraud:Proteus mirabilis-Malta:Escherichia coli     -0.306666667 -0.76898568
## Sabouraud:Escherichia coli-PDB:Escherichia coli        -0.450000000 -0.91231902
## Czapeck:Proteus mirabilis-PDB:Escherichia coli          0.250000000 -0.21231902
## Malta:Proteus mirabilis-PDB:Escherichia coli           -0.176666667 -0.63898568
## PDB:Proteus mirabilis-PDB:Escherichia coli             -0.003333333 -0.46565235
## Sabouraud:Proteus mirabilis-PDB:Escherichia coli       -0.466666667 -0.92898568
## Czapeck:Proteus mirabilis-Sabouraud:Escherichia coli    0.700000000  0.23768098
## Malta:Proteus mirabilis-Sabouraud:Escherichia coli      0.273333333 -0.18898568
## PDB:Proteus mirabilis-Sabouraud:Escherichia coli        0.446666667 -0.01565235
## Sabouraud:Proteus mirabilis-Sabouraud:Escherichia coli -0.016666667 -0.47898568
## Malta:Proteus mirabilis-Czapeck:Proteus mirabilis      -0.426666667 -0.88898568
## PDB:Proteus mirabilis-Czapeck:Proteus mirabilis        -0.253333333 -0.71565235
## Sabouraud:Proteus mirabilis-Czapeck:Proteus mirabilis  -0.716666667 -1.17898568
## PDB:Proteus mirabilis-Malta:Proteus mirabilis           0.173333333 -0.28898568
## Sabouraud:Proteus mirabilis-Malta:Proteus mirabilis    -0.290000000 -0.75231902
## Sabouraud:Proteus mirabilis-PDB:Proteus mirabilis      -0.463333333 -0.92565235
##                                                                 upr     p adj
## Malta:Bacillus cereus-Czapeck:Bacillus cereus           0.032319018 0.0849093
## PDB:Bacillus cereus-Czapeck:Bacillus cereus             0.038985684 0.0943637
## Sabouraud:Bacillus cereus-Czapeck:Bacillus cereus      -0.157680982 0.0029180
## Czapeck:Escherichia coli-Czapeck:Bacillus cereus        0.252319018 0.8781269
## Malta:Escherichia coli-Czapeck:Bacillus cereus          0.042319018 0.0994270
## PDB:Escherichia coli-Czapeck:Bacillus cereus            0.202319018 0.6723591
## Sabouraud:Escherichia coli-Czapeck:Bacillus cereus     -0.247680982 0.0005370
## Czapeck:Proteus mirabilis-Czapeck:Bacillus cereus       0.452319018 1.0000000
## Malta:Proteus mirabilis-Czapeck:Bacillus cereus         0.025652351 0.0763004
## PDB:Proteus mirabilis-Czapeck:Bacillus cereus           0.198985684 0.6562943
## Sabouraud:Proteus mirabilis-Czapeck:Bacillus cereus    -0.264347649 0.0003926
## PDB:Bacillus cereus-Malta:Bacillus cereus               0.468985684 1.0000000
## Sabouraud:Bacillus cereus-Malta:Bacillus cereus         0.272319018 0.9317728
## Czapeck:Escherichia coli-Malta:Bacillus cereus          0.682319018 0.8442995
## Malta:Escherichia coli-Malta:Bacillus cereus            0.472319018 1.0000000
## PDB:Escherichia coli-Malta:Bacillus cereus              0.632319018 0.9669498
## Sabouraud:Escherichia coli-Malta:Bacillus cereus        0.182319018 0.5747115
## Czapeck:Proteus mirabilis-Malta:Bacillus cereus         0.882319018 0.0994270
## Malta:Proteus mirabilis-Malta:Bacillus cereus           0.455652351 1.0000000
## PDB:Proteus mirabilis-Malta:Bacillus cereus             0.628985684 0.9711906
## Sabouraud:Proteus mirabilis-Malta:Bacillus cereus       0.165652351 0.4937349
## Sabouraud:Bacillus cereus-PDB:Bacillus cereus           0.265652351 0.9160061
## Czapeck:Escherichia coli-PDB:Bacillus cereus            0.675652351 0.8673519
## Malta:Escherichia coli-PDB:Bacillus cereus              0.465652351 1.0000000
## PDB:Escherichia coli-PDB:Bacillus cereus                0.625652351 0.9750182
## Sabouraud:Escherichia coli-PDB:Bacillus cereus          0.175652351 0.5420532
## Czapeck:Proteus mirabilis-PDB:Bacillus cereus           0.875652351 0.1102637
## Malta:Proteus mirabilis-PDB:Bacillus cereus             0.448985684 1.0000000
## PDB:Proteus mirabilis-PDB:Bacillus cereus               0.622319018 0.9784549
## Sabouraud:Proteus mirabilis-PDB:Bacillus cereus         0.158985684 0.4622548
## Czapeck:Escherichia coli-Sabouraud:Bacillus cereus      0.872319018 0.1160525
## Malta:Escherichia coli-Sabouraud:Bacillus cereus        0.662319018 0.9073294
## PDB:Escherichia coli-Sabouraud:Bacillus cereus          0.822319018 0.2375416
## Sabouraud:Escherichia coli-Sabouraud:Bacillus cereus    0.372319018 0.9998447
## Czapeck:Proteus mirabilis-Sabouraud:Bacillus cereus     1.072319018 0.0035183
## Malta:Proteus mirabilis-Sabouraud:Bacillus cereus       0.645652351 0.9454597
## PDB:Proteus mirabilis-Sabouraud:Bacillus cereus         0.818985684 0.2482019
## Sabouraud:Proteus mirabilis-Sabouraud:Bacillus cereus   0.355652351 0.9992393
## Malta:Escherichia coli-Czapeck:Escherichia coli         0.252319018 0.8781269
## PDB:Escherichia coli-Czapeck:Escherichia coli           0.412319018 0.9999996
## Sabouraud:Escherichia coli-Czapeck:Escherichia coli    -0.037680982 0.0261530
## Czapeck:Proteus mirabilis-Czapeck:Escherichia coli      0.662319018 0.9073294
## Malta:Proteus mirabilis-Czapeck:Escherichia coli        0.235652351 0.8193436
## PDB:Proteus mirabilis-Czapeck:Escherichia coli          0.408985684 0.9999992
## Sabouraud:Proteus mirabilis-Czapeck:Escherichia coli   -0.054347649 0.0194733
## PDB:Escherichia coli-Malta:Escherichia coli             0.622319018 0.9784549
## Sabouraud:Escherichia coli-Malta:Escherichia coli       0.172319018 0.5258321
## Czapeck:Proteus mirabilis-Malta:Escherichia coli        0.872319018 0.1160525
## Malta:Proteus mirabilis-Malta:Escherichia coli          0.445652351 1.0000000
## PDB:Proteus mirabilis-Malta:Escherichia coli            0.618985684 0.9815239
## Sabouraud:Proteus mirabilis-Malta:Escherichia coli      0.155652351 0.4467999
## Sabouraud:Escherichia coli-PDB:Escherichia coli         0.012319018 0.0613823
## Czapeck:Proteus mirabilis-PDB:Escherichia coli          0.712319018 0.7194870
## Malta:Proteus mirabilis-PDB:Escherichia coli            0.285652351 0.9571464
## PDB:Proteus mirabilis-PDB:Escherichia coli              0.458985684 1.0000000
## Sabouraud:Proteus mirabilis-PDB:Escherichia coli       -0.004347649 0.0464683
## Czapeck:Proteus mirabilis-Sabouraud:Escherichia coli    1.162319018 0.0006481
## Malta:Proteus mirabilis-Sabouraud:Escherichia coli      0.735652351 0.6074733
## PDB:Proteus mirabilis-Sabouraud:Escherichia coli        0.908985684 0.0648424
## Sabouraud:Proteus mirabilis-Sabouraud:Escherichia coli  0.445652351 1.0000000
## Malta:Proteus mirabilis-Czapeck:Proteus mirabilis       0.035652351 0.0895270
## PDB:Proteus mirabilis-Czapeck:Proteus mirabilis         0.208985684 0.7039868
## Sabouraud:Proteus mirabilis-Czapeck:Proteus mirabilis  -0.254347649 0.0004737
## PDB:Proteus mirabilis-Malta:Proteus mirabilis           0.635652351 0.9622749
## Sabouraud:Proteus mirabilis-Malta:Proteus mirabilis     0.172319018 0.5258321
## Sabouraud:Proteus mirabilis-PDB:Proteus mirabilis      -0.001014316 0.0491547
plot(TukeyHSD(ANOVA))

#Prueba de Tukey
outHSD<-HSD.test(ANOVA, "FactorA",console=TRUE)
## 
## Study: ANOVA ~ "FactorA"
## 
## HSD Test for CMI 
## 
## Mean Square Error:  0.02466111 
## 
## FactorA,  means
## 
##                 CMI       std r         se  Min  Max  Q25  Q50  Q75
## Czapeck   1.2100000 0.1835075 9 0.05234619 0.90 1.57 1.14 1.20 1.24
## Malta     0.8544444 0.1342676 9 0.05234619 0.62 1.00 0.79 0.92 0.95
## PDB       0.9677778 0.1716667 9 0.05234619 0.60 1.19 0.89 1.02 1.07
## Sabouraud 0.5977778 0.1113303 9 0.05234619 0.46 0.76 0.51 0.55 0.68
## 
## Alpha: 0.05 ; DF Error: 24 
## Critical Value of Studentized Range: 3.901262 
## 
## Minimun Significant Difference: 0.2042162 
## 
## Treatments with the same letter are not significantly different.
## 
##                 CMI groups
## Czapeck   1.2100000      a
## PDB       0.9677778      b
## Malta     0.8544444      b
## Sabouraud 0.5977778      c
outHSD<-HSD.test(ANOVA, "FactorB",console=TRUE)
## 
## Study: ANOVA ~ "FactorB"
## 
## HSD Test for CMI 
## 
## Mean Square Error:  0.02466111 
## 
## FactorB,  means
## 
##                         CMI       std  r         se  Min  Max    Q25   Q50
## Bacillus cereus   0.9150000 0.2898432 12 0.04533313 0.55 1.57 0.6775 0.945
## Escherichia coli  0.8833333 0.2370398 12 0.04533313 0.46 1.19 0.7800 0.880
## Proteus mirabilis 0.9241667 0.2923714 12 0.04533313 0.50 1.35 0.6275 0.960
##                      Q75
## Bacillus cereus   1.0350
## Escherichia coli  1.0500
## Proteus mirabilis 1.1325
## 
## Alpha: 0.05 ; DF Error: 24 
## Critical Value of Studentized Range: 3.531697 
## 
## Minimun Significant Difference: 0.1601029 
## 
## Treatments with the same letter are not significantly different.
## 
##                         CMI groups
## Proteus mirabilis 0.9241667      a
## Bacillus cereus   0.9150000      a
## Escherichia coli  0.8833333      a