1. 변수 설명

bond <- read.csv(file=file.choose())
#View(bond)
head(bond)
##      Price   Return    Volume    Amount Green
## 1 11110.00 7.743000  14297.00  15883967     0
## 2 11157.50 1.479500   1398.50   1560726     0
## 3 11125.50 3.000333 100180.67 111734830     0
## 4 11152.62 2.273765  31902.00  35533204     0
## 5 11134.00 1.886000    557.00    620163     0
## 6 11106.79 1.688200  32752.13  36349401     0
str(bond)
## 'data.frame':    5829 obs. of  5 variables:
##  $ Price : num  11110 11158 11126 11153 11134 ...
##  $ Return: num  7.74 1.48 3 2.27 1.89 ...
##  $ Volume: num  14297 1398 100181 31902 557 ...
##  $ Amount: num  1.59e+07 1.56e+06 1.12e+08 3.55e+07 6.20e+05 ...
##  $ Green : num  0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 ...
bond$Green<-as.factor(bond$Green)
summary(bond)
##      Price           Return             Volume             Amount         
##  Min.   : 3194   Min.   :-673.881   Min.   :       1   Min.   :7.010e+02  
##  1st Qu.: 9717   1st Qu.:   2.867   1st Qu.:    7063   1st Qu.:7.032e+06  
##  Median : 9973   Median :   3.993   Median :   26294   Median :2.580e+07  
##  Mean   : 9931   Mean   :   5.291   Mean   :  252416   Mean   :2.528e+08  
##  3rd Qu.:10105   3rd Qu.:   4.809   3rd Qu.:   61119   3rd Qu.:6.089e+07  
##  Max.   :21182   Max.   :1864.271   Max.   :30000000   Max.   :3.021e+10  
##  Green   
##  0:5744  
##  1:  85  
##          
##          
##          
## 

2. 분포

par(mfrow=c(2,2))

hist(bond$Price, main="Price",,freq=F)
hist(bond$Return, main="Return",freq=F)
hist(bond$Volume, main="Volume",freq=F)
hist(bond$Amount, main="Amount",freq=F)

par(mfrow=c(2,2))
boxplot(bond$Price, main="Price")
boxplot(bond$Return, main="Return")
boxplot(bond$Volume, main="Volume")
boxplot(bond$Amount, main="Amount")

### 3. 로그변환& 이상값 제거

bond$logPrice<-log(bond$Price)
bond$logReturn<-log(bond$Return)
## Warning in log(bond$Return): NaN이 생성되었습니다
bond$logVolume<-log(bond$Volume)
bond$logAmount<-log(bond$Amount)
bond$logReturn<-ifelse(bond$logReturn==-Inf,NA,bond$logReturn)
bond<-na.omit(bond)

head(bond)
##      Price   Return    Volume    Amount Green logPrice logReturn logVolume
## 1 11110.00 7.743000  14297.00  15883967     0 9.315601 2.0467892  9.567805
## 2 11157.50 1.479500   1398.50   1560726     0 9.319867 0.3917042  7.243156
## 3 11125.50 3.000333 100180.67 111734830     0 9.316995 1.0987234 11.514731
## 4 11152.62 2.273765  31902.00  35533204     0 9.319430 0.8214369 10.370424
## 5 11134.00 1.886000    557.00    620163     0 9.317759 0.6344582  6.322565
## 6 11106.79 1.688200  32752.13  36349401     0 9.315312 0.5236629 10.396723
##   logAmount
## 1  16.58082
## 2  14.26066
## 3  18.53164
## 4  17.38598
## 5  13.33774
## 6  17.40869
summary(bond)
##      Price           Return              Volume             Amount         
##  Min.   : 3194   Min.   :   0.1098   Min.   :       1   Min.   :7.010e+02  
##  1st Qu.: 9715   1st Qu.:   2.9170   1st Qu.:    7019   1st Qu.:7.022e+06  
##  Median : 9971   Median :   4.0089   Median :   26218   Median :2.577e+07  
##  Mean   : 9929   Mean   :   5.5428   Mean   :  252929   Mean   :2.531e+08  
##  3rd Qu.:10104   3rd Qu.:   4.8200   3rd Qu.:   60805   3rd Qu.:6.043e+07  
##  Max.   :21182   Max.   :1864.2710   Max.   :30000000   Max.   :3.021e+10  
##  Green       logPrice       logReturn        logVolume        logAmount     
##  0:5692   Min.   :8.069   Min.   :-2.209   Min.   : 0.000   Min.   : 6.553  
##  1:  84   1st Qu.:9.181   1st Qu.: 1.071   1st Qu.: 8.856   1st Qu.:15.765  
##           Median :9.207   Median : 1.389   Median :10.174   Median :17.065  
##           Mean   :9.201   Mean   : 1.320   Mean   : 9.779   Mean   :16.678  
##           3rd Qu.:9.221   3rd Qu.: 1.573   3rd Qu.:11.015   3rd Qu.:17.917  
##           Max.   :9.961   Max.   : 7.531   Max.   :17.217   Max.   :24.131
par(mfrow=c(2,2))

hist(bond$logPrice, main="logPrice",,freq=F)
hist(bond$logReturn, main="logReturn",freq=F)
hist(bond$logVolume, main="logVolume",freq=F)
hist(bond$logAmount, main="logAmount",freq=F)

### 4. 변수간 상관관계

pairs(bond[,6:9])

cor(bond[,6:9])
##              logPrice  logReturn   logVolume   logAmount
## logPrice   1.00000000 -0.3514877  0.03434134  0.06266772
## logReturn -0.35148771  1.0000000 -0.18118014 -0.19128135
## logVolume  0.03434134 -0.1811801  1.00000000  0.99955129
## logAmount  0.06266772 -0.1912814  0.99955129  1.00000000

5. 연속형변수 Return과 범주형 변수 Green의 관계

t-test의 p-value의 값은 0.2로 두 그룹 간의 차이가 있다고 볼 수 없다.

boxplot(logReturn ~ Green, data = bond, main = "logReturn & Green")

t.test(bond$Return~bond$Green)
## 
##  Welch Two Sample t-test
## 
## data:  bond$Return by bond$Green
## t = 1.3062, df = 2530.8, p-value = 0.1916
## alternative hypothesis: true difference in means between group 0 and group 1 is not equal to 0
## 95 percent confidence interval:
##  -0.3226461  1.6100033
## sample estimates:
## mean in group 0 mean in group 1 
##        5.552127        4.908448

6. 수치변수 Diagnostic Plots

m_c = lm(logReturn~ logPrice+logVolume+logAmount , data = bond)
summary(m_c)
## 
## Call:
## lm(formula = logReturn ~ logPrice + logVolume + logAmount, data = bond)
## 
## Residuals:
##     Min      1Q  Median      3Q     Max 
## -3.4060 -0.2515  0.0042  0.2481  5.6213 
## 
## Coefficients:
##             Estimate Std. Error t value Pr(>|t|)    
## (Intercept)  26.4243     1.1327  23.328  < 2e-16 ***
## logPrice     -1.9213     0.3170  -6.062 1.43e-09 ***
## logVolume     0.9758     0.3082   3.166 0.001554 ** 
## logAmount    -1.0175     0.3082  -3.301 0.000969 ***
## ---
## Signif. codes:  0 '***' 0.001 '**' 0.01 '*' 0.05 '.' 0.1 ' ' 1
## 
## Residual standard error: 0.5239 on 5772 degrees of freedom
## Multiple R-squared:  0.1538, Adjusted R-squared:  0.1533 
## F-statistic: 349.6 on 3 and 5772 DF,  p-value: < 2.2e-16

1)잔차가 선형성인지, 선 주위로 무작위로 분포했는지: 잔차들이 한 곳에 몰려있는 모습이 나타난다.
2)잔차가 정규분포를 따르는지(직선에 근접했는지): 이상값들이 많아 정규분포를 따르지 않는 것으로 보인다.
3)잔차가 동일분산을 따르는지(값들이 패턴없이 일정하게 분포되어있는지): 잔차들이 뭉쳐있는 모습이 보인다.
4)이상값이 얼마나 영향을 주는지(점선으로 된 곡선 영역 밖에 있는지) : 이상치들이 많고 큰 영향을 주는 이상값들이 보인다.

par(mfrow=c(2,2))
plot(m_c)

7. 결론 및 한계

한국 채권 유통시장의 변수들 간의 관계와 녹색채권 여부에 따른 영향을 살펴보고자 기존 시계열 데이터를 평균값으로 계산하여 횡단면 데이터로 변환하였다. 그러나 변수들이 정규성에서 크게 벗어나 선형모델을 사용하기에 적합하지 않고, 상관관계도 없는 것으로 보여 추가적인 분석이 의미가 없다. 이후 연구에서는 시계열 분석방법 사용하고, 채권 발행시장의 정보와 채권시장에 영향을 주는 외부변수도 추가하여 분석을 시도해본다면 더 유의미한 결과를 얻을 수 있을 것으로 예상된다.